ABD, İsrail ve İran arasında tırmanan çatışmaların ardından Hürmüz Boğazı’nın kapanması, küresel enerji piyasalarında ciddi etkiler oluşturdu. Körfez ülkelerinin petrol ihracatı yüzde 60’tan fazla azalarak günlük 25,1 milyon varilden 9,7 milyon varile geriledi.
Bu düşüş, modern tarihin en büyük arz kesintilerinden biri olarak değerlendirilirken, günlük yaklaşık 15 milyon varillik kayıp dikkat çekti.
Küresel ticaretin %20’si risk altında
Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık %20’sinin geçtiği stratejik bir nokta olarak öne çıkıyor. Bölgedeki kriz, sadece petrol değil, aynı zamanda LNG ve enerji ticaretinin büyük bölümünü de etkiledi.
Başta Çin ve Hindistan olmak üzere Asya ekonomilerine yapılan enerji sevkiyatında ciddi aksama yaşanırken, küresel arz endişeleri fiyatları yukarı yönlü baskıladı.
Milyarlarca dolarlık ekonomik kayıp
Krizin ilk haftalarında Körfez ülkelerinde oluşan ekonomik zarar dikkat çekici boyutlara ulaştı. Petrol gelirlerindeki düşüşün iki haftada yaklaşık 25 milyar dolar seviyesine ulaştığı hesaplandı.
Uzman değerlendirmelerine göre; bölge ülkelerinin toplam günlük kaybı 2,3 milyar dolara yaklaşırken, yalnızca Suudi Arabistan’ın kaybı günlük 1 milyar dolara dayandı.
Enerji ve lojistik sektörleri darbe aldı
Savaşın etkisi sadece enerjiyle sınırlı kalmadı. Lojistik, ticaret, finans ve turizm başta olmak üzere birçok sektörde ciddi yavaşlama görüldü. Özellikle LNG sevkiyatlarının durma noktasına gelmesi, Katar gibi ülkelerde ekonomik baskıyı artırdı.
Irak’ın petrol ihracatının büyük bölümünün bu boğazdan geçmesi nedeniyle ülke ekonomisi de ağır darbe aldı. Üretim 4,2 milyon varilden 1,2 milyon varile kadar geriledi.
Alternatif yollar yetersiz kaldı
Bazı Körfez ülkeleri, kayıplarını telafi etmek için boru hatlarına yöneldi. Ancak bu alternatiflerin kapasitesi sınırlı kaldı. Suudi Arabistan ve BAE belirli ölçüde ihracatı sürdürebilirken, Katar, Kuveyt ve Bahreyn gibi ülkeler Hürmüz’e neredeyse tamamen bağımlı durumda bulunuyor.
Petrol fiyatlarında yükseliş baskısı
Krizin etkisiyle petrol fiyatları kısa sürede 100 doların üzerine çıkarken, uluslararası kuruluşlar piyasayı dengelemek için acil stokları devreye aldı. Buna rağmen arz endişelerinin devam ettiği ve fiyat dalgalanmalarının sürebileceği belirtiliyor.