Konya Aydınlar Ocağı tarafından düzenlenen Selçuklu Salı Sohbetleri, bu hafta Türk tarihçiliğinin zirve isimlerinden biri olan ve yakın zamanda vefat eden Prof. Dr. İlber Ortaylı’ya ayrıldı. Konevi Derneği Salonu’nda gerçekleştirilen etkinlikte, Prof. Dr. Alaattin Aköz, Ortaylı’nın sadece bir akademisyen değil, Türk toplumuna entelektüel özgüven aşılayan bir figür olduğunu vurguladı.

"Bizi Psikolojik Yılgınlıktan Çıkaran Bir Bilgeydi"

Programın açılışında konuşan Aydınlar Ocağı Başkanı Dr. Mustafa Güçlü, Ortaylı’nın Türk akademisindeki duruşuna dikkat çekti. Güçlü, "İlber Ortaylı, Batılı karşısında bilge tavrıyla oturan ve Türk insanını köylülük ile psikolojik yılgınlıktan çıkaran bir isimdi. Üslubuyla tarihi halka sevdirdi," ifadelerini kullanarak Ortaylı’nın toplumsal hafızadaki yerini özetledi.

Kırım’dan Viyana’ya Uzanan Çok Katmanlı Kimlik

Prof. Dr. Alaattin Aköz, Ortaylı’nın metodolojisinin arkasındaki en büyük gücün ailevi ve kültürel arka planı olduğunu belirtti. 1947 yılında Avusturya’da doğan ve Kırım mirzalarından gelen bir aileye mensup olan Ortaylı’nın, annesi Şefika Hanım’dan filolojik disiplini, babası Kemal Bey’den ise analitik düşünceyi miras aldığını ifade etti. Aköz, bu çok kültürlü yapının Ortaylı’ya imparatorluklar tarihini geniş bir coğrafi perspektifle değerlendirme yetisi kazandırdığını söyledi.

Akademik Titizlik ve Dil Biliminin Gücü

İlber Ortaylı’nın başarısının tesadüf olmadığını vurgulayan Aköz, hocanın Rusça, Almanca, Fransızca, Latince, Farsça ve Arapça gibi pek çok dile hakimiyetinin kaynaklara doğrudan erişim sağladığını belirtti. Ortaylı’nın Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi ve Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi gibi kurumlardan aldığı çift diplomalı eğitimin ardından Chicago’da Halil İnalcık ile çalışması, onun tarih yazımındaki rasyonel ve nesnel tavrını şekillendiren temel taşlar olarak aktarıldı.

İdeolojiden Uzak, Kurumsal Tarih Odaklı Yaklaşım

Haberde dikkat çeken bir diğer nokta ise Ortaylı’nın anakronizme (tarihi olayları bugünün değerleriyle yargılama) karşı duruşu oldu. Aköz, "Ortaylı, tarihi güncel siyasetin dar çerçevesinden çıkarıp kurumlar ve şehirler üzerinden analiz etti," diyerek onun bilimsel sorumluluğuna vurgu yaptı. Programın sonunda, günün anısına Dr. Mustafa Güçlü’ye İlber Ortaylı’nın hayatını anlatan "Zaman Kaybolmaz" adlı eser hediye edildi.