Konyalı fotoğraf sanatçısı İbrahim Dıvarcı, yaptığı açıklamada fotoğraf sanatçıları Ahmet Kuş ve Feyzi Şimşek ile birlikte, kısıtlı olanaklarla Balkan ülkelerindeki Osmanlı eserlerini fotoğraflayarak, geçen yıl Mayıs ayında Konya'da, ''Balkanlarda Osmanlı İzleri'' adıyla bir fotoğraf sergisi açtıklarını anımsattı.

Konya'daki bu sergiyi ve Balkanlarda yapılan çalışmaları Anadolu Ajansı'nın haberleştirdiğini ve bu haberin çok sayıda ulusal gazetede yayınlandığını belirten Dıvarcı, bir süre sonra haberi gazetelerde görerek kendisine AA kanalıyla ulaşan Hazinedaroğlu Grubu Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı İlhan S. Ergelen'in Rumeli kökenli bir iş adamı olarak, o bölgedeki Osmanlı eserleri ile ilgili yapılacak bir çalışmaya destek olmak istediğini ilettiğini belirtti.

İstanbul'a giderek iş adamı Ergelen ile bu konuyu konuştuktan sonra projenin çapının büyüdüğünü, söz konusu çalışmayı ellerindeki mevcut fotoğraflarla yapmak yerine, iş adamı Ergelen'in finansal desteğiyle Balkanlar'da daha büyük ve ciddi bir proje gerçekleştirmeye karar verdiklerini ifade etti.

İsmi, ''Rumeli'de Osmanlı Mirası'' olarak belirlenen projeyle ilgili çalışmalara geçen yıl başladıklarını ve projenin ilk ayağı olan Arnavutluk ve Makedonya'daki çalışmaları tamamladıklarını anlatan Dıvarcı, ''Arnavutluk ve Makedonya'da çektiğimiz fotoğraflar ve yaptığımız araştırmayı bir ciltte topladık. Birinci cilde, sivil mimari eserlerle birlikte 217 Osmanlı eserinin fotoğrafı ve kısa tarihçesi girdi'' dedi.

Dıvarcı, projenin devamında hazırlanacak 2. ciltte Sırbistan, Karadağ, Bosna Hersek, Macaristan ve Hırvatistan, 3. ciltte ise Romanya, Bulgaristan, Kosova ve Yunanistan'daki Osmanlı eserlerinin, 3'üncü ve son ciltte ise Rodos ve Girit'teki eserlerin fotoğraflarının yer alacağını kaydetti.

KAPSAMLI ENVANTER OLACAK

Bu çalışmanın, bugüne kadar yapılamayan çok kapsamlı bir envanter çalışması olduğunu anlatan Dıvarcı, ''Aynı zamanda projeyle Balkanlar'da ayakta kalan Osmanlı eserlerinin envanterini çıkarıyoruz. Daha önce Kültür ve Turizm Bakanlığı böyle bir çalışma yapmayı denemiş ancak, bizimki çok daha ayrıntılı bir çalışma olacak'' diye konuştu.

Dıvarcı, ''Bu çalışmayı yaparken Osmanlı dönemi yazılı kaynakları, Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi, ünlü araştırmacı Ekrem Hakkı Ayverdi'nin kitabı gibi çok sayıda kaynaktan yararlandık. Osmanlı eserlerinin 2007'deki son hallerini, tarihi adlarını, tam olarak nerede bulunduklarını, kitabelerini, Osmanlı'da verilen ve kullanılan ismiyle kitaba aktardık'' dedi.

BAZI OSMANLI ESERLERİ İLK KEZ FOTOĞRAFLARLA BELGELENDİ

Çalışmanın ilk bölümünde Arnavutluk ve Makedonya'da köy köy dolaşılarak, mihmandarlar ve yerel tarihçilerle birlikte detaylı bir alan taraması yaptıklarına işaret eden Dıvarcı, şöyle devam etti:

''Örneğin elimizdeki kaynaklar Arnavutluk'ta 40-50 Osmanlı eseri olduğundan bahsederken, biz 90 eser bulduk ve kayıt altına aldık. Benzer bir durum Makedonya için de geçerli. Bugüne kadar hiç kayda geçmeyen eserleri tespit ettik. Örneğin Arnavutluk'un Elbasan kentindeki Kamara Mirak Köprüsü... Elbasan'a 15 kilometre uzaklıktaki bu köprü gibi yine aynı ülkede İşkodra'daki Osmanlı mimarisi şaheseri Besi Köprüsü'nü de tespit ederek kayıt altına aldık. Kalkandelen'e 6 kilometre uzaklıkta yine aynı şekilde kaydı olmayan bir Osmanlı eseri tarihi köprü daha bulduk, bu köprüyü hiç kimse bilmiyor.''

Bu çalışmanın temel amacının, bugüne kadar ayakta kalmayı başarmış Osmanlı eserlerinin gelecek yıllara taşınmasını sağlamak olduğunu belirten Dıvarcı, ''Çalışmamız sırasında Arnavutluk'ta kayda değer hiçbir zorluk yaşamadık, çok iyi karşılandık. Makedonya'da da çok zorlanmadık ancak, burada 2001 yılındaki olaylardan dolayı bazı camiler kundaklanmış ve zarar görmüş'' dedi.

BAZI ESERLER HRİSTİYANLARA MAL EDİLMİŞ

Dıvarcı, Makedonya'da Osmanlı'ya karşı bariz bir taassup gördüklerini öne sürerek, şunları kaydetti:

''Üzerinde Osmanlı tuğrası, Arapça kitabe olan, Osmanlı eseri olduğu yüzde 100 kesin olan saat kulelerinin üzerine haç koymuşlar. Bunların Osmanlı'dan kalma olmadığını, yerli bir Hristiyan yönetici tarafından yapıldığı ısrarla savunuyor. Üsküp'te bizzat Fatih Sultan Mehmet'in yaptırdığı bir köprü var, 'bu Türk yapısı değil' diye inkar edebiliyorlar ve 'Justinyen Köprüsü' diyorlar.''