Gözlerimizi bu dünyaya açtığımız o ilk an, hepimiz için her şeyin başladığı nokta sanılır. Oysa buraya gelmeden önce nerede idik? Hangi zamansızlıkta, hangi sessiz limanda bekliyorduk? Dünyaya adım atmadan önceki o muazzam boşluk; insan zihninin en çok merak ettiği, felsefenin ve inancın üzerine en çok kafa yorduğu en derin sır perdesidir. Doğum, sadece varoluşun başlangıcı değil, ezelden ebede akan bir nehrin sadece görünen kıyısına varışıdır.

Felsefe tarihi boyunca bu soruya en zarif yanıtı verenlerden biri Platon olmuştur. Platon’un "Anımsama" (Anamnesis) teorisine göre, insan öğrenmez; aslında bu dünyaya gelmeden önce bildiği, gördüğü hakikatleri hatırlar. Gördüğümüz her güzellik, duyduğumuz her ilham, ruhumuzun o dünyaya gelmeden önceki saf bilgiden payına düşen nostaljik birer kırıntısıdır. Doğumdan öncesi, zihnimizin unuttuğunu sandığı ama ruhumuzun derinden özlediği asıl vatanımızdır.

Psikoloji penceresinden baktığımızda ise doğumdan öncesi, insanın henüz kelimelerle tanışmadığı, kaygılardan, zamandan ve mekândan münezzeh saf bir potansiyel halidir. Carl Jung’un kolektif bilinçdışı ve arketip kavramları, bireysel doğumumuzun çok ötesinde, insanlığın ortak hafızasını taşıyan köklerimizin varlığına işaret eder. Dünyaya geldiğimizde bomboş bir levha (tabula rasa) değilizdir; ruhumuz, çağlar boyunca süzülüp gelen bir bilincin mirası (hissi) ile doğar.

İlahiyat ve tasavvuf geleneğinde bu merhale, ezel bezmi ya da ruhların yaratıldığı o muazzam âlemdir. Kur’an-ı Kerim’de "Elestü bi-rabbiküm?" (Ben sizin Rabbiniz değil miyim?) hitabına ruhların "Belâ" (Evet, şahidiz) diye karşılık verdiği o ezeli ahit, doğumdan önceki bilincin en yüce ifadesidir. İnsan, dünyaya yabancı bir misafir olarak gelmez; aslında ruhlar âleminden bu yeryüzü okuluna gönderilmiş kadim bir yolcudur.

Doğumdan öncesinin o derin sessizliğinden, bu dünyanın gürültülü ve renkli sahnesine fırlatılıyoruz. Ve ardından uykular, rüyalar, zihinler arası bağlar, bayılmalar ve ölümlerle yine o ezeli sessizliğe doğru geri dönüyoruz.

Peki, buraya gelmeden önceki o saf halimizi unuttuğumuz için mi bu dünyada bu kadar çok şey arayıp duruyoruz? Yoksa hayat, doğumdan önce bildiğimiz o büyük hakikati bu kez yaşayarak öğrenme çabasından mı ibaret?