Son günlerde gündemden düşmeyen barış süreci ve Kürtçe vaaz hakkında konuşan Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Mehmet Görmez, Papa’nın istifası, Alevilik, 2013 yılı Kutlu Doğum Haftası ana teması olan insan onuruna ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Önemli açıklamalarda bulunan Diyanet İşleri Başkanı Görmez’in konuşmasından öne çıkan başlıklar şöyle:

BİR IRKI, BİR DİLİ DIŞLAMAK, HOR GÖRMEK BÜTÜN İNSANLIĞA VE ALLAH’A KARŞI İŞLENEN BİR SUÇTUR

Dillerin renklerin ve ırkların farklılığını Allah’ın, yaratıcı kudretin yeryüzündeki ayeti olarak belirlenmiştir. Kurandan bir bölüme, bir satıra onun varlığını bize simgelediği için nasıl ayet diyorsak insanların renklerinin farklılığı, dillerinin farklılığı, ırklarının farklılığı da böyledir. Herhangi bir şekilde herhangi bir rengi, herhangi bir ırkı veya dili dışlamak ötekileştirmek, küçük görmek, hor ve hakir görmek ise hem bütün insanlığa karşı hem de bütün insanlığın yaratıcısına karşı işlenen bir suç olarak nitelendirilmiştir.

EVRENSEL OLAN BİR DİN SADECE TEK BİR DİL İLE TEBLİĞ EDİLEMEZ

Din bir rahmet mesajı ve bütün insanlığa tebliğ edilmek üzere gönderilmiş. Bütün peygamberler bu dini insanlara tebliğ etmek için gönderilmişlerdir. Yaratıcı isteseydi; dini ve vahyi çok çeşitli yollarla bize iletebilirdi. Ama içimizden bir beşer seçti ve o beşere vahyederek bunu bildirdi. O beşerin de bir rengi var, o beşerin de bir ırkı var, o beşerin de bir dili var… İlk muhatap kitlenin kullandığı dille İslam dinini anlaşılır kıldı. Sadece İslam dini için değil, diğer bütün ilahi dinler için de bu söz konusudur. Dinlerde bir ibadet dili olmuştur, bir de tebliğ. İbadet dili Cenabı Hakk’ın emrettiği ibadetleri yerine getirirken okuduğumuz bazı özel dualardan ibarettir. İşte Süryanice, Aramice, İbranice ve Arapça orijinal vahyin dilleri olduğu için ibadet halinde biz o dillere başvuruyoruz. Namaz kılarken biz Fatiha’yı okurken orijinal metninden okuyoruz ama namaz biter bitmez elimizi açtığımızda yirmi dört saat Cenabı Hak bize hangi dili verdiyse biz o dil ile Allah’a yalvarırız. Bunda bir sorun yok. Ama bu dinin rahmet mesajının insanlara iletilmesi lazım. Eğer bu din evrensel bir din ise sadece bir dil ile onu anlatma imkanına sahip değilsiniz. Bütün dillerde onu ifade etmeniz gerekiyor.

ÜLKEDE KÜRTÇE VAAZ KONUSUNDA SORUN YAŞANMAMIŞTIR

Cuma namazlarında bir vaaz vardır bir de hutbe. Cuma namazından önce veya sonra insanlara öğüt vermek, insanları aydınlatmak için anlatılan bilgilere biz vaaz diyoruz. Bugüne kadar ara dönemler hariç bu ülkede özellikle köylerde, kırsal kesimlerde Kürtçe konuşan kardeşlerimize din adamlarımızın vaazlarını Türkçe dışında yapmalarında hiçbir sorun yaşanmamıştır. Ama ortada bir realite var. Ben de Güneydoğuluyum… Vaaz dediğimiz öğütler Türkçe de yapılabilmiştir, Siirt’te, Mardin’de Arapça olarak yapılabilmiştir. Bingöl’de Zazaca yapılmıştır… Tabi ki Türkiye’nin, ülkemizin resmi dili olan, hepimizin ortak iletişim aracı olan Türkçe olarak da yapılmıştır.

DİYANET’İN HERHANGİ BİR DİLE REZERV KOYAMAZ

Göreve başlar başlamaz ülkemizde yaşayan bütün insanların o ortak dili geliştirmesi bir çaba içerisinde oldum doğrusu. Bizim dinimiz İslam aynı zamanda bizim ortak dilimiz. Kürdüyle, Türküyle, Lazıyla, Çerkeziyle din bizim ortak dilimizdir. Çünkü tevhit tevhittir, tekbir tekbirdir, namaz namazdır, oruç oruçtur, bayram bayramdır, hamd hamddir, sena senadır… Yani dinin kavramları zaten bizi birleştiren ortak kavramlardır. Diğer konuşulan dilleri ve lehçeleri ortadan kaldırmamak bütün insanlığın görevidir. Bugün Afrika’da 250 dil yok edildi, bu bir insanlık suçudur, Allah’ın ayetlerini ortadan kaldırmaktır. Dolayısıyla cami görevlisi arkadaşlarımız özellikle köylerde ve kasabalarda bazen camiye  gelen vatandaşlarımız içerisinde okunan hutbeyi anlayamayan, vaazı anlayamayan varsa zaten rahatlıkla vaazını o vatandaşlarımızın anlayacağı dilden yapabilir. Bunun sanki bugün ortaya çıkmış bir konu gibi takdim edilmesi bizi üzer. Çünkü günlük söylemlerle ilkeler ve prensipler belirlenmez. Şuanda Japonya’da bir camimizde 4 dilde hutbe okutuyoruz. Almanya’daki bütün camilerimizde hutbe okunduktan sonra hutbenin Almanca özeti veriliyor. Fransa da Fransızca özet veriliyor. Bizim 16 dilde yayınlarımız var ve bunu çoğaltıyoruz. Dün Gürcüce mealimiz basıldı. Dolayısıyla bütün bunları yapan bir kurumun herhangi bir dile bir rezerv koyması İslam’a göre de, insan haklarına göre de mümkün değildir. Din de Allah’ın, dil de Allah’ındır… Allah’ın dinini Allah’ın herhangi bir diline hasredemeyiz. Herhangi bir insana biz, sen beni anlaman için önce benim dilimi öğren sonra ben sana İslam’ı anlatırım deme hakkına sahip değiliz.