İSTANBUL (AA) - SEMRA ORKAN - ABD'li varlık yönetim şirketi The Doman Group (TDG) Portföy Yöneticisi Öner Ayan, Kuzey Irak'ta asayiş sağlanırsa Ortadoğu ve özellikle Türkiye için çok ciddi bir maddi katma değerin tekrar ortaya çıkabileceğini belirtti. Ayan, "Bu düzelmeden en fazla yararlanacak şirketler ise bu bölgeye Türkiye’den ihracat yapan gıda ile inşaat malzemesi üreticileri, petrol ithal eden rafineriler ve ticaretin askerlerini taşıyan havayolu şirketleri olacak" dedi.  

AA muhabirine, Kuzey Irak'taki yatırım imkanlarına ilişkin değerlendirmede bulunan Ayan, kısa denilebilecek bir zaman öncesine kadar Türkiye’nin ticaret ortaklarının başında Almanya, Avrupa Birliği ülkeleri ve Rusya'nın geldiğini hatırlatarak, son yıllardaki olumlu gelişmeler sayesinde Türk şirketlerine Kuzey Irak’ta çok önemli bir ihracat kapısının daha açıldığını kaydetti. 

Ayan, Irak’ın kalan kısmıyla orantısız bir biçimde daha hızlı gelişen, medeni kurumlarını kısmen oturtan ve Amerika’nın desteğiyle bölgesindeki petrolü satmayı başararak refah seviyesini arttıran Kuzey Irak'ın birdenbire özellikle Güneydoğu'daki Türk şirketlerinin en önemli pazarı haline geldiğini dile getirdi. 

Bir Amerikan tekstil şirketi yöneticisinin, kendisinden Türkiye’den Kuzey Irak’a mal satmaya yardımcı olacak ortak bulması konusunda yardım istediğini anlatan Ayan, bölgeyi hiç tanımadıkları için kendi başlarına giremeyecekleri bir pazar olan Kuzey Irak’a Türk şirketleri ile ortaklık kurarak adım atmanın Amerikalı şirketler için son derece cazip hale geldiğini söyledi. 

- "Kuzey Irak'ta umut kesilmedi"  

Ayan, işin sadece mal satıp oradan petro-dolar almakla kalmadığını vurgulayarak, şöyle konuştu: 

"Nasıl Coca-Cola bir ülkeye girmeden önce test amacıyla önce şişelenmiş mamul satıp piyasayı öğrenir, sonrasında şişeleme ve dolum tesisleri açarak yerel ekonomiye katkı sağlar hale gelirse bu bahsettiğim şirketler de bir süre sonra Irak’ta üretime başlayacak. Bu konuda gördüğüm en ilginç örnek ise JP Morgan yatırım bankasının eski genel müdür yardımcılarından biri olan ve zamanında Turgut Özal’a da danışmanlık yapmış, şimdi Londra ve Boston’da iki ayrı üniversitede hocalık yapan başka bir tanıdığımın kariyer macerası. 

Birkaç ay önce kendisini cep telefonundan aradığımda 'Neredesin?' diye sorup 'Erbil’deyim, yarın İstanbul’a geçiyorum' cevabını aldığımda çok şaşırmıştım. Kuzey Irak’taki petrol satışından dolayı para kazanmış yerel yönetimlerden biri, arkadaşımı bulmuş ve bin bir türlü güvence vererek Erbil’e davet etmiş. Niyetleri kendisinden kamu maliyesi ve borçlanması konusunda danışmanlık almak ve bölgelerinde kuracakları ufak çaplı bir yüksekokul için fikir danışmakmış."

 Ayan, Kuzey Irak’ta ne satılıyorsa yüzde 80’inin Türkiye’den gittiğini ve 12 milyar dolardan 20 milyar dolara çıkabilecek bir ticaret hacminden bahsedildiğinin altını çizerek, son bir kaç aydaki negatif gelişmelerin iki taraf için de karlı ticarete sekte vurduğunu anımsattı.

Bölgede umudun kesilmediğine işaret eden Ayan, beklenmedik şekilde gelişen olaylar zinciri sebebiyle Amerikan Başkanı Barack Obama’nın, "Kuzey Irak ve Suriye için bir stratejimiz henüz yok" diyerek kendisini düşürdüğü durumun çözümü kolaylaştırdığını belirterek, İngiliz Başbakanı David Cameron’un "Elimizden ne geliyorsa yapacağız" tonundaki konuşmasının ardından Obama'nın eleştirilere dayanamayıp, harekete geçtiğini söyledi. 

Ayan, bölgede asayiş sağlanırsa Ortadoğu ve özellikle Türkiye için çok ciddi bir maddi katma değerin tekrar ortaya çıkabileceğine dikkati çekerek, bu düzelmeden en fazla yararlanacak şirketlerin ise bölgeye Türkiye’den ihracat yapan gıda ve inşaat malzemesi üreticileri, petrol ithal eden rafineriler ve "ticaretin askerleri"ni taşıyan havayolu şirketleri olacağını vurguladı.

Ayan, bölgenin tekrar istikrara kavuşacağı beklentisindeki uluslararası gayrimenkul yatırım gruplarının da Türkiye’den veya Kuzey Irak’tan sınıra yakın bölgelerde ucuz, geniş araziler arayışı içerisinde olduğu duyumlarını aldığını da sözlerine ekledi.