Zeki Oğuz

İlk yazımda bizim Tatköyü’ne ait iki türküden sözetmiştim. Memedim ve Kazimim türkülerinden. Ünlü saz ve söz ustamız Mazhar Sakman notlarında, Memedim türküsünün Furkan Dede mahallesinde oturan,işrete düşkün Memed ait birine, Kazimim türküsünün ise yine şehrimizden Ak Kayısıların Kazim olduğunu işaret etmiş.

Değerli halkbilimci Seyit Küçükbezirci  1960 yılında yayınladığı Issız Yuvalar atlı kitabında Kazimim türküsünün  Sille’li ya da Sille’ye bağlı Tatköyü’nden birine yakıldığını belirtiyor.Çocukluk yıllarımda, benimde baba ana tarafımdan yaşlı biri Kazimim türküsünü hem söyler hem ağlardı. Kazim onların çok yakın bir akrabasıymış.Memedim türküsü de yine Tatköy’lü Kakilli Memede yakılmış bir türkü

Konya halkbilimini araştıracaklar için bir not olsun diye özellikle belirttim bunları.

Eğin türkülerini çok severim.Bu türkülerin çoğu hasretlik türküleridir.Sevgili, eş gurbete gider

Sılaya dönüş yıllar alır,belki hiç dönülmez,geride kalan sevgiliye düşen ağıtlyar yakmak olur.

Yarim İstanbul’u mesken mi tuttun,

türküsünde olduğu gibi

“Ağam sen gideli yedi yıl oldu

Diktiğin ağaçlar meyvaya durdu.

Seninle gidenler sılaya döndü

Senin bana bir selamın gelmedi.

Bir kara kaş bir kara göz sende var

Bir farımaz deli gönül bende var

Yedi yıldır derde derman ararım

Hiç demezsin derde derman bende var.

Bir başka Eğin türküsünde gül yanaklı Eğin’li kız şöyle seslenir sevdiğine.

“Bülbülü tuttum da güle bağladım 

Bülbül figan etti ben de ağladım 

Ela gözlerini sevdiğim ağam

Olanca sevgimi sana bağladım.

-----

Bizim bahçelerin gülü mor olsun

Hasretliğin iki gözü kör olsun

Ela gözlerini sevdiğim yarim

Yürekten özledim haberin olsun.

Ünlü şairimiz Bedri Rahmi Eyüboğlu “nerde bir türkü duysam şairliğimden utanırım”demiş ya gerçekten doğruluğuna inanırım bu sözlerin.Türkülerin o kısacık dizelerinde öyle bir güçlü vurgu vardır ya şairliğinden utandırır insanı.

Bir sevgiyi şu dizeler ne güzel anlatır.

“Üç güzel oturmuş yolun üstüne

Sanki kan damlıyor karın üstüne

Bana da deseler yarin el almış

Karalar giyerim alın üstüne.”

Sivas,ozanları,sanatçıları yakan bir şehir olarak anılır hale gelse de geçmişte birçok değerli ozan yetiştirmiş bir şehrimizdir.Aşık Veysel’den Pir Sultan Abdal’a kadar.Aşık Veli’de bu şehrimizin yetiştirdiği ünlü ozanlarımızdan biridir.Anne babasını küçük yaşta yitiren ve yaşamını başkalarına çobanlık yaparak sürdüren bu güzel çobanımızın aşağıya alacağım dizeleri sanırım sizlere de hiç yabancı gelmeyecektir.

“Seher vakti çaldım yarin kapısın

Baktım yarin kapıları sürmeli

Açtırdım kapıyı girdim içeri

Çıkageldi bir gözleri sürmeli.

-------

Öptüm ellerini girdim içeri

Aklımı başımdan aldı bir peri

Dedim sende buldum halis güheri 

Dedi seni bir mehenge sürmeli.

-----

Şu kevn ü mekanı tuttu ışığı

Nöbeti bekleyen alır keşiği

Beklemeli bu sultanın eşiği

Günde yüzbin defa yüzler sürmeli.

Çukurova toprağı ne bereketli topraklar ki nice güzel insanlar yetiştirmiştir.Ünü dünyayı tutmuş şairler,romancılar,ozanlar çıkmıştır aralarından.Ünü dünyayı tutan romancılarımızdan Yaşar Kemal’de aslında bir ozandır.Varlığının temeli ozanlığına dayanır.

Aşık Ferrahi’de Çukurovanın yetiştirdiği bir ozandır.İstanbul’da bir karşılaşmamızı anlatmıştım.Ferrahi’de küçük yaşta öksüz kalır.Ağaların yanında yanaşma olarak çalışır.Aşık şölenlerine küçük kızı ile katılır,üç beş kuruş toplayıpgiderdi.Adana’da genç yaşta yitirdiğimiz bu aşığımızın aşağıdaki dizeleri  de sizlere hiç yabancı gelmeyecek.

“Ela gözlü nazlı yari

Görem dedim göremedim 

Boş kalmıştır kavil yeri

Varam dedim varamadım

-----

Gönlümün gülü nerede 

Engeller durmaz arada

Emine’yle ben murada

Erem dedim eremedim.

-----

Mehmet Ali esas adım 

Ferrahi’yi pirle kodum

Gurbet ilden dönmem dedim

Duram dedim duramadım.” 

Türkülerle gezginliğimiz sürecek.

Halk şiirinin en güzel aşk şiirleri - 1