Deprem uzmanları, aynı şiddette olmasa bile depremin kaçınılmaz olduğunu, tsunaminin ise yıkıcı olmayacağı görüşünde...
Japonya'da meydana gelen 8.9 büyüklüğündeki deprem, "Türkiye'yi de etkileyecek mi?" sorusunu gündeme getirdi. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Danışma Kurulu Üyesi Prof. Dr. Orhan Tatar, "Plakalar sürekli hareket ediyor. Bu hareketle birlikte doğal olarak uzun mesafelerde, ülkemizin de bulunduğu coğrafyada etkisi olacaktır" dedi.
600 atom bombası büyüklüğünde
Prof. Dr. Orhan Tatar, "Türkiye'de böyle bir deprem bekleniyor mu, Türkiye'yi tetikler mi?" sorularını akıllara getirdiğini söyledi. Tatar, şu bilgileri verdi: "Yaklaşık 600 atom bombası büyüklüğünde enerji açığa çıktı. Bu etki bir şekilde kendisini gösterecek. Türkiye'nin de bulunduğu coğrafyada muhakkak bir etki oluşturacaktır. Fazla bir zamanımız yok. Önümüzdeki 8-10 yıllık süreçte Marmara Denizi içinde, Kuzey Anadolu fay zonunun kırılmayan parçaları üzerinde büyük bir deprem beklentimiz var."
Ege'de sismik aktivite var
Tatar, Türkiye'de olası bir depremde tsunami riski bulunan bölge olup olmadığı yönündeki soruya ise "Şu anda Japonya'da ne oluyorsa, Türkiye'nin güneybatısında da jeolojik anlamda o oluyor. Girit ve Rodos açıklarında, Ege Denizi'nin içinde muazzam bir sismik aktivite var. Bu bölgede meydana gelebilecek 7 ya da üzerinde şiddetindeki bir sarsıntıda, kesinlikle bizim güneybatı kıyılarımız hem depremsellik hem de tsunami açısından etkilenecektir" şeklinde cevap verdi.
'Düşünmek bile korkutucu'
İTÜ Jeofizik Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Haluk Eyidoğan da, "Böyle bir depremin Türkiye'de vuku bulmasını düşünmek bile istemiyorum. Ülkemizin çok yakın çevresinde bile olması çok ciddi etkiler yaratır. Bizim Marmara için yaptığımız senaryoda 7.7 gibi bir depremden bahsediliyor. Bu bile çok" dedi.
Marmara'da böyle bir deprem olmaz
Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Nurcan Özel "Mega depremin Türkiye meydana gelebilecek bir depremle mukayese edi|-mesi doğru degil. Biz, Japonya ite hiçbir bakımdan benzerlik göstermiyor" dedi.
Prof Dr. Doğan Perinçek ise, Türkiye'de Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu faylarının çok etkin olduğunu, bu nedenle büyük bir deprem beklendiğini ancak Japonya'daki kadar büyük bir tsunami meydana gelmeyeceğini söyledi. Prof. Dr. Perinçek, "Türkiye olarak olası bir deprem sonrasında yapmamız gereken ilk iş, sahillerin boşaltılması olmalı. Oysa insanlarımız deprem olduğunda sahile iniyor. Oysa bu durum çok tehlikeli" diye konuştu.
10 gün içerisinde dünyada yeni bir deprem beklenebilir
İTÜ Maden Fakültesi Jefozik İBölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Ercan, Japonya'daki depremin Marmara Depremi'nden 50 kat daha büyük olduğunu söyledi.
Buradan çıkan enerjinin tüm ülkelere doğru yayıldığını vurgulayan Ercan, "Yeryüzü zangır zangır titriyor. Bu tür depremlerde yakın ve uzak etki vardır. Uzak etki bütün yer kabuğu şişme, büzülme hareketi, mekik, vurulma
hareketi yerkabuğunun 10 kilometrelik gevrek bölümünde gıcırdama, gerginlik, boşalma ve ek gerginilik bindirmeleri vardır. Eğer ülkelerin diri kırıkları boyunca gerginliği taşma noktası boyunca kırıklar varsa Türkiye'de bunun payı yüzde 3 olur" dedi.
Türkiye'de eğer uzak etki nedeniyle deprem beklenirse yüzde 52'sinin Kuzey Anadolu, yüzde 33'ünün Batı Anadolu, yüzde 12'sinin ise Doğu Anadolu kırığında beklendiğini ifade eden Ercan, şöyle konuştu:
Yıkım gücü 12 şiddetinde "Büyüklükleri 4, 6, 6.5'e kadar olabilir. 10 gün içinde dünyada deprem beklenebilir. Denizin altında eğim atımlı kırıklarda gerçekleşirse tsunami dalgaları olacaktır. Dünya böyle bir olayı Endonezya'dan sonra ilk kez yaşıyor. Yıkım gücü 11-12 arasındadır. 12 en büyük güçtür. Bu depremler ne ilk ne sondur, gelecekte de olacaktır. Kıtalar yer değiştirmekte, yeni biçimler almaktadır. Bu deprem İstanbul'da olsaydı, bunu düşünmek dahi istemiyorum. Kentin yüzde 60'ı yıkılırdı."
Türkiye'de olma ihtimali 'sıfır'
Japonya'daki 8,9 büyüklüğündeki depreminin etkilerini değerlendiren Kandilli Rasathanesi Ulusal Deprem İzleme Merkezi (UDİM) Müdürü Doğan Kalafat, böyle bir depremin Türkiye'de olma ihtimali riskinin sıfır olduğunu söyledi. Kalafat, "Büyük tsunamiler deniz tabanındaki büyük kırılmalar sonucu oluşuyor. Fizik olarak bizde böyle bir şeyin olması mümkün değil. Tsunami olması için çok büyük su kütlesi gerekiyor, derinlik gerekiyor, mesafe gerekiyor. Bu tür depremler çok sık olmuyor. Sumatra'dan sonra olan en büyük depremlerden biri. Pasifik levhasında olan depremler büyüklük açısından bizdekine göre çok daha büyük" dedi.
Ege Denizi tehlikeli
Jeofizik Mühendisleri Odası İstanbul Şube Başkanı Yrd. Doç. Dr. Oğuz Gündoğdu da, "Marmara Denizi'nde bu kadar büyük deprem üretecek fay ve enerji bulunmuyor. Ege Denizi ve Rodos civarları ile Akdeniz hariç Türkiye genelinde bu tür bir deprem beklenmiyor" diye konuştu.