Yakın çevredeki kişilerin diyet listelerini uygulayarak kilo almaya veya vermeye çalışanlar sıklıkla bekledikleri sonuca ulaşamıyor. Beslenme ve metabolizma arasındaki ilişkiyi değerlendiren Medicana International İzmir Hastansı Beslenme ve Diyet Uzmanı Dyt. Mısra Aydın, kilo kontrolünün yalnızca basit bir matematiksel denklem veya alınan kalori miktarından ibaret olmadığını ifade etti.

Vücudun sadece kalorileri hesaplayan bir makine gibi çalışmadığını belirten Dyt. Mısra Aydın, "Aynı evde yaşayan, benzer miktarlarda beslenen kişilerin bile kilo değişimlerinin birbirinden çok farklı olduğunu görüyoruz. Tüketilen besinlerin içeriği, sindirilme şekli, bağırsak sağlığı, kas kütlesi, hormonal durum ve günlük yaşam alışkanlıkları kilo kontrolünde birlikte rol oynar. Beslenmede genellikle ne kadar kalori alındığına odaklanılıyor ancak tüketilen her besinin vücutta aynı şekilde sindirildiğini düşünmek doğru değil" dedi.

Aynı kalori her bünyede aynı enerjiyi oluşturmuyor

Besinlerin fiziksel yapısı ile işlenme biçiminin enerji kullanımını doğrudan etkilediğine dikkat çeken Aydın, lif bakımından zengin doğal besinler ile işlenmiş gıdaların sindirim süreçlerinin farklı olduğunu aktardı. Besinlerin öğütülmesi, pişirilmesi ve lif içeriğinin sindirim enzimlerinin besinlere ulaşmasını değiştirdiğini vurgulayan Aydın, iki kişinin aynı miktarda kalori tüketmesinin aynı enerjiyi harcadıkları anlamına gelmediğini, kas kütlesi, fiziksel aktivite, yaş ve genetik özelliklerin günlük enerji ihtiyacını farklılaştırdığını kaydetti.

Bağırsak mikrobiyotası kritik rol oynuyor

Sindirim sistemindeki mikroorganizmaların besinlerden elde edilen enerji üzerindeki etkisine değinen Dyt. Mısra Aydın, bağırsaklarda trilyonlarca mikroorganizmanın yaşadığını söyledi. Aydın, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bağırsak bakterileri, kendi sindirim enzimlerimizle parçalanamayan bazı liflerin fermente edilmesinde görev alır. Bu süreçte ortaya çıkan kısa zincirli yağ asitleri hem bağırsak sağlığına katkıda bulunur hem de enerji kaynağı olarak kullanılabilir. Sebzeler, meyveler, kuru baklagiller, tam tahıllar ve yağlı tohumlar önemli lif kaynaklarıdır. Bazı lif türleri mide boşalmasını yavaşlatarak kan şekeri kontrolünü destekler. Örneğin, meyvenin kendisini tüketmek ile yalnızca suyunu içmek aynı etkiyi oluşturmaz. Meyvenin doğal yapısındaki lif ve çiğneme süreci önemli avantajlar sağlar."

Sağlıklı kilo kontrolünde tek bir doğru yok

Beslenme programlarının mutlaka kişiye özel planlanması gerektiğini vurgulayan Dyt. Mısra Aydın, bağırsak sağlığı için pahalı takviyelere veya popüler diyetlere ihtiyaç olmadığını dile getirdi. Mutfakta bulunan temel gıdaların dengeli beslenme için yeterli olduğunu ifade eden Aydın, sağlıklı kilo kontrolünün temelinde kısıtlayıcı diyetlerin değil, kişinin yaşamına uyum sağlayan sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarının yer aldığını belirtti.