Geçen hafta İstanbul’da Türk-Arap Parlamenter Diyaloğu’nun üçüncü toplantısına ev sahipliği yapan TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Volkan Bozkır, Suriye konusunda çoğu yetkili ağzın söylemekten kaçındığı şeyleri samimiyetle anlattı. Bozkır’a göre Beşar Esad rejimi daha çok uzun süre dayanabilir.

Arap Ligi, AB ve Türkiye Esad rejimine karşı bir dizi yaptırım açıkladı. Bundan sonra süreç nasıl gelişir?

- Suriye’nin ambargoya dayanma eşiği herkesin zannettiğinden çok daha yüksektir. Irak ve Suriye aynı türden ülke, Baas kafası. Irak ekonomik ablukayla falan hiçbir değişime uğratılamadı. Ben Suriye ile ilgili süreci de bugünden yarına değişebilecek gibi görmüyorum. Direnç çok kuvvetli. Dondurulmuş bir kriz görüntüsü veriyor şu an orası. Dondurulmuş krizin ne zaman buzdolabından çıkacağını ve buzların çözüleceğini tahmin etmek için yeni bazı koşulların oluşması lazım. Suriye’de kısa vadede değişimin gerçekleşmesi mümkün değil.

ABD neden Suriye konusunda başı çekmekten imtina ediyor?

- Suriye’de iki şey olsa Obama bu işin önderliğini yapabilirdi. Irak’taki gibi seçim kazandıracak unsurlar Suriye’de de olsa Obama başı çekerdi. ıki şey lazımdı; Saddam Hüseyin ve petrol. Suriye’de ikisi de yok. Beşar var. Babası olsaydı belki... Amerikan halkı enteresandır, dünya olaylarından az haberdardır. Irak’ın Suriye’nin yerini bilen bile çok azdır. Saddam Hüseyin deyince bütün Amerika biliyordu. Kaddafi de Beşar’dan çok bilinen bir isim, Pan-Am’ı düşürtmüş, Amerika’ya direkt zarar veriyordu. Suriye’de uluslararası koalisyon da bir araya gelemiyor çünkü Suriye’nin bu haliyle kendi halkından başka kimseye zararı yok.

PKK KARTINI DAHA OYNAMADI

“Batı dünyası Suriye konusunu Türkiye üzerine yıktı, taşeronluk yaptırıyor” diye düşünenler var.

- Türkiye’nin üzerine yıkılmadı bu sorun. Ama hiçbir ülkeyi etkilemiyor, Türkiye’yi etkiliyor. Onun için Türkiye’nin sorunu haline geldi. Suriye’deki rejimin kendi halkını öldürüyor olmasının dışında dünyaya hiçbir zararı yok. Türkiye’ye zararı çok fazla. şu ana kadar terörle işbirliği yaptığına dair bir eylem yok. Ama herkes biliyor ki Öcalan’ı 20 sene kadar ülkesinde barındıran kişiler hâlâ orada. O kartın elinde olduğu ayan beyan ortada. Tam bir Sovyet sisteminde oynandığı için de oyun başka bir şey yapmaya gerek duymuyor. Kart, masanın üstünde duruyor.

Türkiye ilk defa mı bu kadar açıktan bir ülkede rejim değişikliği için uğraşıyor?

- Hiçbir şey yok da birden bire Suriye’de rejim değişikliği isteyen bir Türkiye’den bahsedersek yanlış olur. Üç tane ülkede 40 senedir diktatör olarak oturan liderler düşmüş. O rüzgar bu tarafa, Türkiye hududuna doğru geliyor. Suriye’de hiç ders almamış gibi öbürlerinin yapmadığını yapıyor, halkını öldürüyor. Türkiye’nin müdahalesi tarihinde ilk defa diye düşünülmemeli. Bulgaristan’da da biz Jivkov rejiminin Türklere yaptığı baskıdan dolayı değişmesi için çok çaba sarf ettik. ılk defa değil.

Peki ya Beşar Esad iktidarda kalmayı başarırsa?

- Biz iyi ilişki kurarız. Bizim kişilerle sorunumuz yok. Beşar Esad halkıyla ilişkisinde ipin ucunu kaçırdı, Türkiye ile olan ilişkisinde değil. Beşar Esad birdenbire herkesi şaşırtıp reformları devreye sokarsa, halkını öldürmeye son verirse, bizim için fark etmez. Ha Beşar yapmış ha başka biri. Biz eski günlere niye dönmeyelim ki? Siyasette çıkarlar vardır. Beşar Esad’ın bunları yapmışsa Türkiye’yi affederim affetmem psikolojisine girecek bir durumu olabileceğini düşünmüyorum. Bunları yapacaksa da Türkiye yüzünden yapacak zaten.

SİYASETİ EN İYİ BİLEN DİPLOMAT

Büyükelçi Volkan Bozkır geçen baharda 38 yıllık diplomatlık kariyerine nokta koydu ve dokuz yıl bürokratı olarak çalıştığı Başbakan Erdoğan’a “Evet” diyerek siyasete girdi. Dışişleri’nde Özal ve Demirel gibi liderlere özel kalem müdürlüğü yaptığı yıllarda siyaset tozu yutmaya başlayan Bozkır, meslektaşları arasında hep ‘Siyaseti en iyi bilen diplomat’ diye tanımlandı. Bozkır’ın milletvekili seçilir seçilmez TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı olması hemen kimseyi şaşırtmadı. Kendisini yıllardır tanıyan bir gazeteci olarak son buluşmamızda beni şaşırtansa, yıllarca ‘Avrupacı’ diye bilinen Volkan Bozkır’ın Ortadoğu analizleri oldu. Kariyerinin son 11 yılını verdiği Avrupa Birliği dosyasını yine konuştuk konuşmasına ama bu kez Bozkır’ın gündeminde ağırlıklı olarak Arap Baharı vardı.

PARADİGMA DEĞİŞTİ

“AB ile paradigmamız değişti. Müzakere eden bir ülkeye hiç yapmadıkları bir tarz kullanıyorlar. 18 faslı siyasi nedenlerle bloke etmiş durumdalar. Ama esas önemlisi Türkiye bakımından paradigma değişimi. Türkiye, Ankara Anlaşması’nı imzaladığı zaman kişi başına milli geliri 300-400 dolar. O Türkiye için AB’ye üye olmak ne pahasına olursa olsundu. Ama bugün kişi başına milli gelir 10 bin dolar, 720 milyar dolarlık bir ülke, 160’ın üstünde üniversitesi var. Bu Türkiye için AB üyeliği artık maddi refaha kavuşmaktan çıkmış durumda. Bizim için üyelik müzakerelerine devam etmemizin sebebi AB müktesebatının seviyesine ulaşmak. Biz onların açmadığı fasılları Türkiye’de kendimiz açtık 2013 sonunda da kapatacağız. 2013 sonunda kapattığımızda AB 18 faslın hiçbirini açmamış olacak ve çok ironik bir durum ortaya çıkacak.”