Konya’da uzun yıllardır kararlılıkla uygulanan 65 yaş ve üzeri vatandaşlara ücretsiz toplu ulaşım imkanında İngiltere havlu attı. İngiltere'de devlet emeklilik yaşının kademeli olarak yükseltilmesiyle birlikte emeklilerin yararlandığı ücretsiz şehir içi otobüs kartı alma şartları baştan aşağı değiştirildi. Ekim ayı itibarıyla yürürlüğe girecek yeni düzenlemeyle, İngiltere'de ücretsiz ulaşım hakkı kazanma yaşı 66'dan 67'ye çıkarılacak.

Yaş artışının kurala bağlandığı bu süreç, Türkiye’de ve özellikle Konya gibi yerel yönetim uygulamalarının güçlü olduğu şehirlerde 65 yaş ve üzeri vatandaşlara tanınan kesintisiz hakkı, Avrupa’daki kısıtlamalarla bir kez daha karşı karşıya getirdi.

İngiltere’de Yaş Sınırı Kademeli Artıyor

İngiltere Ulusal İndirimli Seyahat Programı çerçevesinde sunulan ücretsiz otobüs kartı hakkı, doğrudan devlet emeklilik yaşına endeksli olarak uygulanıyor. Çalışma ve Emeklilik Bakanlığı (DWP) tarafından yürütülen takvim kapsamında emeklilik yaşının kademeli olarak 67’ye çıkarılması, indirimli ve ücretsiz ulaşım imkanlarını da doğrudan etkiledi.

2014 tarihli Emeklilik Yasası'na dayanan ve Mayıs 2026 ile Nisan 2028 arasında tamamlanması planlanan süreç, 6 Nisan 1960 ve sonrasında doğan tüm vatandaşları kapsıyor. Ekim ayından itibaren doğum tarihlerine göre belirlenen yeni kademeli yaş takvimi ise şu şekilde uygulanacak:

• 6 Eylül 1960 – 5 Ekim 1960: 66 yıl 6 ay

• 6 Ekim 1960 – 5 Kasım 1960: 66 yıl 7 ay

• 6 Kasım 1960 – 5 Aralık 1960: 66 yıl 8 ay

• 6 Aralık 1960 – 5 Ocak 1961: 66 yıl 9 ay

• 6 Ocak 1961 – 5 Şubat 1961: 66 yıl 10 ay

• 6 Şubat 1961 – 5 Mart 1961: 66 yıl 11 ay

• 6 Mart 1961 – 5 Nisan 1977: 67 yıl

Bu düzenlemeyle birlikte 6 Mart 1961 ile 5 Nisan 1977 tarihleri arasında doğan kişiler, hem emekli maaşlarına hem de ücretsiz otobüs kartına ancak 67 yaşını doldurduklarında hak kazanabilecek.

Bölgesel İstisnalar Ve Özel Durumlar Korunuyor

Açıklanan yeni kurallar İngiltere genelinde geçerli olmakla birlikte, Birleşik Krallık’ın diğer bölgelerinde ve Londra’da farklı uygulamalar devam ediyor. Londra’da yaşayan 60 yaş ve üzerindeki vatandaşlar, "60+ Oyster Fotoğraflı Kart" ile otobüs, tramvay ve Londra İçi Ulaşım (TfL) hizmetlerinden ücretsiz yararlanabiliyor.

İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da ise ulaşım hakları devlet emeklilik yaşından bağımsız tutuluyor; 60 yaş üzerindeki tüm sakinler ücretsiz yerel ulaşım hakkını kullanmayı sürdürüyor. Yaş sınırına bakılmaksızın engelli bireyler de yerel ücretsiz ulaşım kartı haklarından faydalanmaya devam ediyor.

Türkiye Ve Konya'da Süreç Nasıl İşliyor?

İngiltere’de ücretsiz ulaşım hakkı doğrudan emeklilik yaşına ve bütçe kısıtlamalarına göre yukarı çekilirken, Türkiye’de ve Konya'da bu model sabit bir yaş eşiğine dayanıyor. 4736 sayılı Kanun kapsamında 65 yaş ve üzerindeki tüm vatandaşlar, emeklilik durumlarına bakılmaksızın şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden (belediye otobüsleri, tramvay, metro vb.) ücretsiz yararlanmayı sürdürüyor.

İki ülke arasındaki temel farklar şu noktalarda öne çıkıyor:

• Hak Kazanma Eşiği: İngiltere'de ücretsiz seyahat hakkı kademeli olarak 67 yaşa endekslenirken, Türkiye'de ve Konya'da bu hak 65 yaşını dolduran her vatandaşa standart olarak sunuluyor.

• Emeklilik Bağı: İngiltere hakkı doğrudan DWP'nin emeklilik yaş kararlarına bağlarken; Türkiye'de kişinin çalışıp çalışmadığına bakılmaksızın yalnızca nüfus kayıtlarındaki yaş esas alınıyor.

• Finansman Yöntemi: İngiltere'de merkezi bütçe ve DWP takvimi belirleyici olurken, Türkiye'de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı özel taşımacılara ve belediyelere destek sağlıyor. Zaman zaman maliyet tartışmaları yaşansa da 65 yaş üstü ücretsiz ulaşım hakkı yasal güvence altında uygulanmaya devam ediyor.