ASTANA (AA) - TBMM Başkanı İsmet Yılmaz, "DEAŞ terör örgütü, Türkiye’nin güvenliğine önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Türkiye Suriyeli ve Iraklı kardeşlerine kucak açarken, 18 binden fazla kişiye ülkeye giriş yasağı koydu; bin 900 kişiyi sınır dışı etti, bin 450 civarında kişiyi sınırlarından geri çevirdi. Tüm bunları, yabancı terörist savaşçılara kaynak teşkil eden bazı ülkelerden beklediği işbirliği ve yeterli desteği göremeden başardı" dedi.

Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği (Türk Keneşi) Konseyi 5. Zirve Toplantısı, Kazakistan'ın Başkenti Astana'da "Ak Orda" Cumhurbaşkanlığı Sarayında gerçekleştirildi.

TBMM Başkanı Yılmaz, toplantıda yaptığı konuşmada, 1990’lı yılların başında başlayan ve tarihi Nahçıvan Zirvesi ile hukuki zemine oturan işbirliği sürecinin, 2010 yılında İstanbul Zirvesi'nde somut bir çerçeve kazandığını, Almatı, Bişkek, Gebele ve son olarak geçen yıl Bodrum’da yapılan zirve toplantılarıyla istikrarlı bir çizgiye kavuştuğunu söyledi. 

Türk dünyasının; 1,3 trilyon dolara ulaşan gayri safi milli hasılası, 150 milyonluk nüfusu, zengin enerji kaynakları ve coğrafi konumuyla ekonomik işbirliği alanında çok yüksek bir potansiyele sahip olduğunu vurgulayan Yılmaz, "Bu itibarla üye ülkeler arasındaki ekonomik ilişkilerin somut projelerle geliştirilmesi, Konseyin oluşturduğu işbirliği ruhunun geleceğe daha güçlü bir şekilde taşınmasını sağlayacaktır" dedi.

Yılmaz, dünyanın gerek siyasi, gerek teknolojik bakımdan son çeyrek asırda büyük bir hızla değiştiğini belirterek, Berlin Duvarı'nın yıkılmasını takip eden ve etkileri tüm dünyada hissedilen bu değişim sürecinin, hızlı bir şekilde devam ettiğini kaydetti. Yeni, hızlı bilgi ve iletişim teknolojilerinin fiziki sınırları adeta anlamsız hale getirdiğini, dış politikanın icrasına etkileri bakımından da uluslararası ilişkilere yeni bir boyut kattığını ifade eden Yılmaz, başka bir deyişle; barışın, refahın ve güvenliğin küresel düzeyde bölünemez olduğu bir dönemden geçildiğini bildirdi. 

"Devletten devlete veya hükümetten hükümete ilişkiler" şeklinde yürütülen geleneksel diplomasinin kabuk değiştirdiğini, artık stratejik iletişim ve kamu diplomasisi devrinde yaşandığını kaydeden Yılmaz, "Bir ülkenin veya örgütün etkinliği, iç ve dış kamuoyunu en etkin ve süratli şekilde bilgilendirdiği ölçüde belirgin olarak artmaktadır. Bu süreç tek taraflı bir şekilde de işlememektedir. Dolayısıyla, attığımız adımların nasıl algılandığını da takip etmek ve gerekli ayarlamaları zamanlıca yapmak durumundayız" diye konuştu.

- "TRT AVAZ'ın tecrübeleri önemli referans teşkil edecektir"

TBMM Başkanı Yılmaz, Türk Konseyinin Beşinci Zirve Toplantısı'nın temasının, "Enformasyon ve Medya Alanında İşbirliği" olarak belirlenmesinin isabetli olduğunu söyledi. Yılmaz, "Türk Dünyası olarak, bölgesel ve küresel tüm meselelere karşı duruşumuzu muhataplarımıza etkili bir şekilde aktarabilmek, bu alanlarda işbirliği yapmamızı zorunlu kılmaktadır. Politika hedeflerimizi yeni medya araçlarını da kullanarak geniş kitlelere etkin bir şekilde anlatabilmeliyiz. Bu bakımdan, Cumhurbaşkanı Sayın Nazarbayev’in ortak bir televizyon kanalı kurulması konusundaki önerisini son derece önemsiyor, üzerinde ciddiyetle çalışılması gereken bir proje olarak değerlendiriyoruz. TRT AVAZ başta olmak üzere, Türk dünyasına hitap eden yayınlar konusundaki tecrübelerimizin bu çalışmada önemli bir referans teşkil edeceğini düşünüyoruz" sözlerini sarf etti.

2000’li yılların başından bugüne kadar; bölgesel ve küresel ölçekte, soğuk savaşın sona ermesinin getirdiği jeopolitik dengelerin dönüşümüne şahit olduklarına işaret eden Yılmaz, "Tüm bu süreçlerde, yaşanan acılardan gerekli derslerin çıkartılması, eski ayrışma ve husumetlerden işbirliği, barış ve huzura yönelik çıkarımlar yapılmasına dair mesajlarımızı, Türkiye olarak gerek bölgemizde gerek tüm dünyada vermek yönündeki ilkeli politikalarımızdan asla taviz vermedik" dedi.

İsmet Yılmaz, Türkiye'nin uluslararası alanda imzaladığı anlaşmalara değindiği konuşmasında, Birleşmiş Milletler'de, "Medeniyetler İttifakı" ve "Barış İçin Arabuluculuk" gibi ses ve sonuç getiren girişimlere imza attıklarını söyledi. 

- "DEAŞ’a katılımların önlenmesi zaruridir"

"Biz, tüm bu çabalar içindeyken, gerek sözlerimizle gerek eylemlerimizle verdiğimiz barış ve işbirliği mesajlarının bazı çevrelerce yeterince algılanamadığını, özellikle bölgemizdeki olumsuz gelişmelere bakarak, üzülerek görüyoruz" diyen Yılmaz, şunları söyledi:

"Suriye’de yaşananlar bunun en acı örneğini teşkil etmektedir. Suriye’de beşinci yılına giren çatışma ortamından beslenen ve toplumsal tabanını genişletme arayışı içindeki DEAŞ ve benzeri terör örgütleri, önceki Irak yönetiminin ayrımcı politikalarının yarattığı istikrarsızlık ortamından istifade ederek, ülkenin yaklaşık üçte birini kontrolü altına alabilmiş ve Irak-Suriye sınırını fiilen ortadan kaldırmıştır. Bu sorunun kaynağında siyasi sıkıntıların bulunduğunu; beklentileri siyaseten karşılanamayan kesimlerin terör örgütlerinin istismarına açık hale geldiğini de belirtmek isterim. Bu itibarla, soruna salt askeri tedbirlerle yaklaşmak yerine, siyasi ve insani unsurları da içeren kapsamlı bir politikanın hayata geçirilmesi gerektiğini savunuyoruz.

Bu şartlar altında ortaya çıkan DEAŞ terör örgütü, Türkiye’nin güvenliğine önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Türkiye, DEAŞ’la mücadelede uluslararası koalisyonda yerini almıştır. Kendi topraklarımıza yapılan saldırılara güçlü bir devletin vereceği gerekli cevaplar verilmektedir. Türkiye, sınırlarına gelen Suriyeli ve Iraklı kardeşlerine kucak açarken, bir yandan da son derece karmaşık olan bu süreçte, 18 binden fazla kişiye ülkeye giriş yasağı koydu; bin 900 kişiyi sınır dışı etti ve bin 450 civarında kişiyi sınırlarından geri çevirdi. Tüm bunları, yabancı terörist savaşçılara kaynak teşkil eden bazı ülkelerden beklediği işbirliği ve yeterli desteği göremeden başardı. Terörizmle mücadelemiz şimdiye kadar olduğu gibi bundan sonra da kararlılıkla sürecektir. Bu noktada, DEAŞ’a katılımların önlenmesi konusunda uluslararası işbirliğinin artırılması gerektiğini bir kez daha ifade etmek istiyorum. Bu katılımların bir kısmının kardeş ülkelerimizden gerçekleştiğini üzülerek görüyoruz. Bu konuda bilgi ve istihbarat paylaşımı son derece önem arz etmektedir. Zira, DEAŞ’a katılımların önlenmesi, bu yabancı savaşçılar aracılığıyla tehdidin daha geniş bir coğrafyaya yayılmasının önlenmesi bakımından da zaruridir."

- "Türkiye, Azerbaycan’ın yanında olmaya devam edecektir"

TBMM Başkanı Yılmaz, konuşmasında, Ukrayna'da yaşanan sorunlara da değindi, anavatanlarından sürgün edilerek, büyük acılar çekmiş Kırım Tatar Türklerinin, bu krizden zarar görmemeleri ve çatışmanın tarafı haline getirilmemelerinin önemine işaret etti. 

Bölgenin en önemli istikrarsızlık unsurlarının başında Yukarı Karabağ meselesi geldiğini vurgulayan Yılmaz, "Azerbaycan topraklarının yüzde 20'sinin işgal altında bulunduğu mevcut durumun; adalet, barış, istikrar ve işbirliğini hakim kılacak şekilde değiştirilmesi önem arz etmektedir. Bu ihtilafın Azerbaycan’ın toprak bütünlüğü temelinde, barışçı yollarla çözüme kavuşturulması için bütün imkanlarımızı kullanmalıyız. Türkiye ve diğer kardeş ülkeler, bu konuda Azerbaycan’ın yanında olmaya devam edeceklerdir" dedi.

İsmet Yılmaz, Kıbrıs meselesine adil ve kalıcı bir çözüm bulunmasının da sadece Türkiye için değil tüm bölge için önemli bir kazanım olacağını kaydetti.

"Kıbrıslı kardeşlerimizin siyasi eşitliğini ve meşru haklarını teminat altına alacak şekilde, kapsamlı bir çözüme kavuşturulması temel hedefimizdir" diyen Yılmaz, müzakerelerin mayıs ayında yeniden başlaması sonrasında oluşan olumlu havanın sürmesi ve yakalanan fırsat penceresinin değerlendirilmesinin önem taşıdığına dikkati çekti. İsmet Yılmaz, "Temennimiz mevcut müzakere sürecinin etkin ve hızlı bir şekilde ilerletilmesi ve en kısa zamanda kapsamlı çözüme ulaşılacak şekilde sonuçlanmasıdır. Dost ve kardeş ülkelerden beklentimiz, Kıbrıslı Türk kardeşlerimizin kapsamlı çözüm müzakerelerinin bir an önce sonuç vermesine yönelik çabalarına destek olmaları ve maruz kaldıkları haksız izolasyonların hafifletilmesine yardımcı olmalarıdır" diye konuştu.

Yılmaz, "Nahçıvan Anlaşması ile Konseyimizin kuruluşuna ev sahipliği yapan Sayın Aliyev’e, dinamik liderliği ile Konsey çalışmalarına önemli katkılar sağlayan Sayın Atambayev’e ve mükemmel evsahipliği nedeniyle Türk dünyasının Aksakalı Sayın Nazarbayev’e teşekkür ederek hepinizi saygıyla selamlıyorum" diyerek sözlerini tamamladı.

- Kazakistan Cumhurbaşkanı Nazarbayev

Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, Suriye, Libya ve Irak’ta barışın ve istikrarın en kısa zamanda oluşması gerektiğini, Filistin-İsrail sorununun da çözülmesini beklediklerini söyledi.

“Terörist, radikal ve bölücü hareketleri engellemek çin birlikte çalışmamız gerekiyor” diyen Nazarbayev, bu bağlamda Türk Konseyinin gelecekte BM’ye İslam birliği nezdinde gözlemci statüsünde katılmasının önemine işaret etti.

Nazarbayev, Hazar Denizi'nin transit kapasitesinin artırılması gerektiğini belirtti.

Petrol fiyatı düşünce gelirlerinin azaldığına işaret eden Nazarbayev, "Petrol fiyatları düşünce aramızdaki ticaret azaldı, bu ticareti canlandırmamız gerekiyor. Bilim ve eğitim konusundaki işbirliğimizi de geliştirmemiz gerekiyor" dedi.

Cumhurbaşkanı Nazarbayev, Türk dili konuşan ülkeler arasındaki işbirliğinin artırılmasının önemli olduğunu vurgulayarak, "Ortak Türk televizyon kanalının kurulması gerekiyor. Önümüzdeki görevler arasında, bu proje üzerinde çalışmalıyız" diye konuştu.

- Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev de ortak Türk kanalı kurulmasının önemli olduğunu ve konseye katılanların iyi niyetini ortaya koyduğunu söyledi. 

Bu kanalın kurulmasının hem Türk halkları hem de dünya üzerinde milli değerler ve tarih açısından önemli bir ilgi alanı oluşturacağını belirten Aliyev, bölgesel güvenlik sorunlarının büyük önem arz ettiği bugün kabul edilecek ortak bildiride, Ermenistan ve Azerbaycan münakaşası ile ilgili maddelerin de olacağını belirtti.

"Karabağ toprağı Azerbaycan toprağıdır" diyen Aliyev, Dağlık Karabağ topraklarının Ermenistan tarafından işgal edildiğini ve bir milyondan fazla Azerbaycan vatandaşının göçmen durumuna düşürüldüğünü kaydetti. Aliyev, bu meselenin uluslararası normlar ve toprak dokunulmazlığı çerçevesinde çözülmesi gerektiğini vurguladı.

- Kırgızistan Cumhurbaşkanı Atambayev

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev ise Türk halklarının ilişkisinin, ezelden gelen çok büyük bir zengin kültüre dayandığını söyledi.

Bugünün dünyasında enformasyon teknolojilerinin önemli olduğunu belirten Atambayev, "Ortak TV kanalıyla enformasyon ağımızı geliştirebiliriz" dedi. Atambayev, bu toplantı sonrasında, zirveye katılan ülkelerin işbirliğinin daha da gelişeceğini bildirdi.

Atambayev, gelecek yılki toplantının ülkesinde yapılacağını ifade ederek, toplantının konusunun, "Gençlik ve milli spor oyunlarının gelişmesi" olmasını önerdi.

Yılmaz, Nazarbayev, Aliyev, Atambayev ve Türk Konseyi Genel Sekreteri Ramil Hasanov, birlikte aile fotoğrafı çektirdi, toplantının sonunda sonuç bildirgesini imzaladı.

(Türk Keneşi) Konseyi 5. Zirve Toplantısına, Dışişleri Bakanı Feridun Sinirlioğlu ile TBMM Genel Sekreteri İrfan Neziroğlu da katıldı.

AA