Son yıllarda İç Anadolu Bölgesi’nde artan obruk oluşumları, özellikle Konya Ovası’nın ardından Aksaray’da da dikkat çekici boyutlara ulaştı. Yapılan incelemelerde il genelinde 9’u büyük olmak üzere toplam 86 obruk tespit edildiği bildirildi.

Uzmanlar, bölgede yaşanan kuraklık, azalan yağış miktarı ve kontrolsüz yeraltı su kullanımı nedeniyle obruk riskinin her geçen gün arttığını belirtiyor.

20 bine yakın su kuyusu bulunuyor

Nüfusunun yaklaşık yüzde 80’i tarım ve hayvancılıkla geçimini sağlayan Aksaray’da, su kaynakları üzerindeki baskı dikkat çekiyor. Kent genelinde 5 bini ruhsatlı, 15 bini kaçak olmak üzere yaklaşık 20 bin su kuyusu bulunduğu ifade ediliyor.

Geçmiş yıllarda yüzeye daha yakın seviyelerden çıkarılan yeraltı suları, bugün çok daha derin noktalardan temin ediliyor. Uzmanlara göre bu durum, yer altındaki boşlukların çökmesine ve obruk oluşumlarının hızlanmasına neden oluyor.

“Obruklar yerleşim yerlerine kadar gelebilir”

Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Jeoloji Mühendisleri Odası Aksaray İl Temsilcisi Jeoloji Mühendisi Tayfun Aydın, kuraklıkla birlikte yeraltı su kaynaklarının yeterince beslenemediğini söyledi.

Aydın, özellikle Sultanhanı ve Eskil çevresinde yeraltı su seviyesinin çekilmesine bağlı olarak örtü tabakasının düşmesi sonucu obrukların oluştuğunu belirterek şu uyarıda bulundu:

“Yeraltı suları çekiliyor ve dolayısıyla obruklar oluşuyor. Aksaray yöresinde 86 civarında obruk tespit edildi. Bunun 8-9 tanesi çok büyük obruklar. Eğer su çekilmeye bu şekilde devam ederse obruk oluşumları çoğalacak ve yerleşim yerlerine doğru gelecektir. Bu durum çok büyük tehlike arz etmektedir.”

Kuraklık ve iklim değişikliği etkisi

Uzmanlar, iklim değişikliği ve azalan yağışların, yeraltı su kaynaklarının yeniden beslenmesini zorlaştırdığına dikkat çekiyor. Bu nedenle su kullanımının denetim altına alınması ve kaçak kuyularla ilgili etkin mücadele yürütülmesi gerektiği vurgulanıyor.

Aydın, obruk oluşumlarının tamamen ortadan kaldırılamayacağını ancak alınacak önlemlerle sürecin durdurulabileceğini belirterek, “Allah korusun yerleşim yerlerine girerse can kayıpları olur. Yetkililer şu anda süreci gözlemliyor ve denetim altında tutuyor” dedi.

Tarım kenti için kritik uyarı

Türkiye’de birçok tarım ürününde ilk 10’da yer alan Aksaray’da, su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi hayati önem taşıyor. Uzmanlara göre kontrolsüz yeraltı su çekimi devam ederse hem tarımsal üretim hem de yerleşim alanları açısından ciddi riskler gündeme gelebilir.