ANKARA (AA) - MUHAMMET İKBAL ARSLAN - Uzmanlar, ABD'nin Bulgaristan'da gerçekleştirdiği tatbikatı "Rusya'ya gözdağı vermek" olarak yorumladı.

AA muhabirine konuşan uzmanlar, Bulgaristan'da 400 ABD askerinin katılımıyla 23 Şubat'ta başlatılan ve 8 ay sürecek askeri tatbikatla ilgili değerlendirmelerde bulundu.

İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yaşar Onay, Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla Karadeniz'in jeopolitik konumunun değiştiğini belirtti.

Önceki yıllarda sadece Sovyetler Birliği ile Türkiye'nin Karadeniz'de etkin olduğunu hatırlatan Onay, "Günümüzde Soğuk Savaş sonrası ortaya çıkan devletler ve bir dönemler Varşova Paktı üyesi olup daha sonra AB ve NATO'ya dahil olan ülkelerle birlikte Karadeniz'deki mücadele çoklu bir hal aldı. Dolayısıyla Karadeniz bölgesi önümüzdeki dönemde çok ciddi sıkıntılara neden olabilecek bir coğrafya olarak duruyor karşımızda." dedi.

Onay, Soğuk Savaş sonrasında ABD ile Türkiye ilişkilerinde yaşanan kırılmaların ardından Bulgaristan ve Romanya'nın ön plana çıktığını kaydederek, "Karadeniz'de düzenlenecek olan tatbikatın tek bir önemi vardır, o da Rusya'ya ciddi bir gözdağı vermektir." diye konuştu.

Onay, Bulgaristan'ın, Soğuk Savaş döneminde Rusya'nın, bugün ise NATO'nun önemli müttefiklerinden biri olduğunu belirterek, "ABD, Rusya'ya hem ideolojik hem de güvenlik bakımından mesaj veriyor. Bunda Karadeniz'in değişen jeopolitiğinin de önemi var." ifadesini kullandı.

- "NATO Rusya'yı çevreleme politikası güdüyor"

NATO'nun güncel olarak yaptığı düşman tanımında, Sovyetler Birliği’nin yerini Rusya'nın aldığını vurgulayan Onay, "Soğuk Savaş döneminde Sovyetler Birliği her ne kadar NATO'nun düşmanı gibi gözükse de var olan denge, her iki bloğun da birbirine karşı hareket etmesini sınırlıyordu. Günümüzde NATO özellikle eski Varşova Paktı ülkelerini bünyesine katarak Rusya'yı çevreleme politikası gütmekte." değerlendirmesinde bulundu.

Onay, Rusya'nın artık kırmızı çizgilerinin çok net olduğunun altını çizerek, Moskova'nın, Ukrayna, Moldova ve Gürcistan'ın herhangi bir şekilde NATO'ya dahil edilmesini savaş sebebi saydığını belirtti.

NATO'nun, bu devletleri ittifak içine almasa da ikili ilişkiler kurarak benzer etki yaratabileceğini söyleyen Onay, bu durumun Karadeniz'i daha sıcak hale getirebileceği öngörüsünde bulundu.

- "Rusya'ya mesaj niteliği taşıdığı aşikar"

TOBB ETÜ Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Birgül Demirtaş, ABD’nin Bulgaristan’la gerçekleştireceği ortak tatbikatı iki boyutuyla değerlendirmek gerektiğini ifade etti.

Demirtaş, "Bulgaristan'da 8 ay sürecek kapsamlı tatbikatın Rusya'ya mesaj niteliği taşıdığı aşikardır." dedi.

Rusya'nın eski Sovyet coğrafyasında, özellikle de Karadeniz Havzası'nda son yıllarda giderek daha etkili olmaya çalıştığını vurgulayan Demirtaş, ABD'nin de bu coğrafyada etkinliğini arttırma çabası içinde olduğunu aktardı.

Demirtaş, ABD ve bölge ülkelerinin bir kısmının, Rusya'nın son yıllardaki genişlemeci dış politikasına karşı ortak hareket etmeye çalıştığını belirtti.

ABD-Bulgaristan ortak tatbikatının da bu eksende değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Demirtaş, şöyle devam etti:

"ABD, 2016 yılında Bulgaristan'la Savunma İşbirliği Anlaşması imzalamıştır. Bunun ardından ABD, Bulgaristan'da dört ortak askeri üs kurmuştur. Kapsamlı tatbikatın, Soğuk Savaş döneminde Moskova yönetiminin en sıkı müttefiki olan Bulgaristan’da gerçekleştirilmesi kayda değerdir. Yine Karadeniz Havzası ülkesi olan Romanya’yla da ABD’nin benzer bir antlaşması ve bu antlaşma sonucu kurduğu askeri üsler bulunmaktadır."

- "Bulgaristan, AB'nin ekonomik gücünü ABD'nin askeri gücüyle dengelemeye çalışıyor"

Demirtaş, Bulgaristan ve Romanya'nın her ne kadar AB üyesi olsa da güvenlik konusunda ABD yönetimiyle de yakın iş birliği içinde olduklarını belirterek, "Bulgaristan gibi AB üyesi olan bazı ülkeler, dış ve güvenlik politikalarında sadece Brüksel'le iş birliği yapmak yerine ABD ile de stratejik ilişki kurarak denge politikası yürütmeye çalışmaktadır. Mevcut tatbikat da Sofya'nın dış politikasındaki AB'nin ekonomik gücünü ABD'nin askeri gücüyle dengeleme unsurunun bir parçasıdır." ifadelerini kullandı.

- ABD tatbikatı

Bulgaristan'ın güneydoğusundaki Novo Selo Amerikan-Bulgar Kara Kuvvetleri poligonunda 23 Şubat'ta tatbikat başlatıldı. ABD Silahlı Kuvvetleri, Avrupa güçlerinden 400 personelin yanı sıra tam teşekküllü M2A3 Bradley, UH-60 Blackhawk ve HH-60 Pave Hawk helikopterleri, M1064 mayın atar zırhlı araçları ve diğer silahları kademeli olarak Novo Selo'da konuşlandıracak.

Bulgaristan Kara Kuvvetleri personelinin de katıldığı tatbikatta, atış ve uçuşlar gerçekleştirilecek.

Senaryosuna ilişkin bilgi verilmeyen tatbikat, 19 Ekim'de sona erecek.

Bulgaristan'da 1962'de kurulan Novo Selo Kara Kuvvetleri Askeri Üssü, 2008'de ABD Silahlı Kuvvetlerinin kullanımına sunulmuştu.