EREĞLİ 27 İLDEN BÜYÜK

Yılmaz ALTUNSOY

Okyanus Grubu Genel Koordinatörü

Giriş

Adrese dayalı nüfus sayımı yöntemi ile Türk halkı ilk defa evlerine kapanmadan sayıldı ve kayıt altına alındı. Bu yöntemle yapılan nüfus sayımının en büyük faydası ise fiilen yaşayan nüfusun tespit edilmiş olması, nüfus hareketlerinin güncel olarak takibi ve bu durumun kamu hizmetlerinin planlanmasına olan katkısıdır. Önceki nüfus sayımlarını hepimiz hatırlarız, şehir merkezinden otobüslerle belde ve köylere taşınırdık ve kendi yöremizde sayılırdık, bu durum yöremize vefanın gösterisi olarak olumlu iken, şehir merkezlerine genel bütçeden ayrılan payların nüfus esasına göre yapılması ve kamu hizmetlerinin planlama aşmasında nüfusun çok önemli bir parametre olması açısından da olumsuz idi aslında.

Adrese dayalı nüfus sayımı sonuçlarına göre, ülkemizin nüfusunun beklenenin biraz altında olduğu tespit edildi (70,5 milyon). Ülkemizin nüfus verilerini analiz etme işini uzmanlarına bırakıp,  Ereğli sonuçlarını yorumlamaya çalışalım.

Kentleşme Son Sürat

Ereğli’ nin toplam nüfusu 134.438 olarak belirlendi. Nüfusumuzun 94.542 ‘ si şehir merkezinde    ( %70 ) yaşarken, 39.896’ sı ise ( %30 ) köylerde ve beldelerde yaşıyor. Bu yapısı ile Ereğli Türkiye’ nin bir aynası, ülkemizde de kent/kırsal nüfus oranı hemen hemen Ereğli ile aynı. 1990 yılında kent nüfusu toplan nüfusun % 63 ü iken,  2000 yılında bu oran % 65 ‘ e yükselmiş ve 2007 yılında da % 70 olmuştur. 1990 ile 2007 yılları arasında yıllık şehir merkezi nüfus artışı ortalama 800 kişi iken, 2000-2007 yılları arasında bu rakam ikiye katlamış ve yıllık ortalama 1.700 kişi olmuştur. Yani, Ereğli şehir merkezi nüfusu her yıl 1.700 kişi artmaktadır. Bu durum ilçemizde kentsel nüfusun çarpıcı bir şekilde arttığının, adeta köyden kente doğru bir akın olduğunun en bariz göstergesidir. Kentleşme hızının hem ülkemizde ve hem de ilçemizde bu kadar çarpıcı olması, kent yönetimini planlama ve kentli ihtiyaçlarını giderme açısından çok büyük öneme sahiptir. Bu durum aynı zamanda, kırsal kesimde yaşayan ve tarım ile geçimini sağlayan kesimin, hayat şartlarının ve tarım ekonomisinin gerilediğinin de bir göstergesi olarak algılanmalıdır. Kentsel nüfusun bu kadar hızlı artması gerekli idari, siyasi, ekonomik, sosyal ve kentleşme önlemleri alınmazsa, ciddi sorunlar yaratabilir.

Nüfusumuz Genç

İlçe genelinde toplam nüfusun % 37’ si 0-19 yaş arasında, % 53’ ü 20-59 yaş arasında ve % 10’ u da 60 yaş ve üzerindedir. Bu durum açıkça genç nüfusun oransal olarak fazlalığını göstermektedir. Genç bir nüfusa sahip olmak birçok avantajın yanı sıra, bir takım olumsuzlukları da –gerekli önlemler alınmaza- beraberinde getirebilir. Gençler için, başta eğitim olmak üzere, eğlence ve spor alanları ve en önemlisi de uygun iş alanları olmalıdır, bunun için de devletin teşvik edici ve düzenleyici rolü ile özel sektörün müteşebbis ruhu, özenle ve her türlü kaygıdan uzak olarak birleştirilmelidir. Aksi taktirde, enerji deposu olan gençlerimiz verimlilik yerine sosyal sorunların kaynağı olabilir.

27 İlden Büyük

Ereğli şehir merkezi nüfusu (94.542) itibariyle ülkemizdeki 27 il merkezinden daha büyük. Daha büyük olduğumuz iller şunlar; Ardahan, Artvin, Tunceli, Gümüşhane, Bayburt, Sinop, Bitlis, Bilecik, Bartın, Muğla, Şırnak, Hakkari, Kırklareli, Çankırı, Burdur, Muş, Yozgat, Iğdır, Kars, Kilis, Kastamonu, Nevşehir, Mardin, Amasya, Bingöl, Erzincan ve Giresun. Bu şehirlerimizin merkez nüfusları 17 bin ile 89 bin arasında değişiyor. Yaklaşık 20 yıl önce, Ereğli’ nin daha büyük olduğu il sayısı kırka yakın iken, bu sayının azaldığı görülmektedir. Bunda da hızlı kentleşmenin büyük etkisi olduğu muhakkaktır. Yirmi yedi ilden daha büyük olan Ereğli’ nin, bağlı olduğu Konya’ ya 150 km uzaklıkta olduğu ve diğer etkenler düşünüldüğünde, il olmasının kamu hizmetlerinin verimliliği açısından son derece faydalı olacağı ortadadır.

17 İlçeden Küçük

Ereğli şehir merkezi nüfusuna göre ülkemizdeki 17 ilçeden daha küçük (Büyükşehir belediyesi içinde yer alan merkez ilçeler hariç). Tarsus yine ülkemizin en büyük ilçesi (230.000), Tarsus’ u Çorlu, İskenderun, İnegöl, Kızıltepe, Derince, Turgutlu, Bandırma, Siverek, Ceyhan, Nazilli, Viranşehir, Körfez, Salihli, Akhisar, Lüleburgaz ve Kdz. Ereğli izliyor. Ezeli isim ve büyüklük rakibimiz olan Kdz.Ereğli, bizim Ereğli’den sadece 194 kişi fazla. 17 ilçenin Ereğli’ den büyük olması aynı zamanda olası bir il yarışındaki rakiplerimiz hakkında da ipuçları veriyor. Tarsus, İskenderun ve Ceyhan gibi büyük ilçelerin en büyük engeli, bağlı oldukları il merkezlerine yakın olmaları iken, bu durum Ereğli için bir fırsat ve avantaja dönüşüyor.

7 Kişi Yaşayan Kızılgedik En Küçük Köy

Ereğli’ ye bağlı köylerden olan Kızılgedik 7 kişilik nüfusu ile Ereğli’ nin en küçük köyü. Adeta bir aile büyüklüğünde olan şirin Köyümüz’ de köy muhtarı ve ihtiyar heyeti kimi yönetiyor acaba diyesi geliyor insanın. En büyük köy ise, aslında Ereğli belediyesi sınırları içinde kalan, belediye hizmetlerinden de yararlanan ve bir mahalle hüviyetinde olan Orhaniye Köyüdür (3.387 kişi). Orhaniye’ nin köy statüsünden mahalle statüsüne geçirilmesinde fayda bulunmaktadır. En küçük belde  Kutören (1.747 kişi) ve en büyük belde ise Belkaya (5.912 kişi).

Sonuç

Konya’ nın en büyük ilçesi olan Ereğli şehir merkezi nüfusu itibariyle en yakın rakibi olan Akşehir’ den bile 32 bin fazla. Konya’ ya en uzak ilçelerden birisi olan Ereğli, coğrafi bütünsellik anlamında da Konya’ dan kopuk aslında. Aksaray ve Karaman’ ın il olmasından sonra büyük hayal kırıklığı yaşayan Ereğli için farklı bir statü oluşturulmasının zamanı geldi artık. Ülkemizde merkez nüfusu 80 ya da 90 binin üzerinde olan ilçelere ayrıcalıklı bir statü verilebilir. Konya’ ya bağlı bin 700 nüfuslu Yalıhüyük ile 134 bin nüfuslu Ereğli aynı statüde olmamalıdır. Ya da Ereğli il yapılmalıdır. İl beklentisi tüm Ereğlililerin en büyük kızıl elmasıdır. Ancak Hükümetimizin bu yönde bir tasarrufu olmayacaksa, Ereğli acil olarak Karaman’ a bağlanmalıdır. Bunun en bariz avantajları ise kısaca şu şekilde özetlenebilir; kalkınmada öncelikli yöre kapsamına girmek ve yatırımların artması, il merkezine kolay ulaşım, daha fazla temsilci ile parlamentoda temsil ve belki de en önemlisi hiçbir dönem temsilcisiz kalma riskinin olmaması.