Konya Üniversitesi Tarih Bölümü Başkanı Doç. Dr. Nejdet Gök, Konya Aydınlar Ocağı’nın Sille Kültür Evi’nde düzenlediği sohbet toplantıları kapsamında “İslam Tarihçiliği Geleneği ve Corci Zeydan’ın İslam Uygarlıkları Tarihi” konusunda  tabir yerindeyse "Efradını cami ağyârını mani" bir konuşma yaptı. Necdet Gök, seçkin bir dinleyici kitlesine yaptığı sunumda öncelikle “Klasik İslam Tarihleri ve Tarihçiliği” üzerinde durdu. Popüler tarihçiliğin sıkıntılarına dikkat çekerek; “Popüler tarihçiler, tarih bilincini yok ediyor” dedi.

FETİH TARİHÇİLİĞİ NE ZAMAN BAŞLADI

İlm-i Ensab (soy bilgisi) ile başlayan Arap tarihçiliğinin, İslamî dönemde muhaddis tarihçilerle devam ettirilip, geliştirildiğini kaydeden Gök, Hz.Peygamber’in hayatını ve savaşlarını ele alan “Siyer” geleneğinin ayrı bir merhale olduğunu belirtti. Emevîler ve Abbasîlerle Fetih Tarihçiliğinin başladığına işaret eden Gök, yine bu dönemde Taberî (839-923) ile genel dünya tarihinin yazıldığını, bu çalışmaların diğer İslâm devletlerince örnek alındığını söyledi. İbn Haldun’la birlikte İslâm Tarihçiliği anlayışında köklü bir zihniyet değişimi olduğunu, yeni bir dönemin başladığını, abartılardan uzak, sebep-sonuç ilişkisi kapsamında yorumlar ve kritikler yapıldığını, tarih felsefesi ve sosyolojinin temellerinin atıldığını ve tarihî olaylarda ilk kez senteze varıldığını vurguladı.

SÜSLÜ NESİR GELENEĞİ

Münşeat adı verilen süslü nesir geleneğinin de özellikle İran bölgesinde geliştiğini, Selçuklular kanalıyla Osmanlıya intikal ettiğini söyleyen Gök, Urve bin Zübeyir’den başlayan ve devam eden, Endülüs Tarihçilerinin de bulunduğu 50 kadar tarihçinin de bir listesini verdi.

Daha sonra 20.yüzyıl İslam Tarihçiliği üzerinde duran Doç.Dr. Nejdet Gök, öncelikle merhum profesör Muhammed Hamidullah’ın hayatını özetledi ve İslâm tarih yazıcılığına yaptığı katkılar ve yaklaşımlara işaret etti. Konuşmasında Merhum Asım Köksal’a da ayrı bir yer ayıran Gök’ün işaret ettiği tarihçiler arasında Salih Tuğ, bizzat ders aldığı; Hakkı Dursun Yıldız, Mustafa Fayda ve İhsan Süreyya Sırma da vardı. Memleket