İbrahim Kahveci-Yeni Şafak
Anadolu'da girişimcilik ve Ankara'nın frenleri
Anadolu'da Girişimcilik İttifak Holding tarafından düzenlenen sempozyumla Konya'da tartışıldı. Tartışmaların asıl odaklarından biri de girişimciliğin finansman boyutunda çok ortaklılık boyutuydu. Tabii ki çok ortaklılık denilince aklımıza geçmişin çöken kötü niyetli kayıtsız para toplama düzeni ve bugün çökmeye devam eden kayıtlı para toplama düzeni geliyor.
Bir iş girişiminde finansman ortaklığının geliştirilmesi açısından çok ortaklılık düzeninin işleyişini henüz oturtamadığımız çok sayıda örnekle görülmektedir. Kâr vaatli sistem nasıl kısa sürede çöktü ise kayıtlı sistem dediğimiz borsa düzeninde de çöküntü devam ediyor.
Türkiye çok ortaklılık ve girişimin finansmanı üzerine yeni modeller ve yasal düzenlemelere acil ihtiyaç duymaktadır. Örneğin bir tarafta geçmişte yüksek kâr vaatleri vardı ve sistem işlemedi. Bugün borsa denilen düzende ise bir kâr vaadine rastlamamaktayız. Ama şirket hissesi satılırken büyük hayaller ve iyi bir şirket tablosu ortaya serilmesine rağmen yıllarca (10-15 yıl gibi) tek kuruşluk veya çok küçük bir kâr payı ile yetinen sayısız şirkete rastlayabiliyoruz.
Kâr payı dağıtmayan ve sürekli şirketin gelişimi için kaynakları içerde tutan kuruluşların bir süre sonra zarar ve mali batıkla karşılaşması içten bile değildir. Ortaklara dağıtılan bedelsiz (para alınmadan) hisse senetlerinin bir süre sonra çok değersiz birer kâğıt parçasına dönüştükleri görülebilmektedir.
Ortaklık finansmanına yönelik modeller arasında risk sermayesi şirketlerinin de henüz yeterli derece de işleyemediği görülüyor. Kurumsal fon piyasası yönetimi açısından da yatırım ortaklıkları, yatırım fonları ve özel emeklilik fonları ile ilgili de çok büyük sorunlar birikmektedir. Başkasının parasını yönetmenin temelinde parası alınan ortakların çıkarından ziyade parayı yöneten kuruluşların çıkarının odak olması sistemi temelden sarsmaktadır.
Ortaklık finansmanında Anadolu gaza basmak istiyor. Ankara ise freni elinden bırakmıyor. Ama Ankara'nın modelleri de işleyemiyor. Tabii ki frensiz bir araba olmaz, ama tüm kontrol ve güç frene verilince arabanın hiç hareket etmediğini görüyoruz. Hareket etmeyecek ise arabaya ne gerek var diyebiliriz. Tıpkı enflasyonla mücadeledeki faiz politikasına benziyor.
Ankara merkezleri İstanbul'a taşınmadan frenler hep basılı tutulacak galiba…