Artık 'birbirimize mahkumuz'
Türkiye enerji anlaşmalarııyla Avrupanın enerji vanası halene geldi. Ceyhan Akdeniz'in en büyük petrol limanı oldu.
Türkiye ile Rusya, Kafkaslar-Avrupa- Ortadoğu ekseninde küresel enerji güvenliği ve barışa hizmet edecek dev projelere imza attı. Güney Akım Doğalgaz Boru Hattı, Samsun-Ceyhan Petrol Boru Hattı ile nükleer santral yapımını da içeren mega projelerdeki işbirliği Başbakan Tayyip Erdoğan ve Rusya Başbakanı Vladimir Putin'in imzasıyla perçinlendi. Tarihi işbirliğine, enerji projeleriyle yakından ilgilenen İtalyan şirketleri vesilesiyle İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi de tanıklık etti. İki ülke arasında stratejik işbirliğini geliştiren 20 ayrı protokol de imzalandı. Putin, "Her konuda anlaştık" dedi. İki ülke arasında başbakanların başkanlığında hükümetlerarası bir mekanizma kurulması kararlaştırıldı. Başbakan Erdoğan, Putin'le görüşmesinde, enerjinin iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin en somut bileşenlerinden birini oluşturduğunu vurguladı.
ÜÇ BAŞBAKANIN ORTAK ZİRVESİ
Rus lider Putin, Başbakan Erdoğan'ın davetlisi olarak bir günlük çalışma ziyareti için dün Türkiye'ye geldi. Zirvenin bir de sürpriz konuğu vardı. İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi, Türkiye ile Rusya arasındaki stratejik enerji projeleriyle yakından ilgilenen İtalyan şirketleri vesilesiyle soluğu Ankara'da aldı. Erdoğan önce Putin'le, Başbakanlık Resmi Konutu'nda başbaşa görüştü ve ardından dar kapsamlı bir heyetle öğle yemeği yedi. İki başbakan daha sonra Başbakanlık Yeni Bina'ya geçti. Buradaki görüşme Türkiye-Rusya-İtalya arasında üçlü zirveye dönüştü. Üç başbakanın 1.5 saatlik görüşmesini takiben Türkiye ile Rusya arasında 20 protokolün imza törenine geçildi. Erdoğan ve Putin ortak basın toplantısında ise "Her konuda anlaştık" mesajı verdi.
İSRAİL'E UZATILACAK
Erdoğan, Berlusconi ile de bir araya geldiğini kaydederek, "İtalya enerjide yoğun işbirliğinde bulunduğumuz bir ülke. Şirketlerimiz, Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattında, Mavi Akım'da önemli rol oynadı. Mavi Akım'ı, güneye indirmek suretiyle Lübnan, Suriye, İsrail'i, hatta Kıbrıs'ı da kapsayacak şekilde bu hattı daha da uzatmamız mümkün olacaktır" dedi. Erdoğan, Samsun-Ceyhan Hattı'na Rusya'nın katılımını çok önemsediğini, Rusya'nın projeye katılmasının, kendisini memnun ettiğini söyledi.
'Samsun-Ceyhan çok gerçekçi'
Putin, Samsun-Ceyhan'ı, 'çok gerçekçi ve çok cazip bulduğunu' vurguladı. Projeyi desteklemeye karar verdiklerini belirten Rusya Başbakanı, bölgede Samsun- Ceyhan ve Rusya öncülüğünde yürüyen Burgaz-Dedeağaç boru hatlarını besleyecek kadar petrol olmadığına ilişkin yorumlara karşılık, "Her iki proje de gerçekleştirilebilir. Hazar Denizi'nde ve Rusya'da petrol üretim hacmi genel olarak bu iki projeye de yetebilir. Ne kadar fazla altyapı projesi varsa o kadar iyidir. Bu; enerji güvenliği, arz güvenliği ve istikrarı sağlıyor" dedi. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan da Samsun-Ceyhan'ın dünya arz kaynaklarının çeşitlendirilmesinde önemli bir yere sahip olduğunu belirtti.
NABUCCO YORUMU
Erdoğan, "Gerek petrolün verilmesi, gerek rafine edilmesi, gerekse dünyaya takdimi çok büyük işlerdir. Orada da bir çeşitlendirme söz konusudur. Ceyhan'a bizim bakışımız çok çok farklıdır. Ceyhan'ı adeta dağıtım merkezi haline getirme çabamız vardır. Enerji arzı güvenliğini çok daha farklı hale getirmektedir. Bu atılan adımlar geleceğin inşallah yaşayanlarını çok daha rahatlatacaktır" mesajı verdi. AB'nin enerji arz çeşitliği için büyük önem verdiği Nabucco Projesi'ne Rusya'nın karşı olduğu yolunda yorumların yapıldığı bir sırada Putin, "Güney Akım Projesi, Nabucco'nun önünü tamamen kesmiyor" dedi. Erdoğan da iki projenin birbirinin alternatifi olmadığını vurguladı.
Nükleerde jest sinyali
Putin, bir soru üzerine de "Santralde üretilecek elektriğin birim fiyatıyla ilgili, inşaatın maliyetiyle ilgili birtakım sorular var. Birim elektrik üretim fiyatı olarak, hidroelektrik santrallerde üretilen enerjinin fiyatına yaklaşmış bulunuyoruz. Dünyada böyle bir olay yok. Dünyada atom santrallerinde üretilen enerji çok daha pahalı. Rus konsorsiyumunun inşaat maliyeti Westinghouse'un Florida'da (ABD) gerçekleştirmek istediği projeden iki misli daha ucuz. Bu fiyatları daha da indirme konusunda imkanlarımız varsa değerlendirecek" dedi.
Gümrükte yeşil hat
Erdoğan ve Putin, daha önce Türk ürünleriyle ilgili sorunlar yaşanan Rus gümrük sistemindeki güçlükleri ve sistemin basitleştirilmesi konusunu da görüştü. Putin ve Erdoğan, deniz ve kara taşımacılığında iki yeşil koridor açılması konusunda mutabakata vardı. Putin, Rusya'nın ithal ettiği Türk malları listesinin genişletilmesi sözü verdi.
ZİRVEDEN NOTLAR
Putin’in Ankara ziyareti sırasında olağanüstü güvenlik önlemleri dikkat çekti. Yabancı konuklar köşkünün çatısında diğer konuk devlet başkanları için iki keskin nişancı görev alırken, Putin’in ziyaretinde bu sayı üçe çıktı.
Putin’in geçeceği güzergah üzerinde bir ağaca bırakılan şüpheli paket, Putin geçmeden 10 dakika önce fünye ile patlatıldı. Patlatılan paketten çöp çıktı.
Putin, uçaktan indikten sonra, hava sıcaklığından etkilenerek ceketini hemen çıkarttı.
Greenpeace üyesi bir grup, Putin’in Türkiye’ye gelişini protesto için Ankara-Kızılay’da nükleer enerji karşıtı eylem yaptı. Putin’i İstanbul Taksim’de toplanan bir grup da protesto etti.
Bu anlaşmalar Türkiye’yi Avrupa’nın vanası yapacak
Uzmanlara göre Rusya ile dün imzalanan anlaşmalar Türkiye’yi enerji tedarikinde önemli ülke haline getirecek. Güney Akım hattı için Türkiye’nin onay vermesi ve Rusya’nın da Samsun-Ceyhan’a kaynak sağlaması ile Türkiye’nin eli güçlendi.
Delta Petrolcülük Başkanı Mehmet Habbab: Nabucco’nun imzalanması, ardından Güney Akım hattında yapılan anlaşma Türkiye’nin, doğalgazda Ukrayna’nın tahtını ele geçireceğini gösteriyor. Petrol geçişinde de Ceyhan dünyanın yeni petrol merkezi olacak. Samsun-Ceyhan’la birlikte Türkiye üzerinden yılda 250 milyon ton petrol geçecek. Enerjide tüm şirketlerin istediği gelişmeleri yaşanıyor. Türkiye Avrupa’nın vanası oluyor.
Selim Özertan: (USAK enerji uzmanı): Türkiye, Rusya ile imzaladığı yeni anlaşmalarla, enerji üssü olma konusunda bir adım daha attı. Türkiye, Rusya ve İtalya arasında enerji konusunda ittifak oluşturuldu. İmzalanan anlaşmalarla, adeta ölü doğan bebek diriltilmiştir. Samsun-Ceyhan Boru Hattı’nın hayata geçirilmesi ile birlikte Türkiye işlenmiş petrol ürünü satan ülke haline gelecek.
Serdar İskender (Enerji uzmanı): Rusya’nın zengin enerji kaynakları bulunuyor. Ayrıca bölgedeki enerji kaynaklarında da söz sahibi olan Rusya’dır. Tüm bunlar dikkate alındığında Türkiye’nin Rusya ile imzaladığı anlaşmalar büyük önem taşıyor. Türkiye, yeni inşa edilecek boru hatlarından önemli gelirler elde edecektir. Ayrıca boru hatları ile birlikte Türkiye’nin önemi de artacaktır. Yine imzalanan anlaşmaların en önemli katkısı, Nabucco’nun gaz sıkıntısının çözümü konusunda olmuştur. Rusya’nın bu projeye gaz vermesinin önü açılmıştır.
Aksa ve Gazprom İGDAŞ’ı almak için ortaklığa gitti
Rusya Başbakanı Vladimir Putin’in Ankara ziyaretiyle gelişen işbirliği sürecine özel sektör de dahil oldu. Bu yönde ilk adımlardan birini de Kazancı Holding attı. Kazancı Holding şirketlerinden Aksa Doğalgaz A.Ş, Rus Gazprom ile önemli enerji projelerinde birlikte hareket etmek için işbirliği protokolü imzaladı. Aksa Yönetim Kurulu Başkanı Cemil Kazancı, protokol çerçevesinde, İstanbul ve Ankara doğalgaz dağıtım tesislerinin özelleştirme ihalelerine Gazprom ile birlikte hareket ederek ortak katılacaklarını söyledi. Ceyhan’da ortaklaşa bir LNG tesisi kuracaklarını bildiren Kazancı “Gazprom ile bir protokol imzaladık. Bu kapsamda, Türkiye’nin ihtiyacına göre gaz ithalatında Gazprom’dan direkt gaz ithalatı yapacağız. Gazprom ile Aksa arasında gaz liberalizasyonuna girildiğinde gaz ithalatını ortaklaşa yapacağız” diye konuştu.
Toplamda 20 belge imzalandı
Türk enerji şirketleri Ruslarla 8 belge imzaladı.
Putin'in getirdikleriyle birlikte toplamda 20 belge imzalandı.
Gerek gaz, petrol ve nükleer enerji konusunda 3 ana başlıkta projeler planlandı.
Enerji alanında Türkiye atom enerjisi kurumu ile RUSATOM arasında nükleer enerjinin barışçıl amaçlı nükleer tesislerle ilgili olmakla birlikte 2 anlaşma daha imzalandı.
Putin'in ziyaretiyle TÜPRAŞ, TETAŞ, AKSA Enerji ve Çalık Holding gibi şirketlerin Rus ortaklarıyla 8 belgeye imza konuldu.
Başbakan Erdoğan, Bir Türk-Rus koleji bir de Türk-Rus Üniversitesi kurma teklifinde bulundu. Putin'in bu öneriye sıcak baktığı belirtiliyor.
İşte imzalanan o tarihi anlaşmalar
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Federasyonu Başbakanı Vladimir Putin, iki ülke arasında 'gaz alanında işbirliği' ve 'petrol alanında işbirliği' protokollerini imzaladı. Törende, iki ülke arasında nükleer güç mühendisliği alanında işbirliği protokolü de Rusya Federasyonu Başbakan Yardımcısı İgor Sechin ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız tarafından imzalandı. Törende imzalanan ve Türkiye ile Rusya Federasyonu arasında değişik alanlarda işbirliğini öngören diğer metinler ise şöyle:
Türkiye Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu 9. Dönem KEK Toplantısı Protokolü,
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti arasında Nükleer Enerjinin Barışçıl Amaçlarla Kullanımına İlişkin İşbirliği Anlaşması,
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti arasında Nükleer Kazaların Erken Bildirimi ve Nükleer Tesisler Hakkında Bilgi Değişimi Anlaşması,
Türkiye Cumhuriyeti Türk Standartları Enstitüsü ile Rusya Federasyonu Federal Teknik Regülasyon ve Metroloji Servisi Arasında Standardizasyon ve Uygunluk Değerlendirmesi Alanlarında İşbirliğine İlişkin Memorandum,
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) ile Rusya Federal Uzay Ajansı (ROSCOSMOS) Arasında Dış Uzayın Keşfi ve Barışçı Amaçlarla Kullanımı Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı,
Eğitim, Bilim, Kültür, Gençlik ve Spor Alanlarında İşbirliği Programı (Kültürel Değişim Programı-KDP)
Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Rusya Federasyonu Federal Bitki Karantina ve Veterinerlik Servisi Arasında İthal ve İhraç Edilen Su Ürünlerinin Gıda Güvenliği Konusunda İşbirliğine İlişkin Memorandum,
Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı ile Rusya Federasyonu Federal Gümrük Servisi Arasında Gümrük İşlemlerine İlişkin Mutabakat Zaptı,
Türkiye Sermaye Piyasası Kurulu ile Rusya Federal Finansal Piyasalar Otoritesi Arasında Bilgi Alışverişi Hakkında Mutabakat.