Türkiye’de son 10 yıl içinde hiper ve süpermarket sayısı 5 bine çıkarken 600 bin olan bakkal sayısı 250 bine indiği ve bakkallarla birlikte 10’dan fazla esnaf türünün tarihten silineceği iddia ediliyor. Bakkallar Federasyonu verilerine göre alanı 100 metrekarenin üzerindeki hiper ve süpermarket sayısı 1998 yılında 2135 iken, bu sayı 2006 yılında 5 bine ulaşmış durumda. 1995 yılında 2500 metrekare üzerinde olan hiper ve grosmarketler sayısı 37 iken, bugün bu sayı 469’a ulaştı. Bakkal esnafı kendilerinin yok edilmek istendiğini iddia etseler de Odalar, hipermarket ve grossmarket düşmanı olmadıklarını ısrarla vurguluyor.

Öte yandan Odalar, Bakkallar ve Marketler Yasası geçmediği takdirde bir çok esnaf ve sanatkâr meslek dalının yok olmasına neden olacağına işaret ediyorlar. Bakkallıkla birlikte, tarihten silinecek meslekler arasında manavlık, kasaplık, kuruyemişçilik, bakliyatçılık, baharatçılık ve benzerlerinin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalacağı ifade ediliyor.

Kamuoyunda 'Hipermarketler Yasası' olarak bilinen 'Tüketim Maddeleri ve İhtiyaç Malzemelerinin Satışıyla İştigal eden Büyük Mağazalar Hakkında Kanun Tasarısı' nın çıkması yılan hikayesine döndü. 7 yıldır gündemde olan küçük esnaf ile büyük perakende zincirlerini karşı karşıya getiren taslak, 400 metrekarenin üzerindeki zincir marketlerin açılmasını belirli kurallara bağlıyor. Ayrıca büyük mağazaların promosyon, indirim, kendi markası altında ürün satmak gibi uygulamalarına da çeşitli kısıtlamalar getiriliyor.

'Biz marketlere karşı değiliz, kuralsızlığa karşıyız' görüşünde birleşen bakkallar, yurtdışında pazar günleri alışveriş merkezlerinin kapalı olduğunu belirterek “Biz kimsenin bizi koruması için bir şey istemiyoruz. AB ülkelerinde hangi kurallar uygulanıyorsa Türkiye'de de aynı kuralların uygulanmasını istiyoruz. AB uyum yasaları adı altında Hükümet bir çok yasayı meclisten geçirirken bizi rahatlatacak düzenlemenin yapılmaması kuşkulara yol açıyor” diyorlar.

Tasarıyı kim durduruyor?

Sanayi Bakanlığı’ndan Başbakanlığa gönderilen bir yasa “Büyük Mağazalar Kanun Tasarısı” adını taşıyor. Tarihi 17/12/2006. Türkiye Bakkallar ve Bayiler Federasyonu tarafından Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na sunulmasına rağmen yasanın bir türlü Meclis’e gelmemesi eleştirilere neden oluyor. Ayrıca büyük perakende şirketleriyle anlaşmalar yapılarak istenilen yerde büyük hipermarketler açılmasına izin veriliyor. Oysa birçok Avrupa ülkesinde ve ABD’de kanunlar, büyük marketlerin şehir dışında açılmalarına izin veriyor. Memleket