Antalya’nın Muratpaşa ilçesi Kaleiçi bölgesinde bir halı dükkânında merdiven başı olarak dekor amaçlı kullanılan ahşap parçanın, tarihi bir mihrap olduğu belirlendi.

Geçtiğimiz yıl Restorasyon Uzmanı Cemil Karabayram tarafından tespit edilerek gündeme taşınan eserle ilgili hazırlanan kapsamlı rapor, parçanın sanatsal ve tarihi açıdan önemli bir kültür varlığı olduğunu ortaya koydu.

Yaklaşık 10 yıl önce Vakıflar Genel Müdürlüğü'nden emekli olan sanat tarihçisi Ali Kılıç’ın hazırladığı raporda, eserin 18-19’uncu yüzyıla ait olduğu ve Konya yöresine özgü ahşap mihrap geleneğini yansıttığı ifade edildi.

Konya’daki İğdeli Sultan Camii ile Benzerlik Taşıyor

Raporda, eserin Konya Karatay ilçesi Keçeciler Mahallesi’nde bulunan İğdeli Sultan Camii mihrabı ile büyük benzerlik taşıdığı kaydedildi.

Konya’daki köy camilerinde görülen örneklerle yapılan karşılaştırmalarda ajur tekniği, oyma süslemeler, kum saati formunda sütunceler ve bitkisel motiflerin ortak özellikler taşıdığı vurgulandı.

Uzman değerlendirmesine göre Antalya’daki mihrabın, Konya’daki örneklerle aynı ustanın elinden çıkmış olabileceği ihtimali bulunuyor.

Konya’da Ahşap Mihrap Geleneği Köklü

Raporda ayrıca Anadolu’daki kâgir camilerde mihrapların genellikle alçı, çini, mermer veya taş malzemeden yapıldığı hatırlatıldı. Ancak özellikle Konya ve çevresinde ahşap mihrap geleneğinin yaygın olduğu belirtildi.

14’üncü yüzyıla tarihlenen ve bugün Ankara Etnografya Müzesi'nde sergilenen Taşkın Paşa Camii mihrabı örnek gösterilerek bu geleneğin köklü geçmişine dikkat çekildi.

Uzman görüşüne göre Antalya’daki eserin farklı bir mimari eleman olma ihtimali bulunmuyor; yapılan karşılaştırmalar bunun kesin olarak bir mihrap olduğunu ortaya koyuyor.

Konya’ya İade Süreci Gündemde

Raporda, mihrapların İslam dünyasında kıbleyi ve Kâbe’yi temsil eden kutsal unsurlar olduğu hatırlatılarak, eserin bakım ve konservasyon işlemlerinin ardından uygun şartlarda sergilenmesi ya da mihrabı olmayan bir camide aslına uygun şekilde değerlendirilmesinin uygun olacağı kaydedildi.

Hazırlanan rapor doğrultusunda Antalya’ya getirildiği anlaşılan mihrabın asıl yeri olan Konya’ya iadesinin gündemde olduğu ve sürecin ilgili kurumlar tarafından takip edildiği öğrenildi.

Mihrabı ilk tespit eden Restorasyon Uzmanı Cemil Karabayram ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Yıllar evvel Konya'nın kalbinden kopup Antalya Kaleiçi'ne getirilen ve çok iyi şekilde korunan; her bir nakşında ayrı bir mana, her bir motifinde derin bir tarih saklayan o mübarek mihrap, şimdi asıl yerine Konya'ya dönüyor” ifadelerini kullandı.

Uzmanların değerlendirmeleri, Konya kültür mirası açısından önemli bir eserin yeniden asıl yerine kazandırılabileceğine işaret ediyor.