Karaciğer hücrelerinin iltihaplanması ve hasarlanması sonucu ortaya çıkan hepatit, dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ediyor. Virüsler başta olmak üzere bakteriler, mantarlar, parazitler, aşırı alkol kullanımı, bazı ilaçlar, otoimmün ve doğumsal hastalıklar ile karaciğer yağlanması bu enfeksiyona yol açabiliyor.

Medicana Sağlık Grubu Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Hava Işkın, viral hepatitlerin erken dönemde belirgin semptom göstermemesi nedeniyle tanıda gecikmeler yaşandığını vurguladı. Tedavi edilmeyen kronik vakaların zamanla siroz, karaciğer yetmezliği ve karaciğer kanseri gibi hayati risklere yol açabildiğine dikkat çeken Işkın, taşıyıcıların büyük bölümünün hastalığından habersiz yaşadığını belirtti.

Can Kayıplarında Artış Alarm Veriyor

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine değinen Uzm. Dr. Hava Işkın, viral hepatit kaynaklı can kayıplarının arttığına dikkat çekti. 2019 yılında yaklaşık 1,1 milyon olan ölüm sayısının 2022 yılında 1,3 milyona yükseldiğini belirten Işkın, bu kayıpların büyük bir kısmından Hepatit B ve Hepatit C enfeksiyonlarının sorumlu olduğunu ifade etti. Bu tablo karşısında uzmanlar, herkesin hayatında en az bir kez hepatit testi yaptırması gerektiğinin altını çiziyor.

Bulaş Yolları ve Türlerine Göre Korunma Yöntemleri

Hepatit virüslerinin A, B, C, D ve E olmak üzere beş farklı tipi bulunuyor. Her tipin bulaşma ve korunma yolları değişiklik gösteriyor:

• Hepatit A ve Hepatit E: Çoğunlukla kirli su ve kontamine gıdalar aracılığıyla bulaşır. Hijyen kuralları korunmada temel rol oynar. Hepatit A, çocukluk çağı rutin aşılama programı ile önlenebilirken; Hepatit E'nin henüz ruhsatlı bir aşısı bulunmamaktadır. Hepatit E özellikle gebelik döneminde daha ağır seyredebildiği için yakın takip gerektirir.

• Hepatit B ve Hepatit C: Kan ve vücut sıvılarıyla yayılır. Korunmasız cinsel temas, ortak enjektör kullanımı, steril olmayan tıbbi/kozmetik işlemler, anneden bebeğe doğum sırasındaki geçişler ve tıraş bıçağı ya da diş fırçası gibi kişisel eşyaların ortak kullanımı risk oluşturur.

Hepatit B Aşısı ve Hepatit C’de Tam Tedavi İmkânı

Ülkemizde 1998 yılından bu yana uygulanan rutin aşılama sayesinde Hepatit B vakalarında belirgin bir düşüş sağlandığını belirten Uzm. Dr. Hava Işkın, Hepatit C için henüz bir aşı bulunmadığını ancak güncel doğrudan etkili antiviral tedaviler sayesinde hastalığın tamamen iyileştirilebildiğini vurguladı. Bu tedaviler, siroz ve kanser gelişme riskini de minimuma indiriyor.

Hepatit D Yalnızca Hepatit B Hastalarını Tehdit Ediyor

Hepatit D virüsünün tek başına enfeksiyon oluşturamadığına değinen Işkın, bu virüsün sadece Hepatit B taşıyıcılarında hastalığa yol açtığını söyledi. Hepatit D, hafif seyreden bir B enfeksiyonunu çok daha ağır ve hızlı seyreden bir tabloya dönüştürebildiği için düzenli tarama ve testlerin önemi bir kez daha ortaya çıkıyor.