Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Putin, Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda yaklaşık 1,5 saat görüşme yaptı.
Erdoğan ve Putin'in, toplantının ardından mutabık kalınan konulardaki anlaşmalar imzalandı. İmzaların atılmasının ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Putin, ortak basın toplantısı düzenledi.
DOĞALGAZ MÜJDESİ
Ortak basın açıklamasında "Türkiye'nin enerji ihtiyaçlarını karşılamak için mavi akım boru hattının kapasitesini artırmada mutabık kaldık." diyen Putin, Türkiye'ye satılacak yeni doğalgazda 1 Ocak'tan itibaren yüzde 6 indirim yapılacağını açıkladı.
ERDOĞAN'IN AÇIKLAMALARINDAN SATIR BAŞLARI:
Türkiye olarak konseye ve çalışmalarına büyük önem veriyoruz. Rusya ile 32 milyar dolar ticaret hacmini yeterli görmüyoruz. Rusya ile ticaret hacmini 2023 yılında 100 Milyar Dolara çıkarmak için gerekli irade mevcut. Hedef ticaret hacmini 100 Milyar Dolara'a çıkarmak. Ortak menfaatler temelinde işbirliği alanlarımızı zanginleştimeyi arzu ediyoruz. Rus tursit sayısının artacağını düşünüyoruz.
AKKUYU'YA NÜKLEER SANTRAL
Türkiye'de hayata geçirdiğimiz en önemli ve stratejik yatırımlarımızdan biri olan Akkuyu Nükleer Enerji Santrali ile ilgili geniş detaylı bir çalışmayı yaptık. 3 yılı aşkın bir süredir devam eden bu çalışmaların bundan sonraki süreci, dün ÇED'in onaylanmasıyla daha da artacak.
Rusya'nın Türkiye'deki yatırımlarına yönelik hassasiyetlerini aldık, değerlendireceğiz.
Bölgesel sorunlarımızı ele alma fırsatı bulduk. Suriye, Irak sorununu ele alma fırsatımız oldu.
KIRIM TATARLARININ DURUMU
Kırım Tatarlarıyla ilgili sorunları geniş şekilde ele aldık. Kırım Tatarlarıyla ilgili kendilerinin yaklaşımının olumlu olduğunu söylediler. Sıkıntı halinde görüşme mutabakatımız oldu. Açık ve samimi bir diyalog içerinde görüşmelerimiz devam etti.
PUTİN'İN AÇIKLAMALARINDAN SATIR BAŞLARI:
Dostane, verimli bir görüşme oldu. Birçok önemli anlaşma imzalandı. Türkiye ile ticaret hacmimiz artıyor. Doğalgaz ve petrol ürünleri tedarik ediyoruz.
Türkiye'nin enerji ihtiyaçlarını karşılamak için Mavi Akım Boru Hattı'nın kapasitesini artırmada mutabık kaldık. Gazprom ve Mavi Akım için mutabakata vardık. Enerji ihtiyacını karşılanması için sevkiyat artacak.
RUSYA'DAN DOĞALGAZ ALIMI
Rusya Devlet Başkanı Putin, "Türk ortaklarımızla enerji işbirliği ile ilgili, 1 Ocak itibarıyla doğalgaz fiyatlarında yüzde 6 indirim sağlayacağız. Buna yönelik görüşmelerimiz devam edecek" dedi.
SORU VE CEVAP
GÜNEY AKIM'LA İLGİLİ KADERİ NEDİR. SÜRPRİZ BİR ŞEKİLDE BİR GELİŞMEYİ ÖĞRENDİK. KADERİ NEDİR? ZOR FİNANSAL ŞARTLAR BU PROJEYE OLUMSUZ YANSIYABİLİR Mİ?
PUTİN:
AB komisyonunu tutumu bu konuda olumsuzdu. Destek olmadılar ve engel oldular. AB bunu istemiyorsa demektir ki bu proje gerçekleştirilmeyecek. Demektir ki biz enerji kaynaklarımızı dünyanın başka ülkelerine yönlendireceğiz. Bu bizim Avrupalı dostlarımızın tercihidir.
Bulgar dostlarımız mutlaka Güney Akım'da yardımcı olacaklarını söylüyorlardı ama maalesef olmadı. Bulgaristan'ın doğrudan edeceği kar senede 400 milyon Euro'ydu.
Türkiye'de tüketim artmakta ve bizim ortaklarımız enerji ihtiyaçlarını biliyor ve biz bunu karşılamaya hazırız. Hem mavi akım hem de yeni bir hat kurmakta Türk ortaklarımıza yardımcı olacağız. Eğer uygun görürlerse Yunanistan, Türkiye sınırında bir gaz dağıtım istasyonu kuracaklar. Ama tabi bu ayrı bir çalışa gerçekleştiren bir konu.
Bizim iş birliğimiz arttıkça stratejik ortağımız olan Türkiye'ye indirim uygulayacağız.
1 Ocak'tan itibaren yüzde 6, sonra bu oran artabilir. Akkuyu'da 20 milyar dolarlık bir proje söz konusu. Rusya hiçbir şekilde bu projeden vazgeçmiyor. Biz bu projenin desteklenmesi konusunda her türlü desteği yapacağız. Eminim ileride de projenin güvenliği konusunda Fukuşima sonrası teknolojileri uyguluyoruz. Güvenlik konusunda korkunuz olmasın.
SURİYE KONUSUNDA GÖRÜŞTÜĞÜNÜZÜ SÖYLEDİNİZ. BU KONUDA DAHA AYRINTILI BİR AÇIKLAMA YAPAR MISINIZ? TİCARETİ 100 MİLYARA DOLARA ÇIKARMAK İSTİYORSUNUZ. BUNU SİYASİ İRADE ENGELLEYEBİLİR Mİ BAZI KONULARDA TUTUM AYRILIKLARI VARSA?
ERDOĞAN:
Suriye koşunda 4 yıllık süreç içinde birçok görüşmemiz oldu. Şu anda Suriye'deki zulmeden katleden mevcut yönetimin yaptıklarını ortaya koydum. Sayın başkanın farklı değerlendirmeleri var. Suriye'deki sorunun çözümü konusunda mutabıkız. Nasıl yapılacağı konusunda sıkıntılarımız var. DEAŞ terör örgütü konusunda aynı kanaatlere sahibiz. Terörle mücadele konusunda sıkıntımız yok. Bu işi çözmek için insani vicdani noktada bakmamız lazım. Esed giderse ne olur tarzı yaklaşım çok çok yanlış bir yaklaşım. Şu hale Suriye Esed'le geldi. 300 bini aşkın ölüye Esed'le geldi. Yakılmış yıkılmış bir Suriye var. Benim ülkem bunu bedelini ödüyor. 1 milyon 600 bin kişi benim ülkemde. Şu ana kadar 5 milyar dolar harcadık. Dünyadan bize gelen 200 milyon dolar.
Esed rejimini yok farz etmek gerekir. Esed'le birlikte netice almak mümkün değil.
Rusya ile dayanışmamız bu konuda önem arz ediyor. Dünyada 141 ülke muhalifleri destekliyor.
PUTİN:
Suriye'deki durumun normal olmadığı konusunda ortak düşüncemiz mevcut. Orada çeşitli terör gruplarının güçlenmesini istemiyoruz Irak'taki gibi. Mesele şu orada yaşayan tüm insanlar nasıl kendilerini güvende hissedebilirler ve yönetimde nasıl eşit olurlar iş birliği yapmalıyız. 100 milyar dolar hedefi çok zor bir hedef. bugün ekonomi bakanlarımız ilgili belgelere imza attılar. Bu çok zor bir hedef ama ulaşılabilir bir hedef. Bazı alanlarda büyük potansiyellerimiz mevcut ama bunlar doğru düzgün ele alınamadı. Mesela tarım ticareti konusunda Rusya pazarlarını açmaya hazır. Ama bazı bürokratik engelleri aşmalıyız.
Beraber çalışabileceğimiz çok alanlar var.
SURİYE KONUSUNDA YENİ BİR AŞAMAYA GEÇİLEBİLECEĞİ YORUMLARI YAPILIYOR. ESAD ÇİZGİSİ ORUNSUN FİKRİNİZ VAR MI GERÇEKTEN. ESAD'IN KALMASI KONUSUNDA ISRARCI MISINIZ. SAYIN ERDOĞAN GELİNEN NOKTADA BEKLENTİLERİNİZİN KARŞILANDIĞI DİYEBİLİR MİSİNİZ.
PUTİN:
Suriye ile ilgili tutumuzu açıkladım. Esad'ın iktidarda kalması konusunda ısrarcı mıyız. Ben bu soruyu Suriye halkına yönlendirmek istiyorum. Suriye'deki seçimler sornasında Esad'ın büyük desteğe sahip olduğunu gördük. Ama oradaki durumun normal olmadığını görüyoruz. Tüm siyasi sürecin aktörleri için tatmin edici bir durumu gerçekleştirmeye çalışıyoruz. Suriye'nin geleceği konusunda çalışmalarımız gerçekleştireceğiz.
ERDOĞAN:
Platformdan önce değerli dostum Suriye seçimleriyle ilgili bir değerlendirme yapacağım. Dünyada darbeciler hep yüksek oyla gelirler. Yüzde 90-95. Bizde de geçmişte yapılan da darbelerin ardından yapılan seçimlerde açık oy gizli tasnifle seçim neticelenir ve istedikleri gibi bir sonuç açıklanırdı. Mısır'da da benzerini gördük. Aynı şekilde Suriye'de seçimlere kimler katıldı kimler katılamadı. Nasıl bir platform oluşturulması denilirse, Türkiye, Rusya, İran müşterek bir çalışma yapıp bir çözüme varalım dedik. Aslında Türkiye Rusya Arap Ligi'ni de dahil ederek bir çalışma yapalım. 141 ülke muhalifleri destekliyor. Esed giderse halın iradesi gelir. Eğer bu zemin hazırlanıyorsa endişe etmeye gerek yok. ama DEAŞ korkusu yaşanıyorsa buna karşı bir platform oluşturmamız lazım.
BM DÜNYA GIDA PROGRAMI 2 MİLYON SURİYELİ SIĞINMACILARA DAĞITILAN YARDIM KUPONLARINI ASKIYA ALINDIĞINI BİLDİRDİ. NASIL DEĞERLENDİRİYORSUNUZ?
ERDOĞAN:
Bunu iyi niyetle desteklememiz mümkün değil. Türkiye olarak 1 milyon 600 bin sığınmacı bizde. Bizler kendi bütçemizden 5 milyar dolar harcadık. Biz burada kupon dağıtmıyoruz. Beslenmeyi eğitimi barınmayı sağlığı karşılıyoruz. Dünyadan bize gelen destek 200 milyon dolar. Tüm Avrupa'da 130 bin sığınmacı var. Neden bu kapıları açmıyorlar denildiğinde ben bunu vicdanıma soruyorum. BM Güvenlik Konseyinin bir üyesi olarak değerli dostuma çok önemli bir görev düşüyor. BMGK'nın üzerine çok önemli bir görev düşüyor. Temenni ederim ki bu süreci sona erdiririz.