İSTANBUL (AA) - MUSAB TURAN - Tacirler Menkul Değerler Koordinatörü Erkin Şahinöz, Dolar/TL kurundaki aşağı yönlü hareketlerin kısıtlı kalmasına ilişkin, "Kur istenilen oranda düşmüyor. Çünkü yurt içi yerleşiklerin davranışında geçen yılın mayıs ayından beri dramatik bir değişim var.  Geçmişte başarılı bir portföy yöneticisi gibi 'rüzgara yaslanarak' hareket eden yurt içi yerleşikler kur geriledikçe döviz alır, kur yükseldikçe döviz satardı. yurt içi yerleşikler geçen yılın Mayıs ayından beri kurdaki yükselişe rağmen dövize yöneliyor" dedi.

AA muhabirinin kur hareketlerine ilişkin sorularını yanıtlayan Şahinöz, dolardaki düşüşün kısıtlı kaldığını, yabancı yatırımcının Türkiye'ye olan ilgisinin yeniden artması için zedelenen algının giderilmesi gerektiğini savundu. 

Dünya piyasalarında risk alma iştahının 2008-2009 krizinden beri görülen en yüksek düzeyinde olmasına ve doların gelişmiş ülke para birimleri karşısında çok ciddi değer kaybetmiş olmasına rağmen yeterince düşmediğini belirterek, "Kur düşemiyor… Bizim gibi gelişmekte olan ülkelerin korkulu rüyası haline gelmiş olan ABD 10 yıllık hazine faizlerinin yüzde 3'ün belirgin bir şekilde altında rahat bir seyir izlemesine rağmen, kur düşemiyor… Merkez Bankası'ndan gelen 3 puanlık radikal faiz artırımına rağmen kur düşemiyor… Çünkü hem yurt içi yerleşiklerin hem de yurtdışı yerleşiklerin 'algısı' bozuldu" yorumunu yaptı.

Dövize bir çok bacaktan gerçek talep geldiğini, kurdaki yükselişe "ters bacakta" yakalan ve 170 milyar dolara yakın döviz açığı bulunan özel sektörün döviz almaya devam ettiğini anlatan Şahinöz, "Kur düşemiyor… Çünkü yazılı ve görsel dış basında kırılganlıkları ve negatif haberleriyle gündemden düşmeyen Türkiye'ye yabancı yatırımcının ilgisi eski dönemlerdeki gibi değil.  Yabancı yatırımcı iç siyasetteki tansiyondan rahatsız. Yabancı yatırımcı 2014'ün teması haline dönüşmekte olan 2-5-8 Türkiye'sini (yüzde 2 büyüme, yüzde 5 cari açık, yüzde 8 enflasyon) sevimli bulmuyor" tezini savundu.

- "Yurt içi yerleşikler geçen yılın Mayıs ayından beri kurdaki yükselişe rağmen dövize yöneliyor"

Doların aşağı yönlü fiyat hareketlerinin kısıtlı kalmasını yurt içi yerleşiklerin dengeleyici işlevini yitirmelerinden de kaynaklandığını belirten Şahinöz, şöyle konuştu:

"Kur istenilen oranda düşmüyor. Çünkü yurt içi yerleşiklerin davranışında geçen yılın mayıs ayından beri dramatik bir değişim var.  Geçmişte başarılı bir portföy yöneticisi gibi 'rüzgara yaslanarak' hareket eden yurt içi yerleşikler kur geriledikçe döviz alır, kur yükseldikçe döviz satardı. Yurt içi yerleşiklerin kur üzerindeki bu 'dengeleyici' rolünü 2008-2009 krizi dahi değiştirememişti.  

Mayıs 2013 öncesi ve Mayıs 2013 sonrası şeklinde ayırabileceğimiz iki ayrı dünya var.  Mayıs 2013 öncesi kur yükseldiğinde döviz mevduatlarını azaltarak, kur gerilediğinde döviz mevduatlarını artırarak kuru dengelemiş olan yurt içi yerleşikler geçen yılın Mayıs ayından beri kurdaki yükselişe rağmen dövize yöneliyor. 

Geçen yılın mayıs ayından beri döviz mevduatlarında 30 milyar dolara yakın artış var. Üstelik Merkez Bankası'nın yaptığı radikal faiz artışı dahi bu yeni davranış biçimini değiştirememiş. Merkez Bankası'nın 3 puanlık radikal faiz artırımı sonrasında dahi döviz mevduatları 10 milyar dolara yakın artış göstermiş..."

Kurun düşmesi ve Türkiye ekonomisinde son yıllarda sağlanan istikrarın devam edebilmesi için zedelenen Türkiye algısının giderilmesine odaklanılması gerektiğini savunan Şahinöz, "Bozulan algıları nasıl düzeltebileceğimize kafa yormuyoruz. Çünkü mazrufa değil zarfa bakıyoruz.  Yerli ve yabancı yatırımcı nezdinde bozulan Türkiye algısı olumlu yönde değişmeden iç piyasalarda kalıcı bir toparlanma beklenmemeli" diye konuştu.

Borsa İstanbul 100 Endeksi'nde (BIST) 30 Mart Yerel Seçimleri öncesi 60,000-61,000 puan desteğinin seçimden istikrarın çıkmasının ardından 65,000-66,000 puana doğru revize olduğunu savunan Şahinöz, "Benzer şekilde zafer öncesi kurdaki 2,1750-2,18 desteği de 2,10-2,12 seviyesine çekildi" yorumunu yaptı.

- "Yurt İçi Yerleşiklerin Döviz Mevduatları ve USD/TL Kuru" grafik yorumu

Ekte yer alan 2007 yıl başından bu yana yurt içi yerleşik hane halkının döviz mevduatı ve Dolar/TL kurundaki hareketleri gösteren "Yurt İçi Yerleşiklerin Döviz Mevduatları ve USD/TL Kuru" başlıklı 1. grafiği yorumlayan Şahinöz, vatandaşların mayıs 2013'e kadar döviz düşerken döviz aldığını, döviz çıkarken de döviz sattığını belirtti. Erkin Şahinöz grafiği şöyle değerlendirdi:

"Bu eğilimi 2008-2009 krizi bile bozamamış. Çünkü geçmişteki kur yükselişlerini yerliler geçici görmüş. Mayıs 2013'ten beri algı ve davranış değişmiş.

Yerli kurdaki yükselişi kalıcı gördüğü için kur yukarı gittikçe döviz mevduatına yönelmeye devam ediyor. Üstelik merkez bankası'nın  3 puanlık faiz artışı dahi bu yeni davranış biçimini değiştirememiş.  BU eğilim değişmeden de kurda kalıcı düşüş beklenmemeli. Merkez faiz artirdigindan beri 10 milyar dolara yakın artış var döviz mevduatlarında. Mayıs 2013'ten beri de 30 milyar dolara yakın artış..."

Tablo 1: (Ekteki grafikteki dolar mevduatı ve Dolar/TL kur hareketi bilgilerinin listelenmiş halidir)