“Uluslararası Saydamlık” (TI) örgütünün tarafından BM yolsuzlukla mücadele günü dolayısıyla açıklanan raporda, araştırma konusu yapılan 69 ülkeden 45'inde siyasi partilerin yolsuzluğa en çok bulaşmış kurumlar olarak görüldüğü belirtildi.

“2005 Dünya Yolsuzluk Barometresi” adlı raporu Londra'da açıklayan Tİ başkanı Huguette Labelle, “Konuya küresel olarak baktığımızda, siyasi partilerin toplumların en yoz kurumları olarak algılandığını görüyoruz” dedi ve raporun, 69 ülkede 55 bin kişiyle yapılan mülakatlar sonunda hazırlandığını belirtti.

Labelle, siyasi partilere güvensizliğin arttığını da söyledi ve geçen yılki raporda, 62 ülkeden 36'sında siyasi partiler sistemine yozlaşmış gözüyle bakıldığını hatırlattı.

Gallup Araştırma Enstitüsü’yle ortaklaşa hazırlanan rapora göre, insanların yüzde 57'si yolsuzlukların son üç yıl içinde arttığını düşünüyor. Yüzde 27'lik kesim yolsuzluğun artmadığına inanırken, yüzde 10'luk kesim bunun azaldığını düşünüyor.

Raporda, 8 Afrika ülkesinden 6'sında ise güvenlik teşkilatının en yoz kurum olduğuna inanılıyor. Kamerun, Gana ve Nijerya, polise hiç güvenmeyen ülkeler olarak başı çekiyor.

Dünyanın çeşitli bölgelerinde, siyasi partilerden sonra en yozlaşmış kurumlar olarak meclisler, daha sonra da adalet sistemleri, gümrükler ve maliye kurumları görülüyor.

Rapor, gelişmiş ülkeler ve bunların demokratik sistemlerinin de eleştiri oklarından nasibini aldığını gösteriyor. Siyasi partilerin en yozlaşmış kurumlar olarak görüldüğü zengin memleketler arasında Almanya, Kanada, İspanya, ABD, Fransa, İtalya, Japonya, İsviçre ve İngiltere de gösteriliyor. Batı Avrupa'da siyasi partileri yasama organları, medya ve iş dünyası takip ediyor.

TÜRKİYE'DE VERGİ DAİRELERİ

Türk halkının yolsuzluklardan en çok etkilenen kurum olarak vergi idarelerini gördüğü ortaya çıktı. Vergi idarelerinin ardından siyasi partiler, gümrükler ve sağlık hizmetlerinin geldiği gösteren ankete göre, en az yozlaşmış kurumlar olarak ise ordu ve dini kurumlar geliyor.

TÜRKLERE GÖRE EN AZ YOZLAŞAN ORDU VE DİNİ KURUMLAR!

Türkiye kısmı, 9 Haziran-1 Temmuz 2005 tarihleri arasında ülke çapında toplam 2 bin 36 kişi ile yüz yüze görüşme yöntemiyle gerçekleştirilen ankette, halka "Bu ülkede aşağıdaki sektörlerin ne ölçüde yolsuzluklardan etkilendiğini düşünüyorsunuz?" sorusu yöneltildi. 1’den (hiç yozlaşmamış) 5’e (aşırı derecede yozlaşmış) kadar puan verilmesi istendi.

Ankete katılan Türkler, en yozlaşmış kurum olarak vergi otoriteleri diye ifade edilen vergi dairelerini (4.2) gördü. Vergi dairelerinin ardından 4.1 puan ile siyasi partiler, gümrükler, ve sağlık hizmetleri geldi. Polis, yargı, özel sektör, eğitim ve kamu hizmetlerine 4.0 puan verilirken parlamento 3.9, medya da 3.8 puan aldı.

Türklerin ankete konu olan kurum ve sektörler arasında en az yozlaşmış olarak gördükleri kurum 3.3 puan ile ordu oldu. Orduyu sonra en az yozlaşmış kurumlar sıralamasında 3.4 puan ile dini kurumlar ve 3.6 puan ile hükümet dışı kuruluşlar izledi.