Radikal Yazarı Cengiz Çandar, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Irak ziyaretini 'İlk'ler seferi olarak değerlendirdi ve bu ziyaretin önemine dikkat çekti. İşte Çandar'ın yazısının ilgili bölümü:
Tayyip Erdoğan, Irak ziyaretinin en önemli iki “ilk”ini de bugün gerçekleştirecek. Bugün sabah, önce Necef’e gidecek ve Irak Parlamentosu’ndaki konuşmasında “kardeş kavgasını önlemek için insanları sukunete davet eden büyük alim” diye nitelediği Ayetullah el-Uzma (Büyük Ayetullah) Ali Sistani ile görüşecek ve Hazreti Ali’nin Necef’teki kabrini ziyaret edecek.
Ayetullah Sistani, Şii dünyasının en etkili din adamı sayılıyor. Tayyip Erdoğan, Ayetullah Sistani ve ardından Hz. Ali Türbesi ziyaretiyle, Bahreyn’deki ve hatta Yemen ve Suriye’de son günlerdeki gelişmelerle tüm Ortadoğu’da ‘Şii-Sünni çatışması’ ihtimalinin arttığı şu dönemde, Şiilere önemli bir ‘barış ve kardeşlik jesti’ yapmış olacak.
Türk heyetindeki ve Bağdat’taki diplomatlar, Başbakan Erdoğan’ın Erbil ziyaretini Türkiye ve Kürtler bağlamındaki önemine işaret ederken, Necef ziyaretinin ‘bölgesel boyutu’na dikkat çekerek, bu ziyaretin en az Erbil ziyareti kadar anlamlı olduğu üzerinde duruyorlar.
Erbil’de ilk Türkiye Başbakanı
Başbakan Tayyip Erdoğan, Necef’ten Erbil’e geçecek ve Irak Kürdistanı’nın merkezini ziyaret eden ilk Türk Başbakanı unvanını elde edecek.
Erbil’de Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başkanı Mesut Barzani ile birlikte bir Türk şirketinin yaptığı Erbil Uluslararası Havaalanı’nı açacak olan Erdoğan’ın Irak Kürtleri tarafından nasıl karşılanacağı, Bağdat’taki karşılamadan sonra büyük merak konusu haline geldi.
Tayyip Erdoğan, Bağdat’taki temaslarında ülkenin önde gelen neredeyse tüm siyasi liderleriyle başbaşa görüştü. Bu arada Başbakan Nuri el-Maliki ile de iki saati aşan bir başbaşa görüşme yaptı.
Şiilere ve Kürtlere ‘jestler’ ziyareti
Türkiye’nin sekiz ay süren Irak hükümet krizinde İyad Allavi’nin başbakanlığını desteklemesinden sonra, tekrar hükümeti kuran Nuri el-Maliki ile köprülerin bu ziyaretle yeniden kurulmuş olduğu söylenebilir.
Nitekim, Tayyip Erdoğan, Maliki’ye Türkiye ile Irak arasında vizelerin kaldırılması ve Irak’ın, Suriye, Ürdün ve Lübnan ile oluşturulan serbest ticaret bölgesine katılması önerisini ilettiği öğrenildi. Bu arada, Bağdat nüfusunun yarısını oluşturan Sadr kentinde, 11.5 milyar dolarında yeni bir kent inşaının Türk müteahhitleri tarafından üstlenilmesi konusunda da, Erdoğan-Maliki görüşmesinde mesafe alındığı, Türk resmi kaynaklarınca belirtiliyor.
Tayyip Erdoğan, Türkiye ile Irak arasındaki ticaret hacminin 2010’da 7.5 milyar dolara ulaştığını ama bu rakamın iki ülke arasındaki ticaret potansiyeli bakımından yine de çok aşağı bir rakam olduğunu ifade ederek, arttırılması çalışmalarına girişileceğini, Maliki ile ortak basın toplantısında bildirdi.
Türkiye ile Irak arasındaki ticaret hacminin yüzde 75’i kuzey yani Irak Kürdistanı ile.
Tayyip Erdoğan’ın Ortadoğu’nun altüst oluş yaşadığı şu yeni ve tarihi döneminde Irak’a yaptığı bu gezi, bir ‘Sünni’ liderin Şiiler ile Kürtlere, Irak’ın yeni iktidar paradigmasına ‘jestler’ yaptığı, bu arada Iraklı Sünniler ile Türkmenleri de kolladığı ve çeşitli ‘ilk’lere tanık olunan ilginç bir siyasi-diplomatik çıkartma olarak tarih kayıtlarına düşülecek.