ABD Başkanı Donald Trump, Georgia valilik yarışı için düzenlenen bir telefon mitinginde tüm dünyayı sarsan tarihi bir açıklamaya imza attı. İran'ın nükleer silah sahibi olmama konusunda mutabakata vardığını belirten Trump, "Bugün İran ile savaşı bitirdik" diyerek Orta Doğu'da yeni bir dönemin kapısını araladı. Anlaşmanın yüzde 95'lik ana amacının İran'ın nükleer hedeflerini durdurmak olduğunu vurgulayan ABD lideri, 11 Haziran için planlanan askeri saldırıların da bu uzlaşı sayesinde iptal edildiğini açıkladı.
Cenevre Yolunda Askeri Hareketlilik Başladı
Anlaşmanın resmiyet kazanması için diplomatik çarklar hızla dönmeye başladı. Edinilen bilgilere göre, ABD Hava Kuvvetlerine ait dört adet C-17 nakliye uçağı dün Avrupa'ya doğru havalandı. Bu askeri hareketliliğin, Başkan Yardımcısı JD Vance'in önümüzdeki günlerde İsviçre'nin Cenevre kentinde yapılması planlanan tarihi imza töreni hazırlıklarıyla bağlantılı olduğu belirtiliyor. Washington ve Tahran hattında "büyük bir uzlaşma" sağlandığını ifade eden Trump, imza sürecinin bu hafta sonu tamamlanabileceğini işaret etti.
İslamabad Anlaşması Neleri Kapsıyor?
Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen diplomatik temaslar nedeniyle "İslamabad Anlaşması" olarak anılması beklenen taslak metnin detayları da netleşti. Sızan bilgilere göre mutabakat şu kritik maddeleri içeriyor:
Ateşkes Uzatılıyor: Mevcut ateşkes süreci 60 gün daha uzatılacak.
Hürmüz Boğazı Açılıyor: Bölgenin en kritik ticaret noktası olan Hürmüz Boğazı geçiş ücretsiz olarak derhal açılacak ve gemi trafiği 30 gün içinde savaş öncesi seviyeye getirilecek.
Uranyum Taahhüdü: İran, zenginleştirilmiş uranyum stokuna dair endişeleri giderecek ve nükleer silah geliştirmeyeceğini taahhüt edecek.
Yaptırım Muafiyeti: İran'ın yükümlülüklerini yerine getirmesine bağlı olarak, petrol ihracatı için geçici muafiyetler dahil aşamalı yaptırım esneklikleri sağlanacak.
Trump'tan Cumhurbaşkanı Erdoğan'a Övgü
Tarihi anlaşmanın perde arkasında ise yoğun bir diplomasi trafiği yürütüldü. Katar arabulucusu Ali El-Thavadi ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasındaki görüşmelere, Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner de doğrudan dahil oldu.
Trump, Oval Ofis'te yaptığı konuşmada bu zorlu süreçte Türkiye'nin rolüne ayrı bir parantez açtı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüştüğünü belirten ABD Başkanı, Erdoğan'ın süreç boyunca verdiği desteği "harika" sözleriyle övdü. İran Dışişleri Bakanlığı ise taslak metni doğrulamakla birlikte, Tahran'ın önerilen anlaşma üzerindeki nihai kararını henüz vermediğini açıkladı.