Konya Gazeteciler Cemiyeti’nde basın mensuplarının karşısına çıkan Konya Geri Dönüşümcüler Derneği Başkanı Aydın Kuğ ve yönetim kurulu üyeleri amaçlarının, öncelikle Konya ve Türkiye ekonomisine katkı sağlamak ve buna paralel olarak temiz bir Konya’nın oluşturulmasına katkı sağlamak olduğunu söyledi.

SOKAKTA ÇÖP TOPLAYICILARIN GÜVENCELERİ YOK

Kuğ, açıklamalarında şu ifadelere yer verdi: “Bizim geri dönüşümde ilk basamağımız her gün her yerde rastladığımız sokak toplayıcılarımızdır. Onlar sokaklarımızın ilk dönüşümcüleri olmakla birlikte en çok sorunu olanlarıdır. Her türlü atıkla temas etmelerine rağmen; Sağlık güvenceleri yoktur. Resmi bir tanımlamaları yoktur. Denetimsiz bir çalışmadır. Terör olaylarına karşı, mesela çöpe bırakılan bomba, şüpheli paket vb. şeylere karşı korumasızlardır. En önemlisi de kim olduklarını kimse bilmek istemez. Tedarikçiler ve işletmeciler yönünden bakıldığında atığın nereye ve nasıl gittiği çok önemlidir. Bir işletmenin kendisinden çıkan her çeşit atığını çöp, depolama, satış vb. şekilde işletmesinin dışına çıkartması onun yasal olmayan bir durumda yasalar önünde sorumluğundan kurtarmaz.”

GERİ DÖNÜŞÜM NEDİR?

Geri dönüşümün açıklamasını yapan Kuğ, “Yeniden değerlendirilme imkanı olan atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerden geçirilerek ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine geri dönüşüm denir. Diğer bir tanımlamayla herhangi bir şekilde kullanılarak kullanım dışı kalan geri dönüştürülebilir atık malzemelerin çeşitli geri dönüşüm yöntemleri ile hammadde olarak tekrar imalat süreçlerine kazandırılması olarak tanımlanabilir”

DERNEĞİN AMACI NEDİR?

Kuğ, konuşmalarına şöyle devam etti: “Geri dönüşümde amaç; kaynakların lüzumsuz kullanılmasını önlemek ve atıkların kaynağında ayrıştırılması ile birlikte atık çöp miktarının azaltılması olarak düşünülmelidir. Demir, çelik, bakır, kurşun, kağıt, plastik, kauçuk, cam, elektronik atıklar gibi maddelerin geri dönüşüm ve tekrar kullanılması, tabii kaynakların tükenmesini önleyecek, kullanılan enerjiden büyük ölçüde tasarruf sağlayacaktır.

Örneğin kullanılmış kağıdın tekrar kağıt imalatında kullanılması hava kirliliğini %74-94,  su kirliliğini yüzde 35, su kullanımını yüzde 45 azalttığı ve bir ton atık  kağıdın  kağıt hamuruna katılmasıyla 8 ağacın kesilmesi önlenebilmektedir. Diğer yandan, yukarıda bahsedildiği gibi geri dönüşümün amaçlarından biride bertaraf edilecek katı atık miktarlarının azaltılması nedeni ile çevre kirliliğinin önemli ölçüde önlenmesi de sağlanacaktır. Özellikle katı atıkları düzenli bir şekilde bertaraf edebilmek için yeterli alan bulunmayan ülkemiz dolaysıyla ilimiz için katı atık miktarının ve hacminin azalması büyük bir avantajdır.

SAĞLIKLI BİR GERİ DÖNÜŞÜM İÇİN NE GEREKİYOR?

Sağlıklı bir geri dönüşüm sisteminin ilk basamağı ise bu malzemelerin kaynağında ayırması sureti ile toplanılmasıdır. Geri dönüştürülebilir nitelikteki bu atıklar normal çöple karıştığında bu malzemelerden üretilen ikincil malzemeler çok daha düşük nitelikte olmakta ve temizlik işlemlerinde sorunlar olabilmektedir. Bu yüzden geri dönüşüm işleminin en önemli basamağını kaynakta ayırma ve ayrı toplama oluşturmaktadır.

Geri dönüşüme olan ihtiyacın başlamasında savaşlar nedeniyle ortaya çıkan kaynak sıkıntıları etkili olmuştur. Büyük devletler, İkinci Dünya Savaşı sırasında ülke çapında geri dönüşümle ilgili kampanyalar başlatmışlardır.

GERİ DÖNÜŞÜMÜN ÖNEMİ

1.Doğal kaynaklarımızın korunmasını sağlar.

2.Enerji tasarrufu sağlamamıza yardım eder.

3.Atık miktarını azaltarak çöp işlemlerinde kolaylık sağlar.

4.Geri dönüşüm geleceğe ve ekonomiye yatırım yapmamıza yardımcı olur.

Geri Dönüşebilen Maddeler

Demir • Çelik • Bakır • Aliminyum • Kurşun • Piller • Kağıt • Plastik • Kauçuk • Cam • Motor yağları • Atık yağlar • Akümülatörler • Araç lastikleri • Beton • Röntgen filmleri • Elektronik atıklar • Organik atıklar

Geri Dönüşümde Yasal Mevzuat

Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği (APAK)

Ambalaj Atıkları Kontrolü Yönetmeliği

Poliklorlu Bifenil ve Poliklorlu  Terfenillerin Kontrolü Hakkında Yönetmelik

Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği

Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği

Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği

Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik

 Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği

GERİ DÖNÜŞÜM SİSTEMİNİN BASAMAKLARI

1.Kaynakta ayrı toplanması; Değerlendirilebilir nitelikli atıkların oluştukları kaynakta çöple karışmadan ve kirlenmesine izin verilmeden ayırarak toplanması. Bu şekilde bu tür atıkların diğer çöplerle karışmadan ayrı toplanması geri dönüşüm basamaklarında zamandan tasarruf sağladığı gibi kirlenmesinin önlenmesi ile ayrıca yıkanmasına gerek kalmayacaktır. Buda yeniden yıkanmasına engel olacağından sudan da tasarruf sağlanmış olacaktır.

2.Sınıflama; Bu işlem kaynağında ayrı toplanan malzemelerin cam, metal plastik ve kağıt bazında sınıflara ayrılmasını sağlayacaktır. Bu sınıflama değerlendirilecek çöplerin ayrı ayrı olarak geri dönüşüm tesislerine ulaştırılması sağlanacaktır. Kaynağında sınıflama yapılmadan toplanan çöpler ana çöp alanlarına taşınarak bu bölgelerde ayrıştırılarak yeniden değerlendirilme işletmelerine taşınacaktır. Kaynağında sınıflara ayrılması zaman, nakliye ve işçilikten tasarruf yapılmasını sağlayacaktır.

3.Değerlendirme; Temiz ayrılmış kullanılmış malzemelerin ekonomiğe geri dönüşüm işlemidir. Bu işlemde malzeme kimyasal ve fiziksel olarak değişime uğrayarak yeni bir malzeme olarak ekonomiye geri döner.

4.Yeni ürünü ekonomiye kazandırma; Geri dönüştürülen ürünün yeniden kullanıma sunulmasıdır.

GERİ DÖNÜŞÜM METOTLARI

Geri dönüştürme metotları her malzeme için farklılık göstermektedir:

Ancak genel olarak baktığımızda bu metotların;

1.Eritme

2.Kırma ve parçalama

3.Su kullanma

4.Yakma

5.Özel kimyasal sıvılarla ayrıştırma gibi başlıklar altında toplandığını görebiliriz.

Özellikle metal olan hiç bir hurda atık değil ekonomiye geri kazandırılacak değerdir.”