Çevre sağlığı ve gıda güvenliği alanında yapılan güncel bir laboratuvar çalışması, günlük alışkanlıklarımızın arkasında yatan gizli bir tehlikeyi gün yüzüne çıkardı. Bilim dergisi Chemosphere’de yayımlanan araştırmaya göre, piyasada yaygın olarak bulunan poşet çaylar, sıcak suyla demlenme esnasında içeceğe yüksek miktarda mikro ve nanoplastik parçacık bırakıyor.

En Yüksek Salınım Polipropilen Ambalajlarda

Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen hassas analizler, farklı ham maddelerden üretilen ambalajların tehlike boyutunu gözler önüne serdi. Test sonuçlarına göre salınım oranları şu şekilde sıralandı:

• Polipropilen Poşetler: Mililitre başına 1,2 milyardan fazla parçacık salınımıyla en yüksek mikroplastik oranına sahip ambalaj türü oldu.

• Naylon Poşetler: Polipropilenin ardından içeceğe en fazla plastik salan ikinci malzeme olarak kayıtlara geçti.

• Selüloz Poşetler: Diğer türlere kıyasla daha düşük oranda kalsa da, insan sağlığını etkileyebilecek kayda değer miktarda parçacık bıraktığı saptandı.

Çalışmanın yazarlarından Alba García-Rodríguez, bu yoğun salınımın temelinde yüksek sıcaklıktaki suyla temas, karıştırma mekaniği ve poşetin fiziksel yapısının yattığını belirtti.

Parçacıklar Hücre Çekirdeğine Kadar İlerliyor

Araştırmanın en çarpıcı ve endişe verici bulgusu ise mikroplastiklerin insan vücudundaki hücresel yolculuğu oldu. Kontrollü ortamda yapılan testlerde, bağırsak hücrelerinin plastikleri absorbe ettiği ve bazı mikro parçacıkların, hücresel faaliyetlerin merkezi olan hücre çekirdeğine (nükleus) kadar nüfuz edebildiği gözlemlendi.

Michigan Üniversitesi Çevre Sağlığı Bölümü'nden Prof. John Meeker, doğrudan tüketilen bir gıdada bu yoğunlukta yabancı madde bulunmasının ciddi bir potansiyel risk taşıdığını vurgularken; Columbia Üniversitesi'nden Ana Navas-Acien, uzun vadeli patolojik etkilerin kesinleşmesi için daha kapsamlı epidemiyolojik araştırmalara ihtiyaç duyulduğunun altını çizdi.

"Biyobozunur" Etiketine Dikkat: Nanoplastik Riski Daha Fazla

Araştırma, tüketici nezdinde "çevre dostu" algısı yaratan ürünlerle ilgili ezberleri de bozdu. Polilaktik asit bazlı "biyobozunur" (doğada çözünebilen) olarak pazarlanan çay poşetlerinin, gevşek yapıları nedeniyle sıcak suyla temas ettiklerinde standart plastik ambalajlara kıyasla çok daha fazla nanoplastik saldığı tespit edildi. Ahşap veya mısır nişastası gibi doğal alternatiflerde dahi üretim aşamasından kaynaklı bulaşma (kontaminasyon) riski bulunduğu belirtildi.

Uzman Önerisi: Açık Çay ve Çelik Süzgeç Kullanın

Bilim insanları, mikroplastik maruziyetini tamamen ortadan kaldırmak için pratik ve geleneksel çözüm yolları öneriyor. Uzmanlara göre, plastik riskinden korunmak adına poşet ürünler yerine geleneksel açık çay tüketilmeli. Demleme işlemi için paslanmaz çelik süzgeçler veya yeniden kullanılabilir filtrelerin tercih edilmesi, mutfaklarda ise plastik ambalajlar yerine cam saklama kaplarına geçilmesi hayati önem taşıyor.