Yücel Kemendi Memleket Dergi'nin son sayısında çağımızın vazgeçilmezi otomobilleri ve çevreye etkilerini yazdı. İşte o yazı....

Otomobil ve çevre

Otomobillerin çevreye verdiği zarardan bahseden Kemendi özellikle "egzoz gazı, doğal gaz, benzin, mazot, LPG gibi yakıtların yanması sonucu ortaya çıkan ve egzoz yardımıyla atmosfere atılan gazdır. motor egzoz gazı, su buharı, karbondioksit ve azot dioksit gibi zararsız maddelerin yanında, insan ve çevre için çok tehlikeli olan karbonmonoksit (CO), hidrokarbonlar (HC) ve azot oksit (NOx) de içerir" diyerek tehlikeyi de gözler önüne serdi.

İşte Kemendi'nin yazısı:

Otomobil ve Çevre

Çağımızın vazgeçilmezi otomobillerden bahsetmek istiyorum.

Daha dün, çocukluk yıllarımızda sokaklarda tek tük gördüğümüz, bugün ise cadde ve sokakları tıkayan, çıkardığı egzoz gazıyla bizi zehirleyen, hayatımızı hem kolaylaştıran, hem de çekilmez hale getiren yolcu taşımaya uygun tekerlekli, motorunu kendi taşıyabilen kara ulaşım aracı otomobilden bahsedeceğim.

Otomobiller içten yanmalı motorlarla ve dört lastiğin dönmesiyle çalışır. Ancak 2001 yılı itibariyle, hibrit motorlu otomobiller satılmaya başlanmıştır. Elektrikle çalışan hibrit motorlar için şu an Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere, birçok ülke, vergilerini minimuma indirmiş ve ücretsiz elektrik dolum istasyonlarını otoparklarına ve benzincilere yerleştirmiştir. Ancak ülkemizde bu konuda hala somut bir adım atılamamıştır.

Otomobiller günümüzde tükettiği yakıttan dolayı sıkıntının ana kaynağı gibi gösterilmeye başlanmıştır, birde otoparklar ve yollar otomobilleri taşıyamaz hale gelmiş, şehir merkezlerine girişler paralı olsun tartışmaları başlamıştır.

Egzoz gazı, doğal gaz, benzin, mazot, LPG gibi yakıtların yanması sonucu ortaya çıkan ve egzoz yardımıyla atmosfere atılan gazdır. motor egzoz gazı, su buharı, karbondioksit ve azot dioksit gibi zararsız maddelerin yanında, insan ve çevre için çok tehlikeli olan karbonmonoksit (CO), hidrokarbonlar (HC) ve azot oksit (NOx) de içerir.

Bu gazlar zehirleyici hatta öldürücü etki yaratmaktadır. Egzoz dumanının bileşiminde bulunan azot oksit in solunumu durumunda, akciğer dokusu hasara uğruyor, kanser hastalığını tetikliyor, hidrokarbon ile de kan kemik ve sinir sistemleri zarar görüyor, sonrada ağır metal kurşunun yol açacağı zararların, tedavisi mümkün olmuyor.

Egzoz gazları soluduğumuz havayı kirleten araçların  benzin, mazot veya LPG ile çalışan araçlar olduğu bilinmektedir, bu tür  kullanılan araba sayısı her geçen gün artmaktadır, dolayısıyla havaya bırakılan egzoz gazının miktarda artmaktadır.

Egzoz gazındaki zehirli maddeler havada birikmekte, biriken bu maddeler solunumla vücuda taşınmakta ve insan sağlığını etkilemektedir.

Bu duruma dikkat çeken Sürdürülebilir Çevre Dermeği (SÜÇEV),

Hava kirliliğin, özellikle otomobillerin yol açtığı hava kirliliğinin, daha yüksek boyutlara ulaşmasını önlemek için, otomobil kullananlarının kendi çapında uygulayabileceği davranışlarla, çevreye ve ekonomiye katkıda bulunabileceğini düşünüyor.

İşte Sürdürülebilir Çevre Dermeği nin (SÜÇEV)  otomobil kullanıcılarına uyarıları

Yakin mesafelere yürüyerek veya bisikletle ulaşmak, hem daha sağlıklı, hem de çoğu zaman otomobilden daha hızlıdır  (park aramak, kuyruk, vs.). 

Bir yere varmak için yürümekten sonra çevreye ve sağlığa en zararsız yöntem bisikletle gitmektir, 

Bisikletler yakıt harcamıyorlar, atık gazlar oluşturmuyor ve diğer taşıt araçlarına göre daha az yer kaplıyorlar.

Bu nedenlerden dolayı bisiklet kullanımı çevrenin korunmasında büyük katkıda bulunuyor.

Özel araba yerine tren, tramvay ve otobüs gibi toplu taşıt araçları kullanılabilir çünkü toplu taşıt araçları özel araçlara nazaran çevreye daha uyumludur.

Ayrıca bir yere gitmek için toplu taşıt araçları kullanıldığı takdirde trafikte ki araba sayısı da azalacaktır.

Böylece hem havayı kirleten egzoz gazları azalacak hem de tasarruf edilecektir.

Toplu taşıt araçları ile bir yere gitmek arabaya nazaran biraz zaman alabilir, ama bu zaman günlük gazete, dergi veya kitap okuyarak değerlendirilebilir ayrıca arabaya nazaran daha stressizdir.

Araba motoru durduğu yerde ısıtılmamalıdır. Motor çalıştıktan sonra hemen hareket edilirse motor daha çabuk ısınır. Böylece yakıt tasarrufunun yanı sıra hava da kirletilmemiş olur.

Dengeli araba kullanarak ve zamanında vites değiştirerek yakıt tasarruf edilir, egzoz gazından kaynaklanan hava kirliliği azaltılır, hem de çevreye daha az gürültü verilir.

Araba üst bagajları hava direncini yükseltir ve böylece daha fazla yakıt harcanır. Yüksüz üst bagajlarda %12 ve yüklü üst bagajlarda ise %25 daha fazla yakıt tüketildiği tespit edilmiştir. Bundan dolayı üst bagajlar kullanılmıyorsa çıkartılarak yakıt tasarruf edilebilir.

Hemzemin geçitlerde, hareket etmeyen kuyruklarda ve uzun trafik lambası beklemelerinde motoru kapatarak hem yakıt tasarruf edilir, hem de çevre korunmuş olur.

Otoyollarda hiç bir zaman son hız kullanılmamalıdır. Böylece yakıt tasarrufunun yanı sıra fazla gürültü ve hava kirliliği azaltılır. Ayrıca güvenlik ve arabanın ömrü de uzatılır. Eğer araba son hızın %20 altında kullanılırsa %30 yakıt tasarruf edilir.

Araba boşta çalıştığı takdirde de fazla yakıt harcar ve havayı kirletir. Arabanın yarım dakikalık boşta çalışması, arabayı kapatıp tekrar çalıştırarak havaya verilen egzoz gazinin eşdeğerindedir.

Arabada olan fazla yükte harcanan yakıt miktarını artırır. 100 kiloluk fazla yükte 100 kilometrede yaklaşık 1 litre fazla yakıt harcanır. Bundan dolayı ihtiyaç olamayan eşyalar otomobillerden çıkartılarak yakıt tasarruf edilebilir.

Araba lastiklerinin havası doğru olmalıdır. Yanlış hava basıncı güvenli araba sürüşünü engellediği lastiklerin çabuk aşınmasına ve fazla yakıta sebep olmaktadır. Budan dolayı lastiklerin havası düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Yeni araba alınımında aracın az benzin harcamasına, beş vitesli ve katalysator olmasına dikkat edilmelidir. Memleket Dergi-Kasım