Arap baharı, İran'da iktidarı böldü

Arap baharı, İran'da iktidarı böldü

İran'da dinî lider Ayetullah Ali Hamaney ile Cumhurbaşkanı Ahmedinejad arasında iktidar savaşı estiği öne sürülüyor.

Siyasi uzmanlara göre Hamaney, bölgedeki isyan dalgasının İran'a sıçraması durumunda Ahmedinejad'ı günah keçisi olarak kullanacak.

İran dinî lideri Ayetullah Ali Hamaney ile Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad arasında esen iktidar savaşında Arap dünyasını kasıp kavuran demokrasi rüzgârının önemli rol oynadığı iddia ediliyor. İranlı uzman Hamit Farahvaşi, "Hamaney, otoritesini ve sistemi koruyabilmek için Ahmedinejad ile güç savaşına girme gereği duydu. Bölgedeki kriz İran'a sıçrarsa Hamaney, Ahmedinejad'ı günah keçisi olarak kullanmak istiyor." dedi. Bölgedeki Arap ülkeleri, gösterilerin başlamasıyla birlikte ilk etapta mevcut hükümetleri görevden almış, bu şekilde olayları dindirmeye çalışmıştı.

Ahmedinejad'ın geçtiğimiz ay görevden aldığı İstihbarat Bakanı Haydar Muslihi, Hamaney'in vetosuyla görevinde kalmıştı. Uzun süredir yaşandığı öne sürülen güç mücadelesinin ilk kez gün yüzüne çıkması şeklinde yorumlanan vetodan sonra Ahmedinejad 8 gün boyunca kamuoyunun karşısına çıkmamış, hükümet toplantılarını da boykot etmişti. 1 Mayıs'taki kabine toplantısına katılan Ahmedinejad, Hamaney'e "tıpkı bir oğulun babasına olan saygısı gibi saygı göstereceğini", hükümetinin de Velayet-i Fakih'i savunmayı sürdüreceğini belirtmiş ancak bu açıklaması Hamaney taraftarlarınca yeterli bulunmamıştı. 1979 İslam Devrimi sonrası Ayetullah Humeyni getirdiği kuralla dinî lideri, sistemin merkezine oturtmuş, bu da cumhurbaşkanları ile dinî liderin sık sık karşı karşıya gelmesine sebep olmuştu. İran'da yürürlükteki sisteme göre Velayet-i Fakih (şimdi bu makamda Hamaney oturuyor) bir tek Allah'a karşı sorumluluk taşıyor ve halk üzerinde de mutlak bir egemenliğe sahip. Hamaney'e bağlı olan Devrim Muhafızları Başkanı General Muhammed Ali Caferi, Ahmedinejad yönetimini kastederek, "Rejimin içindeki bazı insanlar devrimin değerlerini unutmaya ve İslam'ı temsil etmemeye başladı. Fakat insanlar şeytanların ve cinlerin peşinden gitmez ve bu tür sapmaları da hoş görmez." diye konuşuyor. Caferi'ye göre dinî lidersiz bir İslam Cumhuriyeti de yaşayamaz. İranlı uzmanlardan Muhsin Sadagati de Hamaney'in desteği olmadan Ahmedinejad göreve devam etse bile çok zayıf bir figür olarak kalacak. Ahmedinejad ile Hamaney arasındaki en ciddi sorunu ise İran Cumhurbaşkanı'nın dünürü İsfendiyar Rahim Meşai'yi özel kalem müdürlüğüne getirmesinin oluşturduğu belirtiliyor. Ahmedinejad'ın 2013 yılındaki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde kendi yerine hazırladığı da öne sürülen Meşai, liberal duruşuyla Hamaney ve sertlik yanlısı din adamlarını rahatsız ediyor.

Batı ile İstanbul'da yeniden masaya oturmaya hazır

İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad, ülkesinin ruhani lideri Ayetullah Ali Hamaney ile yaşadığı gerginliğin ardından ilk yurtdışı ziyaretini Türkiye'ye yaptı. BM En Az Gelişmiş Ülkeler Konferansı için dün İstanbul'a gelen Ahmedinejad, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Başbakan Tayyip Erdoğan ile görüştü. Gül ile görüşmesinin ardından basın toplantısı düzenleyen İran lideri, BM Güvenlik Konseyi'nin daimi beş üyesi ve Almanya'yla başlattıkları nükleer müzakerelerin bir sonraki toplantısının Türkiye'de yapılacağını açıkladı. Ahmedinejad, "Ümit ediyorum ki bu önemli konuda İstanbul görüşmelerinden nihai bir sonuç çıkar." dedi. Görüşmelerin ne zaman yapılacağını ise açıklamadı. Taraflar, ocakta İstanbul'da görüşmüş, ancak nükleer yakıt takasına ilişkin pazarlıklarda kayda değer bir netice sağlanamamıştı.