TOKAT/SİVAS (AA) - RECEP BİLEK - KEMAL ERDOĞMUŞ - Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bağlı Orta Karadeniz Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma İstasyonu Müdürlüğünce yem açığının kapatılması ve kaliteli süt ve et üretimi amacıyla Sivas'ın Şarkışla ilçesinde "otlak ayrığı" bitkisi geliştirme çalışması yürütülüyor.
"Orta Anadolu ve Geçit Bölgelerine Uygun Mera Tipi Bazlı Çok Yıllık Yem Bitkisi Çeşitlerinin Geliştirilmesi Projesi"nin sorumlusu ziraat mühendisi Tahsin Taşyürek, çalışmanın detaylarını AA muhabirine anlattı. Projeyi Şarkışla'daki mera bitkileri lokasyonunda yürüttüklerini belirten Taşyürek, Latince adı "Agropyron Cristatum" olan otlak ayrığı bitkisinin, kurak ve yarı kurak alanların özel bitkisi olduğunu söyledi.
Yıllık yağışı 250-300 milimetre olan yerlerin vazgeçilmez bir bitkisi olan otlak ayrığını bütün hayvanların severek yediği, lezzetli, uzun ömürlü bir bitki olduğunu vurgulayan Taşyürek, Orta Anadolu'da özellikle Eskişehir ile Erzincan arasındaki büyük yaylalarda gelecekte en çok üretimi yapılacak bitkinin de otlak ayrığı bitkisi olduğunu düşündüklerini ifade etti.
Otlak ayrığı bitkisinin meralara ve meradan sökülmüş tarlalara ekilebileceğini anlatan Taşyürek, şu bilgileri verdi:
"Bitkinin 25-30 yıl gibi bir ömrü var. Baklagillerle karışık veya yalın olarak da ekilebilir. Her dönemde hayvanlar severek otlar. Bizim ıslah yöntemimiz geleneksel yöntemlerden farklı. Bitki önemli olunca seleksiyonun da sıkı olması gerekiyor. Biz az sayıdaki üstün bitkiden tohumu alarak fide yetiştiriyoruz. Yetiştirdiğimiz fideyi tarlada sıra araları düzgün olarak dikiyoruz. Üstün bitkilerden elde edilen az sayıdaki tohumdan, böylece çok sayıda bitki elde edebiliyoruz. Az sayıdaki üstün bitkiden elde ettiğimiz tohumu doğrudan tarla sırasına ekseniz az sayıda bitki elde edersiniz ama fide yaparsanız çok sayıda elde edersiniz. Bizim çalıştığımız yöntem zor, pahalı bir yöntem ama sonuca değer."
- "Süt süte, et ete benzeyecek"
Otlak ayrığının mera bitkisi olarak doğal çayıra en yakın bitki olduğunu dile getiren Taşyürek, "Türkiye'deki hayvanların 75 milyon ton kaliteli kaba yeme ihtiyacı vardır. Bizim orta kaliteli kaba yem üretimimiz toplam 25 milyon tondur. Geriye kalan 50 milyon ton, saman gibi yem değeri olmayan bitkilerle karşılanıyor. Otlak ayrığı ile bu açığı karşılamayı hedefliyoruz" dedi.
Bitkinin Orta Anadolu'da üretilmesi ve hayvanlara bu kaliteli kaba yemin verilmesi halinde hayvanların ürettiği süt ve etin daha kaliteli olacağına dikkati çeken Taşyürek, "Süt süte benzeyecek, et ete benzeyecek. Bunu tüketen insanların sağlığı korunacak. İnsanlar hastanelere üşüşmeyecek, Sağlık Bakanlığı'nın bütçesi ilaç harcamalarına gitmeyecek. İnsanlarımızın sağlığını korumak için, doğal bitkilerle üretilmiş hayvan yemleri yetiştirmek, hayvanlarımızı doğal yemlerle beslemek zorundayız" diye konuştu.
- "Tescil aşaması çalışmalarına başlandı"
Orta Karadeniz Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma İstasyonu Enstitü Müdürü Atila Altıntaş da Türkiye'de hayvansal verimliliğin düşük olmasında yem ihtiyacının uygun şekilde karşılanamamasının önemli bir etken olarak kabul edildiğinin altını çizdi.
Altıntaş, "Yem konusunda en önemli sorun, ucuza temin edilebilen nitelikli kaba yem üretiminin düşük olmasıdır. Mevcut kaba yem açığının kapatılabilmesi için bölgeye uygun yeni yem bitkilerinin denenerek yaygınlaştırılması gerekmekte" dedi.
Yetiştiricilikte kullanılan çeşitlerin genel olarak milyonlarca dolar döviz ödenerek yurtdışından ithal edildiğini belirten Altıntaş, şunları söyledi:
"İthal edilen tohumlar, kullanıldıkları alanların ekolojik koşullarına tam adapte olamadıkları için çoğu kez mera tesis çalışmaları başarısızlıkla sonuçlanıyor. Otlak ayrığı bitkisi, Orta Anadolu ve Geçit Kuşağı bölgelerine uygun, verimli ve kaliteli ot olmasından dolayı tescil aşaması çalışmalarına başlandı. 1997 yılında başlatılan 15 yıllık bir çalışmanın sonucunda Sivas, Yozgat, Kayseri ve Erzincan'dan 19 türe ait bitki ve tohum örnekleri toplanarak fenolojik ve morfolojik gözlemleri yapılmış, bu türlerden otlak ayrığı çeşit adayı olabilecek ileri hatlarda ıslah edilmiştir. 2015 yılı sonuçları alındıktan sonra otlak ayrığının Orta Karadeniz Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma İstasyonu Müdürlüğü adına tescil süreci başlatılarak üreticilerimizin hizmetine sunulacak."