Tarihi eserler iade edilmiyor

Tarihi eserler iade edilmiyor

Türkiye'den yurtdışına kaçırılan ve halen geri getirilemeyen tarihi eserler arasında Beyhekim Camii Mihrabı da bulunuyor. Geri getirilen eserler ise bakımsızlıktan tahrip oluyor. Kaçırılan eserler için uğraş veren Türkiye, 20 milyon dolar harcadı.

Çeşitli yollarla yurtdışına kaçırılan pek çok eserin iadesi için uğraş veren Türkiye, bu uğurda 20 milyon dolar harcadı. Türkiye'ye getirilen eserler, yurtdışına kaçırılan eserlerin neredeyse onda biri düzeyinde. Almanlar; Beyhekim Camii Mihrabı, Troya Hazineleri, Boğazköy Sfenksi ve Bergama Sunağı ile Aphrodisias Heykeli'ni; Amerika, Herakles Heykeli, Nuriosmaniye Camii'nden çalınan Kur'an-ı Kerim'i, Kumluca Eserleri'ni; Rusya, Troya Hazinesi'nin bir bölümünü; İtalya, Lidya Yazıtı'nı; Fransa, Sultan III. Selim Türbesi'nin çinilerini; Danimarka, Cizre Ulucami'nin kapı tokmağı ve Seyyid Mahmut Hayrani'nin türbesinden çalınan sandukayı devlet müzelerinde sergilemesine rağmen Türkiye'ye iade etmiyor. Karun Hazineleri gibi iade edilen tarihî eserlerin sağlıksız şartlarda sergilenmesi ise ayrı bir problem.

Çoğunluğu MÖ 7. yüzyılda kullanılan, yüzlerce altın sikkeden oluşan Karun Hazineleri, parayı icat ederek insanlık tarihine damgasını vuran Lidyalılara ait. Bu yüzyılda dünyanın en zengin ülkesi olan Lidya ve bu ülkenin kralı Kroisos, servetiyle göz kamaştırmıştı. "Karun kadar zengin" deyimi de Lidya ve Kral Kroisos'un zenginliğini ifade etmek için kullanılmıştı. Uşak'a 25 kilometre uzaklıkta Güre köyünde 1966, 67 ve 68 yılında yapılan 3 kaçak kazıyla ortaya çıkarılan hazine, İzmir ve İstanbul üzerinden tarihî eser kaçakçıları tarafından Amerika'ya satılmıştı. Türkiye'nin bu eserlerin nerede olduğundan 1985'te haberi olmuştu. Kaçırılan eserlerden 55 tanesinin 1985'te, ABD'de, Metropolitan Müzesi'nde sergilenmesi, hazinenin nerede saklandığı konusunda ipuçları veriyordu. Aynı müzenin depolarında saklanan eserleri almak için Türkiye, 1987'de, zamanaşımı süresinin dolmasına 13 gün kala müze aleyhine uluslararası dava açtı. Müze, 6 yıl süren davayı kaybedeceğini anlayınca 1993'te 'Karun Hazineleri'ni Türkiye'ye iade etti.

Elverişsiz ortamda bulunan paha biçilemeyen eserler, ışığa maruz kaldığı için fiziki ve kimyevi yönden bozuldu. 'Karun Hazineleri'nin korozyona uğradığını doğrulayan Uşak Kültür ve Turizm İl Müdürü Şerif Arıtürk, nadide eserlerin bakım ve onarımı için Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan yardım istediklerini söyledi.