Türkiye'nin deprem gerçeği yeniden gündeme gelirken, aktif fay hatlarına uzaklığı nedeniyle deprem tehlikesinin görece düşük olduğu iller merak ediliyor. Özellikle İç Anadolu Bölgesi'ndeki bazı şehirler, jeolojik yapıları ve büyük fay sistemlerine olan uzaklıklarıyla öne çıkıyor.
Türkiye, Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF), Doğu Anadolu Fay Hattı (DAF) ve Batı Anadolu'daki aktif fay sistemlerinin etkisi altında bulunuyor. Ancak bu faylara olan mesafe ve yerel jeolojik özellikler nedeniyle deprem tehlikesi ülkenin her bölgesinde aynı seviyede değil.
Konya, Karaman, Niğde, Aksaray ve Nevşehir başta olmak üzere bazı iller, sismik hareketliliğin nispeten düşük olduğu yerleşim alanları arasında sıralanıyor.
İç Anadolu'da hangi iller öne çıkıyor?
İç Anadolu Bölgesi'nde özellikle Konya Ovası ve çevresi, büyük fay sistemlerine görece uzak konumuyla biliniyor.
- Konya: Kentin geniş bir bölümünde sismik hareketlilik görece sınırlı. Ancak ilin batı kesimleri, Batı Anadolu'daki aktif fay sistemlerinden etkilenebiliyor. Bu nedenle Konya'nın tamamını aynı deprem tehlikesi seviyesinde değerlendirmek doğru değil.
- Karaman: Konya ile benzer jeolojik özellikler taşıyan Karaman, büyük fay sistemlerine göre konumu nedeniyle deprem hareketliliğinin nispeten düşük olduğu iller arasında gösteriliyor.
- Niğde ve Aksaray: Her iki il de büyük fay sistemlerine görece uzak konumlarıyla öne çıkıyor. Geçmişte büyük deprem hareketliliğinin sınırlı olması, bu şehirlerin daha düşük tehlike düzeyindeki bölgeler arasında değerlendirilmesinde etkili oluyor.
- Nevşehir: Kapadokya bölgesinde bulunan Nevşehir, görece düşük sismik hareketliliğe sahip iller arasında sıralanıyor.
Güneydoğu ve Trakya'da hangi bölgeler daha az tehlikeli?
Deprem tehlikesinin görece düşük olduğu belirtilen yerler yalnızca İç Anadolu ile sınırlı değil. Güneydoğu Anadolu ve Trakya'da da bazı yerleşim alanları bu kapsamda değerlendiriliyor.
Mardin: Özellikle şehir merkezi ve güney ilçelerinin bazı kesimleri, sağlam kaya yapısı ve jeolojik konumları nedeniyle daha düşük deprem tehlikesine sahip alanlar arasında gösteriliyor.
Şanlıurfa: İlin önemli bir bölümü görece düşük deprem tehlikesi bulunan alanlarda yer alıyor. Ancak kuzeybatı kesimlerinde sismik tehlike daha yüksek seviyelere çıkabiliyor.
Kırklareli ve Edirne: Trakya'da bulunan iki ilin özellikle Kırklareli'nin kuzeybatısı ile Edirne'nin batı kesimleri, büyük fay sistemlerine uzaklıkları nedeniyle daha düşük deprem tehlikesine sahip bölgeler arasında gösteriliyor. Trakya'nın doğusuna doğru ilerledikçe ise tehlike seviyesi artabiliyor.
Dünyada deprem tehlikesinin düşük olduğu ülkeler
Deprem hareketliliğinin görece az olduğu ülkeler arasında İsveç, Norveç, Finlandiya, İrlanda, Almanya ve Polonya bulunuyor.
Grönland, Faroe Adaları ile Baltık ülkeleri Estonya, Letonya ve Litvanya da aktif tektonik hareketliliğin sınırlı olduğu coğrafyalar arasında sıralanıyor.
Bu bölgelerin önemli bir bölümü, aktif levha sınırlarından uzakta bulunan eski ve sağlam kıtasal kaya kütleleri üzerinde yer alıyor.
Deprem tehlikesinin düşük olması, deprem olmayacağı anlamına gelmiyor. Ayrıca bir ilin genel tehlike düzeyinin düşük olması, o ildeki her ilçenin ve mahallenin güvenli olduğu anlamına gelmiyor. Zemin özellikleri, yapı kalitesi ve binanın bulunduğu nokta da deprem güvenliği açısından belirleyici unsurlar arasında yer alıyor.