Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) ekim ayı raporu, tarımdaki acı tabloyu bir kez daha gözler önüne serdi. Rapor; üreticinin binbir emekle yetiştirdiği ürünlerin tarlada ucuza kalırken, market raflarında fahiş fiyatlarla tüketiciye ulaştığını ve çiftçinin artan maliyetler altında ezildiğini kanıtlıyor.

Limonda 11 Katlık Fiyat Uçurumu

Ekim ayında üretici ile market arasındaki en çarpıcı fiyat farkı limonda yaşandı. Tarlada fiyatı düşen limon, markette üretici fiyatının tam 11 katına (%999,2 farkla) satıldı.

Benzer tablo diğer temel gıda ürünlerinde de görüldü. Üreticide 135 lira olan kuru incir markette 585 liraya (4,3 kat), 12,5 lira olan havuç 47,8 liraya (3,8 kat), 21,6 lira olan elma ise 72,1 liraya (3,3 kat) yükseldi.

Tarlada Düşen Fiyat Rafta Tüketiciye Yansımıyor

Piyasadaki arz artışı nedeniyle tarlada fiyatı en çok düşen ürün yüzde 44,3 ile limon oldu. Ancak üretici fiyatındaki bu sert gerilemeye rağmen market raflarındaki indirim sadece yüzde 16,5 seviyesinde kaldı.

Aradaki yüksek kâr marjları ve aracı maliyetleri, tarladaki fiyat düşüşünün tüketiciye indirim olarak yansımasını engelledi.

Üretim Maliyetleri Çiftçinin Belini Büküyor

Üretici ürününü hak ettiği fiyata satamazken, girdi maliyetlerindeki aralıksız artış çiftçiyi üretim yapamaz hale getiriyor. Ekim ayında bir önceki aya göre süt yemi yüzde 6,6, besi yemi yüzde 6,5 ve ÜRE gübresi yüzde 3 zamlandı.

Yıllık bazda ise tablo daha da ağırlaştı:

• Mazot: %73,4 artış

• Amonyum Nitrat Gübresi: %67,7 artış

• Tarım İlacı: %27,7 artış

• Elektrik: %25,1 artış

TZOB verileri, mevcut gıda enflasyonunun sorumlusunun tarladaki çiftçi değil; yüksek girdi maliyetleri ile aracı ve market zincirlerindeki fahiş kâr marjları olduğunu bir kez daha gösteriyor.