Oryantalizm, kimlikleri sabitliyor
Bilgi, İletişim, Kültür ve Araştırma Derneği Salı Söyleşileri’ne başladı.
Bilgi, İletişim, Kültür ve Araştırma Derneği Salı Söyleşileri’ne başladı. Derneğin Zafer Adese üstündeki yeni yerinde düzenlenen ve konuşmacı olarak SÜ Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yasin Aktay’ın katıldığı Salı Söyleşileri’nin ilk programının konusu “Oryantalizm”di. Programa aralarında İttifak Holding Yönetim Kurulu Başkanı Seyit Mehmet Buğa, KOSKİ Genel Müdürü Ahmet Sorgun’un da bulunduğu seçkin bir dinleyici kitlesi katıldı.
SÜ İlahiyat Fakültesi Tefsir Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Fethi Ahmet Polat’ın yönettiği söyleşide Aktay, son yirmi otuz yılda bir bilgi disiplini olarak oryantalizm etrafında sosyal bilimlerde yaygınlaşan tartışmaları aktararak oryantalizmin bir “bilgi ve iktidar kompleksi” olduğunu ileri sürdü. Oryantalizmin nesnesini Müslümanlar olarak belirlediğini ifade eden Aktay, oryantalist çalışmaların Müslümanlar tarafından genellikle “kasıtlı” çalışmalar olarak değerlendirildiğini vurgulayarak “Doğrusu oryantalistlerin bizim göremediğimiz bir takım noktaları hinoğlu hinlikle görmek gibi bir tarafları vardır. Biz onların ortaya koydukları soru işaretlerini genellikle onların gâvurluklarının bir neticesi olarak değerlendiririz. Fakat bunun hemen her zaman kasdi olarak gerçekleştiğini de düşünmemeliyiz. Çünkü insanlar dünyaya zaten belli imajlar, belli bir zihni arka plan çerçevesinde bakarlar. Oryantalist çalışmalar hemen her zaman masum olmasa da iktidarın muktedir oldukları üzerinde ürettiği bilgi külliyatını temsil eder” dedi. Edward Said’in konu hakkındaki tartışmaları belirleyen Oryantalizm kitabının Cemil Meriç’in önerisiyle Türkçe’ye “Sömürgeciliğin Keşif Kolu” alt başlığıyla çevrilmesinin kitapta ileri sürülen tezleri çok basite almak olduğunu iddia eden Aktay, oryantalizmin kimlikleri sabitleyen bir zihinsel sürecin genel adı olarak kavranabileceğini ileri sürdü.
Oryantalizmin Avrupa’yı merkeze alıp dünyanın diğer coğrafyalarını periferileştirdiğini vurgulayan Aktay, oryantalist çalışmalara karşı Batı’yı araştıran, Batı’yı bilgi konusu edinen misilleme çalışmalarının da bir kötülüğü tersine çevirerek yeniden üretmenin yanlış olmasından dolayı, yanlış olacağını ifade etti.
Söyleşiyi yöneten Fethi Ahmet Polat da Müslüman aydınların oryantalizmi bilmediğini söyleyerek “Bu konuları ayrıntılı şekilde gündeme almak, tartışmak gerekmektedir” dedi. Murat Güzel-Memleket