Sayıştay’ın 2025 yılı denetim raporları, belediyelerdeki atama usulsüzlüklerini gün yüzüne çıkardı. Aydın Kuşadası, Kayseri Yeşilhisar ve Sakarya Arifiye belediyelerinde eski askerî personelin memur ve zabıta kadrolarına geçişinde yasal şartların çiğnendiği belirlendi. Denetçiler, "açık hata" olarak nitelendirdiği bu atamaların iptalini ve yapılan ödemelerin geri alınmasını gündeme getirdi.

Uzman Erbaşlıkta 7 Yıl Şartı Nasıl İşliyor?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, kendi isteğiyle görevinden ayrılan askerî personelin belirli şartlarla memuriyete geçmesine imkân tanıyor. Ancak 10 Şubat 2016'da yürürlüğe giren yasal düzenleme, bu geçiş için en az 7 hizmet yılını tamamlama zorunluluğu getirdi.

Sayıştay, kişinin ordudan ne zaman ayrıldığına değil, memur kadrosuna hangi tarihte atandığına bakıyor. 10 Şubat 2016'dan sonra yapılan tüm atamalarda 7 yıl şartı aranıyor. Anayasa Mahkemesi de daha önce verdiği kararda, henüz memuriyete geçmemiş kişilerin "kazanılmış hak" iddiasında bulunamayacağını onaylamıştı.

1 Ay 20 Gün Eksik Süreyle Memur Yapıldı

Aydın Kuşadası Belediyesinde yapılan incelemelerde çarpıcı detaylar ortaya çıktı. 2021 yılında memur kadrosuna atanan bir personelin, uzman çavuşlukta sadece 6 yıl 9 ay 20 gün görev yaptığı anlaşıldı. Yasal sınır olan 7 yılın dolmasına 1 ay 20 gün kala yapılan bu atama mevzuata aykırı bulundu.

Belediye yönetimi, personelin uzun süredir görev yaptığını ve 1 ay 20 günlük eksiklik için görevine son verilmesinin hakkaniyete sığmayacağını savundu. Ancak Sayıştay bu savunmayı reddederek yasal şartı taşımayan atamaların iptalini istedi.

Zabıta Kadrolarında Yaş ve Sınav Engeli Aşıldı

Belediye Zabıta Yönetmeliği'ne göre, başka bir kadrodan zabıta memurluğuna geçmek isteyenlerin 35 yaşını aşmamış olması ve açılan sınavda başarılı olması gerekiyor. (2021 öncesi bu sınır 30 yaştı.)

Denetimlerde üç belediyede de bu kuralların esnetildiği görüldü:

• Kuşadası Belediyesi: Askerî geçmişi olan 15 kişinin dosyasında sınav belgesine rastlanmadı. Bazı personelin 39 ve 42 yaşlarında zabıta yapıldığı tespit edildi.

• Yeşilhisar Belediyesi: Sınav şartı aranmadan zabıta yapılan üç personel için belediye "acil hizmet ihtiyacımız vardı" savunması yaptı.

• Arifiye Belediyesi: Eski askerî personel ve bazı memurlar, sınavsız şekilde doğrudan zabıta memuru ve komiseri yapıldı.

"Aradan Zaman Geçti" Savunması Geçersiz Sayıldı

Sayıştay, belediyelerin "personel ihtiyacımız vardı" veya "aradan yıllar geçti, kazanılmış hak oluştu" yönündeki savunmalarını kabul etmedi.

Denetim raporlarında, bir hakkın kazanılmış sayılabilmesi için en başından hukuka uygun elde edilmesi gerektiği vurgulandı. İdari yargının yerleşik kararlarına dikkat çeken Sayıştay, şartları taşımadan yapılan atamaların her zaman iptal edilebileceğini ve haksız ödenen maaşların geri alınabileceğini hatırlattı.