Türkiye Yazarlar Birliği Konya Şubesi tarafından düzenlenen Cumartesi Söyleşileri’nde bu hafta “Osmanlı’da Sansür” konusu ele alındı. Söyleşide Polis Akademisi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Birinci, sansürün toplumsal tarih hakkında bilgi edinmedeki önemine işaret etti. “Yasaklar, cemiyeti anlamak için altın değerinde ipuçlarıdır” diyen Prof. Dr. Birinci, hep olumsuz olarak yansıtılan yasaklardan elde edilen bilginin başka yollardan elde edilmesinin zor olacağına dikkat çekerek yasakların geçmişin daha iyi bilinmesindeki öneminin ziyan edilmemesi gerektiğini vurguladı. Her dönemin yasaklarının devrinin şartlarına göre değerlendirilerek analiz edilmesine bağlı olduğunu belirten Birinci Osmanlı dönemi matbaa tarihine değinerek Osmanlı’da matbaaya bir karşı duruş olmadığını, kitle eğitimi olmadığı için matbaanın geniş ölçüde gelişemediğini ifade etti. Basılması en çok yasaklanan kitapların “Cavidanname ve Hüsniye” olduğunu açıklayan Birinci, yasaklamaların sadece devlet tarafından yapılmadığını halk arasında sosyal kontrolün yasaklarda önemli bir etkisi bulunduğunu, Hüsniye kitabı yazarının yayıncıya kitabını teslim ederken üzerine okunması yasaktır yazısını yazdığı örneğiyle açıkladı. Yasaklanan kitapların başında Merhame türü kitapların bulunduğunu söyleyen Birinci, fal türü kitapların tamamına yasak konulduğunu vurguladı. Birinci, aşktan ve kadından bahseden kitapların da sansürlendiğini fakat bunu yazanların da hedef haline getirilmediğini, üzerlerine çok gidilmediğini belirtti. Birinci 19. yüzyılda Osmanlı’da zihniyetin değiştiğini, aydın sınıf ile bürokratların aynı fikirde birleşerek halk edebiyatı yasakladıklarına dikkat çekti.

Cumhuriyet döneminde de gerek siyasi, dini, gayri ahlaki kitaplara yasaklamaların devam ettiğini ifade eden Birinci, “Toplumun problemi çoksa ve yasaklamalar varsa bu ciddi şekilde araştırılmalı, çünkü yasaklara bakılarak toplum daha iyi anlaşılır” dedi. Sohbetin ardından AK Parti Konya Milletvekili Sami Güçlü Ali Birinci’ye TYB Konya Şubesi’nin yayınlarını takdim etti. Maide Türker-Memleket