“1'inci Cumhuriyet'in 'son' cumhurbaşkanı...” Türkiye Cumhurbaşkanı’nı seçtikten birkaç gün sonra Türk siyasetini yakından izleyen Sabah gazetesi yazarı Mahmut Övür bu başlıkla yayınlamıştı yazısını. Abdullah Gül’ün Türkiye’nin son Cumhurbaşkanı olacağını, Türkiye’de sistemin değişerek devlet başkanlığına dönüşeceğini ima eden Mahmut Övür ile Erdoğan’ın kafasındaki projeyi ve bu sistemin Türkiye’ye uyumunu iyibilgi konuştu.

Abdullah Gül için birinci cumhuriyetin son cumhurbaşkanı dediniz. Erdoğan’ın Türkiye’de devlet başkanlığı istediğini açıkça söyleyebilir miyiz?

Erdoğan’ın başkanlık sistemi ile ilgili kafasında bir soru işareti kalmadığını düşünüyorum. Son dönemdeki tartışmaya bakarsak, cumhurbaşkanlığı seçiminin tıkanması da bu süreci hızlandırdı bana kalırsa. Bu gerilim Türkiye’de başkanlık seçimine geçişi gündeme getirdi. Ayrıca Cumhurbaşkanının aşırı yetkileri de bunu zorunlu kılıyor.

Erdoğan’ın kafasında nasıl bir devlet başkanlığı var peki? Fransa’ya mı yakın ABD’ye mi?

Erdoğan’ın kafasında Amerika’daki gibi bir başkanlık sistemi var. Ama Türkiye’ye uyar mı buna tartışmaların seyri karar verecek ve Erdoğan’ın nasıl bir başkanlık teklifi getireceğini bu tartışmalar belirleyecek. Tartışmalara göre tavır takınacak yani.

Gazeteci Mehmet Tezkan “Erdoğan Putin olmak istiyor” demişti. Siz de bu çerçeveden mi bakıyorsunuz?

Ben böyle bir karşılaştırma yapmıyorum. Erdoğan daha demokratik bir isim. Türkiye’de demokrasinin işleyişini de Rusya’dan daha ileri görüyorum. Türkiye’nin kendi iç dinamikleri var ve bunlar Türkiye’yi Rusya’dan ayırıyor. Putin’e benzemiyor Erdoğan. Batı demokrasilerini örnek alıyor.

Peki, Türkiye buna hazır mı? Devlet Başkanlığı sistemine geçebilecek miyiz?

Bu çok tartışılıyor. Türkiye buna hazır mı deniyor. Ancak buna hazır olmamak için hiçbir neden göremiyorum. Halkın sandığa eğilimi çok net ve güçlü. Türk halkı seçme seçilme hakkını çok iyi kullanıyor. Halka bu noktada güvenmek gerekiyor. Başkanlık sisteminin problem yaratacağını sanmıyorum. Parlamenter demokrasinin koalisyona açık yapısıyla Türkiye zaafa uğruyor. Bunun altı çizilmeli bence… Üstelik devlet başkanlığı sisteminin Türkiye’yi despotizme götüreceği gibi yanlış bir inanç da var. Türkiye’de eskisi gibi güçlü hükümetler despotizme dönüşmüyor. Siyaset geçmişte yaşananlardan kendine pay çıkarmış görünüyor. Ayrıca sivil toplum da gelişiyor. Hiçbir şey eskisi gibi değil.

Siz devlet başkanlığı sisteminin Türkiye için daha hayırlı olduğuna inanıyorsunuz.

Evet, daha hayırlı olduğunu düşünüyorum. İyibilgi