Süne ve kımıl
Türk tarımına büyük zarar veren tarım zararlısı süne ile 77 yıldır sürdürülen mücadele için son 10 yıldır trilyonlarca lira harcandı.
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı verilerine göre, ülkenin her yanında görülebilen hububatın en önemli zararlılarından biri olan süne ile mücadelen 1928 yılında başlatıldı. Süne, buğday danelerinde ürün kaybına neden oluyor ve mücadele yapılmaması halinde yüzde 100'e varan oranda kalite ve kantite yönünde zarar veriyor.
Çiftçilere elle toplatılan sünenin para karşılığı satın alınmasıyla başlatılan ilk mücadele çalışmalarına, 1955 yılında yer aletleri ve uçakla kimyasal mücadele çalışmaları ile devam edildi. 1957 yılından itibaren ise süne ile geniş çaplı uçakla mücadeleye geçildi.
1960-1967 yılları arasında büyük azalma görülen fakat 1968-1972 yılları arasında yaşanan büyük salgın ile süne ile mücadele yoğunlaştırıldı. Süne yoğunluğunun mücadele eşiğinin altında olması nedeniyle 1987 yılında kadar Güneydoğu dışında kalan bölgelerde mücadele çalışması yapılmazken, yıl içinde yaşanan salgın nedeniyle süne mücadelesine diğer bölgelerde de tekrar başlandı.
1928 yılından beri baş edilemeyen süne ile mücadele için 2000 yılından itibaren uçak yerine yer aletlerinin kullanılması teşvik edildi. Süne ile entegre zirai mücadelesine ağırlık verilmeye başlanmasıyla birlikte, 2003 yılında İç Anadolu'da, 2005 yılında ise Şanlıurfa hariç yurt genelinde uçakla mücadele uygulamalarına son verilerek, yer aletleri kullanılmaya başlandı.
2005 yılı içinde süne ile biyolojik mücadele başlatılırken, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Çevre ve Orman Bakanlığı 2005-2009 yılları arasında yürütecekleri ortak çalışma ile süne ile mücadele için ağaçlandırma çalışması başlattılar.
KIMIL İSE BİR BAŞKA DERT
Buğdayın dane bağlamasına engel olan bir başka tarım zararlısı kımıl ile mücadele ise 1956 yılından beri sürdürülüyor. Her yıl devlete yaklaşık 500 milyar liraya mal olan kımıl mücadelesinde 2000 yılından itibaren Yönetimli Çiftçi Mücadelesi programı başlatılarak, ilaç ve alet çiftçilerce karşılanarak, mücadelenin devlete olan yükü azaltıldı.
SON 10 YILDA TRİLYONLAR HARCANDI
Son 10 yıl içinde yapılan süne mücadelesinin ekonomiye katkısı ise 4 katrilyon lirayı aştı.
Yıllar itibariyle süne ile mücadele yapılan alan miktarı ve harcanan miktarlar şöyle:
Mücadele Mücadele yapılan Harcama
Yıl Alanı (dekar) il sayısı (Milyar TL)
----- -------------- ------------------ -------------
1995 11.953.855 35 422
1996 11.524.915 35 780
1997 9.731.817 30 1.000
1998 16.253.091 25 2.600
1999 13.757.891 27 5.800
2000 8.030.622 27 7.600
2001 11.121.287 27 8.500
2002 14.922.882 35 10.100
2003 18.828.931 34 12.700
2004 14.040.913 33 10.800
2005 8.650.000 19 9.600