Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül, “Bugün eğer Ege’de Rumlar, Türkiye’nin pek çok yerinde de Ermeniler yaşamaya devam etseydi, acaba Türkiye aynı milli devlet olabilir miydi?” sözlerine açıklık getirdi.

Gönül Atatürk Havaalimanı’nda yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği (AB) Savunma Bakanları toplantısından dolayı Brüksel’de bulunduğunu anlatarak, 10 Kasım nedeniyle Brüksel Büyükelçiliği’nde düzenlenen bir toplantıya da katıldığını söyledi. Gönül, büyükelçilikte Osmanlı Devleti’nden Cumhuriyet’e nasıl geçildiğine ilişkin bir konuşma yaptığını ve bu konuşmada Lozan Anlaşması’nın ’mübadele’ hükmüne değindiğini de belirterek, mübadelenin elbette çok arzu edilecek bir şey olmadığını söyledi. Ve şöyle konuştu:

‘Azınlıklar zenginliğimiz’

“Ama mübadele tek başına yapılmış bir husus da değildir. Mübadele karşılıklı anlaşmalarla yapılmıştır. Mübadeleye tabi olan insanların psikolojik, sosyolojik ve ekonomik bakımdan elbette sıkıntılarına yol açmıştır. Ama o günkü şartlarda karar noktasında bulunanların kaçınılmaz gördüğü bir husus olduğu için bu mübadele Lozan Anlaşması’na girmiştir ve aynı şekilde uygulanmıştır. Biz burada milli devlet dediğimiz zaman bir ırk devletini kastetmiyoruz. Kader birliği yapan insanların bir araya geldiğiyle kurduğu bir devlet kastediyoruz. Bu ifadelerin tamamiyle geçmişe dayalı Atatürk’ün teşhiste ve tedavide nasıl bir yol tuttuğunun izahından ibarettir.” Gönül, anlattıklarının 80 sene öncesini izah ettiğini söyleyerek, şöyle devam etti: “Ancak bugün gazetelerde gördüm ki, sanki ben bugünkü azınlıklardan bahsediyormuşum gibi, bugünkü siyasi olaylardan bahsediyormuşum gibi yazılmış. Tamamiyle 80 sene öncenin olayları 80 sene öncenin kararlarını savunmaktan ibarettir benim görüşüm ve bugünkü Türkiye’yi de o günkü kararlara borçlu olduğumuzu ifade etmekten ibarettir. Yoksa bugünkü azınlıklarımız bizim zenginliğimizdir.”

‘Türkiye bu olaylara rağmen başardı’

Avrupa Parlamentosu Komisyonu Eş Başkanı Joost Lagendijk: Bakan Gönül, şunu söylemek istiyorsa gerçekten haklıdır: Eğer mübadeleye tabi tutulan Rum ve Ermeniler gerçekten şimdi Türkiye Cumhuriyeti olan bu topraklarda yaşasaydı, Türkiye bugün bambaşka bir ülke olurdu. Kültürel çeşitlilik yönünden daha zengin bir ülke olurdu. Bakan’ın söz ettiği bu trajik tarihsel olaylar nedeniyle bu durum gerçekleşmedi. Umut ediyorum ki Bakan, bu olayların her iki tarafındaki insanlar için de bir trajedinin yaşandığını kastetmiştir ve Türkiye Cumhuriyeti’nin bu olaylar sayesinde değil, bu olaylara rağmen başarılı olduğunu söylemeye getirmiştir.