Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın geliştirdiği "Her Köye Bir Ziraat Mühendisi" çalışmasının ışığında 2004 yılı Ocak ayında Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nın önderliğinde başlatılan "1000 Köye 1000 Tarım Gönüllüsü" projesi, pilot uygulamanın bitmesine 6 aylık bir süre kala belirsizliğe büründü. Görev süreleri 3 yıl ile sınırlanan tarım danışmanı ziraat mühendisi ve veteriner hekimlerin, yıl sonuna kadar yeni bir yasal düzenleme yapılmaması durumunda, işsiz kalacakları bildirildi.

Geçici şarta bağlı sözleşmelerle çalıştıkları için hak aramakla ilgili sıkıntılar yaşayan tarım danışmanları, "Konya gibi gelişmiş bir kentteki üreticilerin çoğu toprak analizini bilmiyor. Gübre ile ilaç arasındaki farkı anlamayanlar bile var. Nasıl her köyde öğretmen varsa, mutlaka bir ziraat mühendisi ya da veteriner hekim de bulunmalı" görüşünde birleşiyor. Özlük hakları olmayan, hazırlandıkları projelere fınansman bulamayan, teknik alet ve ekipman sıkıntı çeken tarım danışmanları, zaman zaman bazı muhtarlıklar, tarım ilçe müdürlükleri ve kaymakamlıkların kendilerini "elemanı" gibi görüp çalıştırdığını da öne sürerek, pek çok arkadaşlarının bu olumsuzluklar nedeniyle görevi bıraktığını dile getiriyor. Tarım danışmanları, projenin uygulandığı köy ve beldelerde, muhtarlık ve belediye başkanlıklarınca verilen yüzde 5 ve yüzde 10'luk katkı paylarını düzenli olarak alamadıklarını bildiriyor.

Proje neyi amaçlıyordu?

Kırsal kesimde kalkınmayı, tarımsal üretim ve geliri artırarak toplumun en yoksul kesiminin hayat standardını yükseltmeyi hedefleyen proje, Kırsal Kalkınma Hamlesinin önemli bir ayağı olacaktı. Her ilçenin en az bir köyünde köylünün bilinçlendirilmesi ve tarımın canlanması amacıyla yürürlüğe sokulan ve maaşları İl Özel İdareleri, ziraat odaları, sivil toplum kuruluşları ve şirketlerin desteğiyle yani yerel ve özel kaynaklarla sağlanan gönüllüler, tarımsal üretim ve hayvancılık konusunda üreticiye her türlü teknik ve bilgi desteğini sağlayacaktı.

Projeye göre köylerde ikamet edecek olan ziraat mühendisleri, köylünün bilgi ihtiyacını 24 saat karşılamakla yükümlü olacaktı. Ancak mühendislerin maaşları söz konusu olunca dünyada ilk kez uygulanacak bir örgütlenme modeli ortaya çıkmış oldu. Köylerde görev yapmak isteyen ziraat mühendisleri için yapılan sınava 7763 kişinin katılırken sınavda başarılı olanlarla tek tek görüşüldü ve mühendisler arasından seçme yapıldı. Projeye kabul edilen 1023 ziraat mühendisi ve veterinerle 5 Ocak 2004 tarihinde sözleşme imzalandı. Tarım il müdürlüklerinde 2 haftalık eğitimden geçirilen danışmanlar, daha sonra 81 ilin her ilçesinin bir köy ya da beldesinde göreve başladı. Danışmanların kalacak yer sorunu ise köylerde eskiden kalan lojmanlar tahsis edilerek ya da köylülerin imece usulü bir ev yapmasıyla çözüldü. Bazıları ise köyde kiraladıkları bir evde ikamet etti.

Toplam 1023 danışmanın görev aldığı projede bayan danışmanların oranı da yüzde 26 oldu. Bugün 760 erkek tarım danışmanına karşılık 263 bayan tarım danışmanının köylerde halen görev yapıyor. Memleket