Üniversitelerde başörtüsünün serbest bırakılmasını öngören Anayasa değişikliği teklifi rekor düzeydeki evet oyları ile kabul edildi. TBMM Başkanı Köksal Toptan'ın yönettiği oturumun sonunda akıllarda Kamer Genç'in 'Kürsüyü işgal edelim' sözleri kaldı.
Üniversitelerde uygulanan başörtüsü yasağının kaldırılmasını öngören ve AK Parti ile MHP'nin birlikte verdiği Anayasa değişiklik teklifinin ikinci tur oylaması TBMM Genel Kurulu'nda yapıldı. TBMM Başkanı Köksal Toptan yönettiği oturumun sonunda değişiklik teklifi rekor düzeydeki evet oyları ile kabul edildi.
Değişiklikle anayasanın, “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10. maddesinin son fıkrasına, “... ve her türlü kamu hizmetlerinden yararlanılmasında” ibaresi ekleniyor. Bu değişiklikle madde, “Devlet organları ve idari makamları, bütün işlemlerinde ve her türlü kamu hizmetlerinden yararlanılmasında kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadır” haline geliyor.
Arıtman: Kara devrim
2. tur oylaması, tartışmalarla başladı. TBMM Başkanı Köksal Toptan, Anayasa değişiklik teklifinin 2. tur oylamalarına geçmeden önce bir konuşma yaptı. Toptan, “Cumhuriyetimizin temel niteliklerinden vazgeçmek, milletimizin karakter yapısını terk etmek gibi bir şey olur ki; bunu kimse düşünmez, düşünemez, yapmaz, yapamaz” dedi.
Maddeyle ilgili önerge veren CHP İzmir Milletvekili Canan Arıtman, türbanın bir dini mesele değil, “Bugünün Türkiyesinde tarikatların ve emperyalizmin bayrağı” haline getirilmiş bir siyasi düşünce ve üniforma olduğunu savundu. İktidar ve yandaşlarının din kisvesi adı altında laik demokratik rejim karşıtı olarak kullandıkları bu siyasi simgeyi topluma dayatma çalıştıklarını ifade eden Arıtman, “Bu sistemde ne yazık ki kadınlar, hem figüran hem de kurban durumundadır” dedi. Türban bayrağı adı altında bir karşı devrim hareketi yapılmak istendiğini belirten Arıtman, “Ukrayna’nın turuncu devrimi gibi bu da ne yazık ki Türkiye’nin kara devrimidir. Kara devrimin amacı ne dindir, ne bireysel özgürlüklerdir ne de eşitliktir. Bu hareketin amacı, Türkiye Cumhuriyetini kuran o özgür ruhun gücünü karanlıkla örtmektir” dedi.
Kamer Genç konuştu, meclis gerildi
Tunceli Bağımsız Milletvekili Kamer Genç, aynı içerikteki önergesi üzerinde konuşurken tartışma yaşandı. Genç, “Tek başına bir milletvekili olmasaydım, ne yapardım biliyor musunuz? Bu kürsüyü işgal ederdim. Bu kanunu çıkartmazdım. Tarih bizi affetmez. Buyurun gelin bu kürsünün etrafında toplanalım. Birinci oylamayla laikliği yoğun bakıma aldınız, 2. oylama geçerse öldüreceksiniz. Gerçekten Laik Cumhuriyeti savunmak böyle lafla, majestelerinin muhalefetiyle olmaz, eylemle olur.”
Konuşma süresi dolduktan sonra da kürsüden ayrılmayan Genç’e, Meclis Bakanı Toptan müdahale ederek, yerine oturmasını istedi. “Böyle bir yasa yapma biçimi var mı? Türkiye Cumhuriyeti devleti yok edilemez. Muhalefetinizi yaptınız yerinize buyurun” diyen Toptan, Genç’in “Müzakereleri sabote edecek davranışlardan kaçınmasını” istedi.
Toptan, Genç’in yerine oturmaması üzerine birleşime ara verdi. Arada da kürsüden ayrılmayan Genç’i Meclis İdare Amirleri ile grup başkanvekilleri ikna ederek yerine oturttu.
Teklif nasıl kanunlaşacak?
Cumhurbaşkanı, Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları, bir daha görüşülmek üzere TBMM’ye geri gönderebilecek.
Meclis, geri gönderilen Kanunu, üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu (367) ile aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı bu Kanunu halkoyuna sunabilecek.
Doğrudan veya Cumhurbaşkanının iadesi üzerine, Meclis üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu (367) ile kabul edilen Anayasa değişikliğine ilişkin kanun veya gerekli görülen maddeleri, Cumhurbaşkanı tarafından halkoyuna sunulabilecek.
Meclisce üye tam sayısının beşte üçü (330) ile veya üçte ikisinden (367) az oyla kabul edilen Anayasa değişikliği hakkındaki Kanun, Cumhurbaşkanı tarafından Meclise iade edilmediği takdirde halkoyuna sunulmak üzere Resmi Gazetede yayımlanacak.
Halk oylamasına sunulmayan Anayasa değişikliğine ilişkin Kanun veya ilgili maddeler Resmi Gazetede yayımlanacak.
Halkoyuna sunulan Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunların yürürlüğe girmesi için, halk oylamasında kullanılan geçerli oyların yarısından çoğunun kabul oyu olması gerekecek. Meclisce üye tam sayısının beşte üçü (330) ile veya üçte ikisinden (367) az oyla kabul edilen Anayasa değişikliği hakkındaki Kanun, Cumhurbaşkanı tarafından Meclise iade edilmediği takdirde halkoyuna sunulmak üzere Resmi Gazetede yayımlanacak.
DAKİKA DAKİKA BAŞÖRTÜSÜ GÖRÜŞMESİ
TBMM Genel Kurulu'nda Anayasa değişiklik teklifinin 3. maddesinin gizli oylamasına 514 milletvekili katıldı. 411 milletvekili kabul, 102 milletvekili red, 1 milletvekili çekimser oy kullandı.
Üçüncü maddenin kabul edilmesinin ardından teklifin tümü üzerinde gizli oylamaya başlandı.
Üçüncü madde kabul edildi
Kabul: 411
RED: 102
ÇEKİMSER: 1
BOŞ: -
İkinci madde
Üniversitelerde uygulanan başörtüsü yasağının kaldırılmasını öngören ve AK Parti ile MHP'nin birlikte verdiği Anayasa değişiklik teklifinin 2. maddesi TBMM Genel Kurulu'nda 403 oyla kabul edildi. Oturumu yöneten TBMM Başkanı Köksal Toptan, 3. maddenin görüşülmesi öncesinde yarım saat ara verdi.
TBMM Genel Kurulu'nda Anayasa değişiklik teklifinin 2. maddesi üzerinde verilen üç ayrı değişiklik önergesi görüşülerek reddedildi. Değişiklik önergelerinin reddedilmesinin ardından oturumda maddenin gizli oylamasına geçildi.
518 milletvekilinin katıldığı oylamada 403 milletvekili kabul, 108 milletvekili red, 2 milletvekili çekimser, 5 milletvekili boş oy kullandı. Böylece madde kabul edilmiş oldu.
2. MADDE
KABUL: 403
RED: 108
ÇEKİMSER: 2
BOŞ: 5
13:08 - Oy verme işlemi sona erdi. Oyların sayımına başlandı.
12:49 - 2. maddenin gizli oylamasına geçildi. Oylamaya Adana ilinden başlandı. Milletvekilleri oylarını kullanıyor.
12:40 - İçli ve Bilhun'un aynı içeriğe sahip ömergesi yapılan oylama sonucu reddedildi.
12:33 - DSP Eskişehir milletvekili Tayfun İçli konuşma yapıyor.
CHP İstanbul Milletvekili Bilhun Tamaylıgil, değişiklik aleyhine konuşma yapıyor.
12:30 - TBMM Genel Kurulunda, başörtüsünün yükseköğretimde serbest bırakılmasını içeren Anayasa değişikliği teklifinin ikinci turunda, 1. madde kabul edildi.
1. MADDE
KABUL: 403
RED: 107
ÇEKİMSER: 4
BOŞ: 5
12:05 - Oy verme işlemi sona erdi. Oyların sayımına başlandı.
12:13 - Oy verme işlemi tamamlandı. Oylar sayılıyor.
11:47 - Milletvekillerini gizli oylamada kullanıyor.
11:45 - Meclis Başkanı Toptan oylamayı başlatmak üzere, kuralları tekrarlıyor.
11:44 - Hasip Kaplan'ın değişiklik önerisi kabul edilmedi.
11:35 - DTP Bitlis milletvekili Hasip Kaplan konuşma yapıyor.
11:33 - TBMM Başkanı Toptan, oturumun ikinci birleşimini açtı. CHP'li Arıtman ve Genç'in sunduğu önerge teklifi kabul edilmedi. Bunun üzerine ikinci önergeye geçildi.
11:35 - Oturum yeniden başladı
11:23 - TBMM Başkanı kürsüden inmek istemeyen Genç'i, "Lütfen yerinize oturunuz" diyerek uyardı. Fakat Kamer Genç konuşmaya devam etmek isteyince Toptan oturuma 5 dakika ara verdi.
11:15 - Tunceli bağımsız milletvekili Kamer Genç konuşma yapıyor. Genç, "Anayasa'nın şah damarını kesecek böyle bir teklifin komisyondan bile geçmemesi gerekirdi. Kanla kurulmuş olan bu Cumhuriyet yıkılmaya çalışılırken biz buna seyirci mi kalacağız? Bu bir mücadeledir. Bu laik Türkiye Cumhuriyeti'ni ortadan kadırma çabasıdır. Tarih sizi affetmez. Laik Türkiye Cumhuriyeti'ni ilk tur oylamada yoğun bakıma soktunuz, bugün öldüreceksiniz. Muhalefet partilerini harekete geçmeye davet ediyorum." şeklinde konuştu.
11:06 - Önerge teklifi veren isimler okundu.
11:10 - CHP Milletvekil Canan Arıtman, değişiklik teklifinden bir maddenin çıkarılması için söz aldı.