Büyüklüğü 400 metrekarenin üzerinde satış alanına sahip olan süpermarket, hipermarket, megamarket, grosmarket, tanzim satış mağazaları ile 3 ve üzeri zincir mağazalarını kapsayan alışveriş merkezlerine yeni düzenleme getiriliyor.
AK Parti Kahramanmaraş Milletvekili Fatih Arıkan, daha önce TBMM Başkanlığına sunduğu Büyük Mağazacılık Kanun Teklifi’nin, bütçe görüşmelerinden sonra Meclis gündemine alınmasını istedi.
Arıkan, yaptığı açıklamada 22 Şubat 2006 tarihinde TBMM Başkanlığını sunduğu kanun teklifini hazırlarken firmalar ve sivil toplum örgütlerinin görüşleri aldığını söyledi.
Türkiye’de organize perakendeciliğin son 15 yılda büyük bir gelişme gösterdiğini anlatan Arıkan, “Şu an 70 milyar dolarlık bir piyasaya hükmeden sektördür” dedi. Sektörün AB uyum sürecinde ivedi olarak ele alınması gerektiğini kaydeden Arıkan, “Türkiye’deki ticaret hacminin yüzde 14’ünü perakendecilik sektörü oluşturuyor. Böyle bir yapıya sahip olan perakendecilik, önemli bir istihdam da sağlıyor. Perakende sektörü 2005 yılında yüzde 14 büyüdü. Ekonomik ve sosyal yönü ile böylesine büyük bir yapıya sahip gücün riske edilmesi, başıboş bırakılması düşünülemez. Aksi taktirde kayıt dışılığın, haksız rekabetin, kuralsızlığın arttığı, kontrol edilemediği ve ne kadar büyüyeceği tahmin edilemeyen bir sektörün, küresel rekabette başarılı olması ve yerini koruması sıkıntılı olacaktır” diye konuştu.
TEKLİF NE GETİRİYOR?
Büyük mağazaların kurulmaları ve ticari faaliyette bulunmaları ile denetlenmelerine ilişkin usul ve esasları düzenleyen teklif, hangi ad altında olursa olsun, büyükşehir, il, ilçe ve belde belediyeleri sınırları içinde kalan, toplam alanı 400 metrekare üzerinde satış alanına sahip veya 3’ten fazla şubesi olan mağazaları kapsayacak.
Teklif, büyük mağazayı, “400 metrekarenin üzerinde satış alanına sahip olan süpermarket, hipermarket, megamarket, grosmarket, tanzim satış mağazası ve benzeri isimler altında tüketim maddeleri ile ihtiyaç malzemelerinin toptan veya perakende satışının yapıldığı işyerlerini, 3 ve üzeri zincir mağazaları” olarak tanımlıyor.
Buna göre, büyük mağazaların kuruluşuna, büyükşehir belediyeleri ile belediyeler tarafından izin verilecek. Satış alanı 10 bin metrekareyi geçmeyen büyük mağazaların kuruluş izinleri, imar planında ticaret merkezi olarak ayrılmış alanlarda, doğrudan büyükşehir belediyesi veya belediyeler tarafından verilecek.
İmar planlarında ticaret merkezi olarak ayrılmamış alanlarda, bu izin, ilgili odanın görüşü alınarak verilecek.
Satış alanı 10 bin metrekareden fazla olan büyük mağazaların kuruluş izinleri ise imar planlarında ticaret merkezi olarak ayrılmış alanlarda, ildeki dernek ve odaların görüşü alınarak, doğrudan Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından onaylanacak. Büyük mağazaların yakınlığı, birbirine 500 metreden az olmayacak.
BÜYÜK MAĞAZALAR SİCİLİ
Her ilde ticaret ve sanayi odası bünyesinde, “büyük mağazalar sicili” oluşturulacak. Yetkili makamlarca kuruluş izni verilen büyük mağazalar, “sicil defterine” kaydedilerek bir sicil numarası alacaklar. Büyük mağazalar ile büyüklüklerine bakılmaksızın, bu mağazaların satış zincirleri ve şubelerine ait belgeler, sicil dosyasında saklanacak.
Büyük mağazaların aynı yerleşim merkezinde doğrudan veya dolaylı olarak satış mağazaları zinciri kurmaları ve şube açmaları da bu kanun hükümlerine tabi olacak. Büyük mağazalar, büyükşehir belediyesi veya belediye mücavir alanlarında, satış alanları toplamının en az yarısına, bunun dışındaki yerlerde toplam alanın tamamına karşılık gelecek bir alanı otopark olarak düzenleyecekler.
İSTİSNALAR
Teklifte, satış alanı itibariyle 400 metrekareyi aşmayan veya 3’ten fazla şubesi olmayan mağazalar, ilaç ve ecza depoları ile eczaneler, mahalli idareler tarafından oluşturulan ve ruhsatlı esnafın yer aldığı semt pazarları, sadece ürettikleri mamulleri doğrudan halka satmak kaydıyla bin metrekareyi aşmayan fabrikaların satış mağazaları, kuruluş izninin dışında tutuluyor.
İZİNSİZ KAMPANYA YASAK
Büyük mağazalar, ürünlerin etiket fiyatını, tedarik fiyatının altında belirleyemeyecek. Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, bu mağazalar, tedarikçi veya üreticiden hizmet, raf, katılım, anons bedeli ve benzeri uygulamalarla herhangi bir ücret talep edemeyecek. Son kullanma tarihini açıkça etiketinde belirtmeden, tüketim mallarına ilişkin indirimli veya hediyeli satış kampanyası düzenleyemeyecekler.
Bu mağazalar, zamanı ve süresi belirlenmemiş indirimli satış kampanyaları yapamayacaklar. İndirimli satış kampanyalarını, ancak bağlı bulundukları odadan izin almak kaydıyla, bayramlarda ve özel günlerde, ticari faaliyetlerinin tasfiyesi ve işyeri değişikliği halleri ile yaz ve kış sezonu bitiminde, mevsim sonu indirimi olarak yapabilecekler.
GECE ÇALIŞMA YASAK, HAFTA BİR GÜN TATİL
Büyük mağazalar hafta içinde 10.00-20.00 saatleri arasında çalışacak. Büyük mağazaların haftanın bir gününde faaliyet gösteremeyecekleri, odanın görüşü alınarak, bakanlık, büyükşehir belediyesi ve belediyelerce karara bağlanacak. Bu hüküm, belediye mücavir alanı dışında kurulan büyük mağazalara uygulanmayacak. Mücavir alan içinde olanlar, müşteri taşıma servisçiliği yapamayacaklar veya yaptıramayacaklar.
İZİNSİZ MAĞAZALARA, 100 M2 BAŞINA 1000 YTL CEZA-
Kuruluş izni almaksızın kurulan ve ticari faaliyette bulunan büyük mağazalar, büyükşehir belediyesi veya belediyeler tarafından kapatılacak ve bunların işletmecileri, satış alanları itibariyle 100 metrekare başına 1000 YTL para cezasıyla cezalandırılacaklar.
Büyük mağazaların, rekabeti bozucu nitelikteki faaliyetleri, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından Rekabet Kurumu’na iletilecek.
Büyük mağazaların tedarikçileri veya üreticileri ile yaptıkları sözleşmelerden doğan ihtilaflar, sözleşmelerinde belirtilmesi halinde oda veya TOBB tahkim kurullarında çözülecek.