Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Babaoğlu, yaptığı açıklamada ülkede Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş bünyesinde 25, Adapazarı, Amasya, Kayseri, Konya, Kütahya ve Aksaray'da 8 özel olmak üzere toplam 33 şeker fabrikası bulunduğunu söyledi.

Milyonlarca kişinin geçimini sağladığı pancar üretiminin özellikle son yıllardaki gelişmeler nedeniyle karlı olmaktan çıktığını ifade eden Babaoğlu, hububat fiyatlarındaki dünya genelinde artışa bakıldığında önümüzdeki yıllarda pancar ekecek kimsenin belki de kalmayacağını öne sürdü.

Son 10 yıllık üretim, girdi maliyetleri ve şeker fiyatları üzerine yaptığı araştırmalarda bazı dikkat çekici sonuçların ortaya çıktığını vurgulayan Babaoğlu, şunları kaydetti:

''Son 10 yılda yıllık enflasyon oranı sürekli azalma gösterdi. 10 yıllık toplam enflasyon yüzde 313 civarında oldu. Oranın bu kadar yüksek olması önceki yıllarda yaşanan yüksek enflasyondan kaynaklanıyor. Aynı dönemde şeker pancarı alım bedeli artış oranı toplamı ancak yüzde 209 olarak gerçekleşti. Buna karşılık toptan şeker fiyatları ise 2001 yılındaki yüzde 247'lik artış ile birlikte, toplamda yüzde 384 arttı. Bu artış 10 yıllık toplam enflasyondan 71 puan, pancar fiyatlarından ise 175 puan daha fazladır. Son 10 yılda mazot fiyatı yüzde 415, azotlu gübre fiyatı yüzde 404 ve fosforlu gübre fiyatı ise yüzde 667 arttı.''

Petrol ve gübre fiyatlarının artışının dünyadaki artışla izah edildiğini belirten Babaoğlu, Türkiye'deki şeker fiyatlarının bu şekilde artışını izahın kolay olmadığını bildirdi. Babaoğlu, ''10 yılda dünya şeker fiyatlarının seyri düşünüldüğünde Türkiye'de oldukça mantıksız bir artış yaşanmıştır'' dedi.

''ÇİFTÇİLER FABRİKALARA ÇALIŞIYOR''

Türkşeker faaliyet raporuna göre pancar çiftçisinin 2007 yılı ortalama maliyetinin 91,9 YTL/ton olduğunu vurgulayan Babaoğlu, şöyle devam etti:

''2008'de bu rakamın mazot, gübre ve elektrikten dolayı en az 100-105 YTL/ton olacağı söylenebilir. Bu durumda mevcut pancar bedeliyle çiftçinin kazanması mümkün gözükmemektedir. 7 kilogram pancardan bir kilogram şeker elde edildiği düşünülürse ham madde maliyeti yaklaşık 700 YTL/ton civarında olacaktır. Küspe ve melas geliri ve çok düşük bedelli diğer kotalardan alınan pancardan elde edilen ekstra gelir düşüldüğünde işletme giderleri yüzde 55 olarak alınırsa bile bir kilogram şekerin fabrikalara maliyeti 1100-1150 YTL/ton civarında olacaktır. 1600-1650 YTL/ton'dan toptan satılan şekerden fabrikaların yaklaşık ton başına 500 YTL kazandığı söylenebilir. Bu durum çiftçinin tamamen fabrikalara çalıştığının bir göstergesidir.''

Motorin ve gübre girdileri bakımından dışa bağımlı olunduğu düşünüldüğünde pancar bedeli artırılarak çiftçiye destek olunabileceğini dile getiren Babaoğlu, ''Bugünkü maliyetlerle pancar bedelinin 130-135 YTL/ton olması gerekmektedir. Bu bedel, hep aleyhte gelişen oranı bir miktar düzeltecek ve çiftçi biraz rahatlayacaktır. Fabrikalar şeker fiyatını hiç artırmadan yine yeterli seviyede kar edecektir'' dedi.

Babaoğlu, pancar fiyatına acilen müdahale edilmezse çiftçilerin, borçları nedeniyle iyice sıkıntıya gireceğini ve gelecek yıl artık ekim yapamayacak duruma düşeceğini ifade ederek, ''O zaman da Şeker Kurumunun raporunda yorumuna göre gelecek yıl yetersiz üretimden dolayı fabrikalar sıkıntıya girecek, şeker ithali ve yine gıda güvenliği sorunu gündeme gelecektir. Bilindiği gibi şeker kamışından dolayı dünya şeker fiyatları bizim maliyetlerimizin zaten çok altındadır'' diye konuştu.

''ÖZELLEŞTİRİLECEK FABRİKALARA KAR SAĞLANIYOR''

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Mustafa Hepokur da ''özelleştirme kapsamına alınan fabrikalar kendilerini yenilesin, kar ettiği görülsün'' diye bir taktik uygulandığını ileri sürdü.

Çiftçilerin son yıllarda sıkıntılarının giderilemediğini iddia eden Hepokur, ''Pancar fiyatları artmıyor ama şeker fiyatlarında inanılmaz yükseliş var. Çiftçi ucuza satıyor, tüketici pahalıya yiyor arada fabrikalar kazanıyor. Artık pancar çiftçisinin de desteklenmesi gerekiyor'' dedi.

Hepokur, tatlandırıcılar konusunda da bir düzenleme yapılmasını, milli ürünlerin korunması gerektiğini sözlerine ekledi.

aa