Bilkad’ın Konya halkını bilgilendirmek ve akademik konuların farklı bir platformda tartışılmasını sağlamak amacıyla Enes Kitap Kafe’de gerçekleştirdiği Çarşamba söyleşilerine bu hafta Selçuk Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Murat Çemrek katıldı.

Ortadoğu sorununun ekonomi politiği ekseninde Lübnan ve Filistin’de yaşanan güncel gelişmeleri değerlendiren Çemrek, Ortadoğu ülkelerinin totaliter rejimlerinin devam edeceğini söyledi. Ortadoğu kavramının bölgeyi yakından tanımak için iyi bilinmesi gerektiğini dile getiren Çemrek “Ortadoğu öncelikle dini anlamda tanımlanması gereken bir bölge. Ortadoğu yıllardan beri İsrail’in yurt edinme hayallerinin bir nesnesi oldu. İsrail burayı yıllardan beri kutsal olarak kabul ediyor ve bütün çabaları bu coğrafyada Siyonist bir devlet kurmak yönündeydi. Bunu başardılar. İsrail’in bugünkü işgalci politikalarının arkasında ‘Dini bir söylemi modern anlamda nasıl anlatabilirim?’ kaygısı yatıyor” dedi.

Çemrek, Ortadoğu’yu yalnız İsrail ve Arap ülkelerinden ibaret görmediğini, Türkiye, Kafkasya ve Orta Asya’daki beş Türki cumhuriyetin de Ortadoğu sınırları içinde olduğunu ifade etti.

Ortadoğu devletlerinin rantiyer devlet oldukları için meşruiyet sorunu yaşamadıklarını ifade eden Çemrek bu devletlerin otoriter yapılarının sahip oldukları petrol gelirlerine dayandığını vurguladı. Çemrek, “Bu ülkeler petrol ihraç eden ülkeler. Fakat Ortadoğu ekonomisi petrolden ibaret değil, aynı zamanda kriz ekonomisi bu ülkelerin geleceğine yön veriyor. Bu bölge İbrahimi dinlerin başlangıç noktası olması sebebiyle medeniyetler beşiği olarak adlandırılıyor. İsrail mevcut yapıyı sürdürdüğü takdirde burada barıştan bahsetmek mümkün olmayacak. Şu anda barışı sağlayacak BM ve İKÖ gibi kuruluşların bu katkıdan çok uzak. BM böyle bir şeye yanaşmak istemiyor. İKÖ ise kendine yer bulamamış bürokratların yeri haline gelmiş etkisiz bir kurum” şeklinde konuştu.

Ortadoğu’da ilerleyen yıllarda barışın söz konusu olmayacağını belirten Çemrek şu değerlendirmelerde bulundu: Dönemsel barış söz konusu değil. Amerika burada zayıf gibi görünebilir ama mağdur da değil. Bu bölgede kan akmaya devam edecek. Çözüm mekanizması yok. Sorunu çözebilecek BM kendi kendini rehabilite edememiş. Bölgede sorunun çözümünde duaların kabul edilmesinden başka yapacak bir şey yok.

Ortadoğu’nun enerji kaynakları hakkında dinleyicilerden gelen sorulara da cevap veren Çemrek, petrol harici önemli bir enerji kaynağı olan doğalgaza sahip Kırgızistan ve Türkmenistan gibi ülkelerin kültürel ve ekonomik alanda cezbedici bir hale geleceğini sözlerine ekledi. Caner Özcan –Memleket