Her bin kişiye bir derneğin düştüğü Konya’da toplumsal yardımlaşma ve dayanışmanın çok yüksek olduğu bildirildi. İl Dernekler Müdürü Kadir Kaygusuz, dernek sayısı bakımından Türkiye’de iller sıralamasında altıncı sırada yer alan Konya’da 1 Ocak 2004’ten 31 Aralık 2007’ye kadar 578 yeni derneğin kurulduğunu, 497 derneğin de kendini fesh ettiğini belirtti. Konya’nın son 25 senede yaşadığı sosyo-ekonomik gelişmede sahip olduğu kültürel ve toplumsal sermayenin etkili olduğunu kaydeden SÜ Sosyoloji Öğretim Üyesi Yasin Aktay ise “Şehir kimliğinin sahiplenilmesinde ve geliştirilmesinde sivil toplum kuruluşlarını güçlü aktörler olarak öne çıkarıyor” tespitini yaptı.

BİN 985 FAAL DERNEK VAR

Türkiye genelinde bugüne kadar 195 bin 789 derneğin kurulduğu bildirildi. Kurulan bu derneklerden 117 bin 983’ünün faaliyeti sona ermişken, 77 bin 806 dernek halen faaliyetlerini sürdürüyor. Konya’da halen faaliyetlerini sürdüren dernek sayısı ise bin 985 olarak belirlendi. Konuyla ilgili gazetemize bir açıklama yapan İl Dernekler Müdürü Kadir Kaygusuz dernek sayısı bakımından Türkiye genelinde 6. sırada bulunan Konya’da 1 Ocak 2004’ten 31 Aralık 2007’ye kadar 578 yeni derneğin kurulduğunu, 497 derneğin de kendini fesh ettiğini bildirdi. Konya genelinde halen 244 kültürel, bin 452 sosyal, 211 sportif ve 78 kamu yararına çalışan derneğin mevcut olduğunu belirten Kaygusuz, Konya merkezde bulunan dernek sayısını bin 35 olarak tespit etiklerini belirtirken 108 dernekle en fazla derneğin yer aldığı ilçenin de Ereğli olduğunu kaydetti. Kaygusuz’un verdiği bilgilere göre, Ereğli’yi 107 dernek sayısıyla Seydişehir takip ediyor. En az derneğe sahip ilçe ise Derbent. 5 dernek bulunan Yalıhüyük ise en az derneğe sahip ikinci ilçe.

HER BİN KİŞİYE BİR DERNEK

1950'lerde ülke genelinde 20 bin 868 kişiye bir dernek düşerken, Konya'da 14 bin 91 kişiye bir dernek düşüyordu. 10 yıl sonra ise dernek sayıları artınca dernek başına düşen kişi sayısı ülkede 2 bin 338, Konya'da ise bu sayı bin 127'ye düştü. 31 Aralık 2007 rakamlarına göre nüfusu 1 milyon 959 bin olarak tespit edilen Konya’da ortalama her bin kişiye bir dernek düşüyor. Nüfusa oranla oldukça fazla derneğin bulunduğu Konya'da iş bulmadan kültüre, eğitimden tarıma kadar çok sayıda farklı alanda derneğin yer alıyor. Şehir merkezinde toplam 954 dernek bulunurken bu derneklerin birçoğu “cami yaptırma ve yaşatma derneği” olarak faaliyet gösteriyor. Hemşeri dernekleri cami yaptırma ve yaşatma derneklerinin ardından sayıca ikinci sırada yer alıyor. Kültürel konularda faaliyet gösteren dernek sayısında da görece bir artış olduğu fark ediliyor.

KONYA’NIN SOSYAL SERMAYESİ DERİN

İl Dernekler Müdürlüğü’nün verdiği bilgileri sosyolojik bakımdan yorumlayan Selçuk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yasin Aktay ise “Konya bugün Türkiye’de nüfusa oranlandığında en fazla sivil toplum teşekkülüne sahip şehir olarak görünüyor. 2 bine yaklaşan sivil toplum kuruluşunun bir kısmı hemşeri dernekleri veya cami yaptırma ve yaşatma derneklerinden oluşuyor. Cami dernekleri özellikle Konya benzeri son yirmi yıl içinde nüfusu dört katına çıkmış şehirlerde yeni kurulan mahallelerde insanların ilk sosyalleştiği ve ilk sosyal sermaye ağını oluşturdukları birliktelikler olarak ortaya çıkıyor. Bu açıdan cami dernekleri en azından bir sivil toplum için gerekli olan sosyal sermayenin derin kültürel kanallarından en önemlisini oluşturuyor” dedi.

SOSYAL DAYANIŞMA BİLİNCİ YÜKSEK

Konya’da her alanda faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları arasında da güçlü bir ilişki ve dayanışmanın olduğunu vurgulayan Aktay “Özellikle son on-onbeş yıldır bir araya gelen sivil toplum kuruluşları çatı grubu düzenli olarak sivil toplum bilincinin yükseltilmesi yönünde ortak faaliyetler düzenliyor, bu da gelişen Konya’da şehir kimliğinin sahiplenilmesinde ve geliştirilmesinde sivil toplum kuruluşlarını güçlü aktörler olarak öne çıkarıyor” tespitini yapıyor.

YEREL MEDYA VE STK’LAR SON DERECE ETKİN

Konya’nın son yıllarda yaşadığı toplumsal ve ekonomik gelişmenin Konya’nın sahip olduğu sivil toplum kültürüyle yakından ilgili olduğunu kaydeden Aktay, “Kuşkusuz, Konya’da bu kadar çok sayıda sivil toplum teşekkülünü ortaya çıkaran güçlü kültürel kaynaklar ve toplumsal sermaye var. Bu sermaye insanların ‘hayırlı bir iş için’ kolayca bir araya gelebilmeleri gibi temel bir düzeyde büyük bir birikim oluşturuyor. Bu açıdan sadece resmen kurulmuş teşekküller değil, aynı zamanda resmi bir hüviyeti olmayan bir dizi hayır faaliyeti, kitap okuma ve sohbet meclisleri, sıra ve meşk geceleri, aşevleri ve yardımlaşma faaliyetleri hep sosyal sermaye ağlarını güçlü tutuyor. Bu arada Konya’nın yine köklü yerel medyası da şehir yönetiminde eleştiri ve katılımın önemli araçlarından biri olarak görünüyor” dedi.

Murat Güzel-Memleket

BAZI İLGİNÇ DERNEKLER

Meram Çırak ve Kalfaları Koruma Derneği, Konya Meram Fen Bilimleri Derneği, Toraks Derneği Konya Şubesi, Güvercin Kuşları Koruma ve Yaşatma Derneği, Knidos’u Araştırma ve Geliştirme Derneği, Garsonları Koruma ve Yardımlaşma Derneği, Selçuklu Ozanlarını ve Şairlerini Koruma Kültür ve Kalkındırma Derneği, Bahar Derneği, Emekli Müzisyenler ve Şairler Yardımlaşma Dayanışma Derneği, Açelya Spor Sevenler Derneği, Meslek Hastalıklarını Önleme Derneği, Global Politikalar Araştırma Merkezi Derneği.

İLÇELERDEKİ DERNEK SAYILARI

Merkez (Meram, Selçuklu, Karatay): 1035

Ahırlı: 7

Akören: 10

Akşehir: 91

Altınekin: 11

Beyşehir: 104

Bozkır: 17

Cihanbeyli: 35

Çeltik: 8

Çumra: 64

Derbent: 2

Derebucak: 12

Doğanhisar: 34

Emirgazi: 7

Ereğli: 108

Güneysınır: 10

Hadim: 20

Halkapınar: 6

Hüyük: 38

Ilgın: 68

Kadınhanı: 26

K.pınar: 33

Kulu: 29

Sarayönü: 53

Seydişehir: 107

Taşkent:  7

Tuzlukçu: 7

Y.hüyük: 5

Yunak: 31

Toplam: 1985