Mehveş Evin -Akşam 

İstanbul’da emlak işiyle uğraşan bir Alman arkadaşımdan duymuştum: YTL’ye, YE TE LE değil, kısaca ‘Yeni’ diyordu... Hem telaffuzu daha kolaydı hem giderek değerlenen Türk para birimi için uygun gelen bir kısaltmaydı. Çin’in ‘yen’i gibi, Türkiye’nin ‘yeni’si...

AKP iktidarıyla birlikte de görünür hale gelen, güç kazanan, yeni bir sınıf ortaya çıktı. Bu yeni sosyal grubunun tanımını yapmak, ‘değişen Türkiye’yi anlamak için gerekli de.

2000’lerin başında ‘İslamcılar, Yeşil sermaye’ gibi sıfatlarla anıldılar. Şimdilerde ‘dindar, muhafazakâr kesim’ olarak tanımlanıyorlar.

Ancak bu tanımlar yetersiz kalıyor. Birincisi, ‘başı kapalı-başı açık’ veya ‘badem bıyık-beyaz Türk’ ayrımına sürüklüyor.

İkincisi, ‘gelişmekte olan ülke’den ‘yeni pazarlar’ kategorisine geçen dinamik Türkiye ekonomisinin yükselen yeni sınıfını tanımlamak için ‘muhafazakâr’ demek pek yetersiz kalıyor. Çünkü klasik bir muhafazakâr insanla karşılaştırınca yaşam tarzları ve dünya görüşleri farklı. Hem modern dünyanın nimetlerinden yararlanıyor hem de Müslüman kimliğinin altını çiziyorlar.

Ortaya çıkan bu yeni sınıfa kısaca ‘Yeni Türkler’ adını taktım: Türkiye’nin, yeni ekonomik, sosyal ve politik ikliminde ön plana çıkan YTL zenginleri ve onları örnek alan yeni bir orta sınıf kültürü...

KİMDİR, NEDİR?

Her şeyden önce Yeni Türk, Beyaz Türk değildir. Zamanında Beyaz Türklerin mutlak iktidarına fena halde sinir olur. Bu zümreyi marjinal, raydan çıkmış, Batı hayranı olarak görür ve küçümser...

1. Kendini ‘dinci’ değil ‘dindar’ olarak tanımlar. Müslümanlığın her şartını yerine getirmese bile, mutlaka oruç tutar...

2. Alkol kesinlikle kullanmaz, domuz etini asla ağzına koymaz... Ancak ‘ıstakoz, kalamar, midye’ gibi kabuklu deniz hayvanlarının yenmesine hoş bakmayan (mekruh sayan) Müslümanlar’dan değildir... Cumhurbaşkanı’nın eşi Hayrünnisa Hanım örneğinde olduğu gibi, yurtdışında güzel bir restorana gittiğinde ıstakozlu makarna gibi bir spesyaliteyi denemekten çekinmez.

3. Kadınların çoğunun başı kapalıdır, ama hepsinin değil! Kızlar, üniversitede okutulur. Çoğu mezun olur olmaz evlenir, çocuk doğurur ve sonra da çalışmaz. Ev hanımı olur.

4. Modayı takip eder ve tüketimle arası gayet iyidir. Moda editörü bir arkadaşımın tespiti: Bu kesimin kadınları, en çok Burberry, Dior, Gucci seviyor. Eskiden tepeden tırnağa tek markanın aksesuarları kullanılırken, şimdi bu markalar kombinleniyor: Son trend, Burberry paltoyla Dior çanta.

5. Nasıl Özal, Çiller ve Demirel dönemlerinin yarattığı zenginler olduysa, AKP iktidarının da yarattığı veya ortaya çıkardığı zenginleri var. Yeni Türkler’i temsil eden, yükselen yıldızları: Murat Ülker, Murat Albayrak, İhlas Holding’in sahibi Ahmet Mücahit Ören ve son olarak Sabah’ın satışıyla gözler üzerine çevrilen Ahmet Çalık...

6. Yeni Türkler’in yaşam tarzı sık sık tartışma konusu oluyor. Çünkü şimdiye kadar ‘seçkinlere’ ait sayılan alanlarda görülüyorlar. En yakın zamandaki örneği, geçen pazar Yeni Şafak gazetesinin sağ üst köşesinde kullanılan bir fotoğraf: Uludağ turlarının tanıtımı için renkli kabanları, pantolonları ve türbanlarıyla 4 genç kız, baton ve kayaklarıyla poz vermişti.

7. Yeni Türkler’in medyası Zaman, TGRT, Star, Yeni Şafak ve pek yakında, kraldan çok kralcı yayınıyla dikkat çeken Sabah. Ancak Yeni Türkler’in magazine ve başını Doğan Grubu’nun çektiği merkez medyaya kayıtsız kaldığını söyleyemeyiz.

İster beğenin, ister ‘köylü, taşralı’ diye aşağılayın... ‘Yeni Türkler’in saltanatı daha uzun yıllar sürecek.