Son dönemde obezite tedavisi kapsamında yaygınlaşan zayıflama iğneleri, sağladıkları yüksek oranlı kilo kaybı ile dikkat çekerken uzmanlardan önemli uyarılar geldi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Doç. Dr. Merve Bayram, bu tedavilerin yalnızca tartıdaki rakamlarla değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı. İlaçların ortalama yüzde 15 ila 20 düzeyinde kilo kaybı sağladığını ancak asıl meselenin vücut kompozisyonu olduğunu belirten Bayram, kalıcı başarı için tedavinin başlangıcından itibaren sürdürülebilir bir koruma planı yapılması gerektiğinin altını çizdi.

Verilen Kiloların Üçte İkisi Geri Alınabiliyor

Bilimsel araştırmaların sonuçlarını paylaşan Doç. Dr. Merve Bayram, bu ilaçların geçmişte yalnızca obezite ameliyatlarıyla görülen oranlarda kilo kaybı sağladığını ve kalp-damar hastalığı olan kişilerde kriz ile inme riskini düşürdüğünü ifade etti. Ancak tedavinin bırakılmasıyla birlikte çarpıcı bir tablonun ortaya çıktığını belirten Bayram, "Bir çalışmada, katılımcılar verdikleri kilonun yaklaşık üçte ikisini ilacı bıraktıktan sonraki bir yıl içinde geri aldı. Obezite uzun vadeli takip gerektiren bir hastalık. Bu nedenle daha tedaviye başlarken verilen kilonun nasıl korunacağını da konuşmak gerekiyor" dedi.

Yüzde Görülen Çökme Kaslarda da Yaşanıyor

Hızlı kilo kaybının yalnızca yağ dokusundan gerçekleşmediğine dikkat çeken Bayram, kaybedilen ağırlığın yüzde 25 ila 40'ının yağsız doku olabildiğini söyledi. Direnç egzersizi ve yeterli protein alımı olmadığında kas kaybı riskinin arttığını vurgulayan uzman isim, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Kas kaybı yalnızca estetik bir mesele değil; dinlenme metabolik hızını, insülin duyarlılığını ve kemik sağlığını doğrudan etkiliyor. En sinsi senaryo ise sarkopenik obezite. Tartıda ciddi bir düşüş görülmesine rağmen kişi hem yağlı hem de güçsüz kalabiliyor. Yanakların çökmesi ve ani yaşlanmış görünümün temelinde yüzdeki yağ kaybı var. Ancak vücut kaybı sadece istediğimiz yerden yapmıyor; yüzde gördüğümüz şeyin benzeri uyluk ve gövde kaslarında da yaşanıyor."

İştah Baskılanması Beslenme Yetersizliğine Yol Açabilir

İlaçların günlük enerji alımını 500 ila bin kalori azaltabildiğini aktaran Doç. Dr. Bayram, porsiyonların küçülmesiyle yetersiz beslenme riskinin doğduğunu belirtti. Et, baklagil ve sebze tüketiminin azalmasıyla demir, B12, folat, kalsiyum ve lif eksikliklerinin görülebileceğini ifade eden Bayram; halsizlik, saç dökülmesi ve safra taşı oluşumuna karşı uyardı. Doz artırımı dönemlerinde görülen bulantı, kusma ve şiddetli karın ağrısı durumlarında ise vakit kaybetmeden tıbbi yardım alınması gerektiğini ekledi.

İlaç Bırakıldığında Metabolizma Yavaşlamış Oluyor

Uzun süre çok düşük kalorili beslenmenin adaptif termogenez adı verilen duruma yol açarak dinlenme metabolik hızını düşürdüğünü belirten Bayram, ilaç bırakıldığında iştahın geri döndüğünü ancak metabolizmanın yavaşlamış olduğunu söyledi. Ayrıca aşırı kısıtlama ve öğün atlamanın yeme bozukluğu riskini tetikleyebileceğine değinen Bayram, özellikle ergenler ve genç kadınlarda psikolojik sürecin yakından izlenmesi gerektiğini vurguladı.

Diyetisyen Takibi ve Egzersiz Şart

Zayıflama iğnelerinin iştahı azalttığını ancak ne yenileceğini belirlemediğini hatırlatan Doç. Dr. Merve Bayram, tedaviye başlamadan önce mutlaka hekim değerlendirmesi ve ilk günden itibaren diyetisyen desteği alınması gerektiğini belirtti. Bayram, sağlıklı ve kalıcı bir süreç için öğünlerde protein kaynaklarına yer verilmesi, düzenli sıvı ve lif tüketilmesi ile kasları çalıştıran egzersizlerin günlük yaşama dahil edilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.