'Sözde İndirim' Dönemi Sona Erdi: Fiyatı Önce Şişirip Sonra İndirenlere Ağır Ceza
Ticaret Bakanlığı'nın Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yaptığı yeni düzenleme ile indirimli satış reklamlarında tüketiciyi yanıltan uygulamaların önüne geçilmesi hedefleniyor.
Hayata geçirilen mevzuat değişikliğiyle birlikte tüketicinin satın alma kararlarını doğrudan etkileyen indirim reklamlarının gerçek, açık, anlaşılır ve doğrulanabilir olması zorunlu kılındı. Özellikle indirim kampanyası öncesinde ürün fiyatlarının yapay şekilde yükseltilip ardından büyük oranlarda indirim yapılmış gibi gösterilmesi engelleniyor. Yeni kurala göre, bir ürünün indirimli satış tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyatı, indirimden önceki esas fiyat olarak kabul edilecek. Tüketici etikette veya reklamda doğrudan son 10 günün en uygun rakamını görecek. Meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen gıda ürünleri ile hizmet sektöründeki satışlarda ise indirimden hemen önceki bir önceki fiyat baz alınabilecek.
Şartlı Satış Kampanyalarına da Sıkı Denetim
Düzenleme yalnızca tekil ürün indirimlerini değil, belirli koşullara bağlı olarak sunulan şartlı satış reklamlarını da kapsama alıyor. "2 Al 1 Öde", "1000 TL Üzeri Alışverişe 200 TL İndirim" veya "Sepette Ekstra %20 İndirim" gibi kampanyalarda, teklifin olduğundan daha avantajlı gösterilmesi ya da kampanya şartlarının gizlenmesi mevzuata aykırı sayılacak. Kampanyanın tüm detayları ve sınırları tüketicinin net biçimde anlayacağı şekilde sunulmak zorunda olacak. Tüketiciyi yanıltan ve karmaşık şartlarla algı oluşturan satıcılara izin verilmeyecek.
İdari Para Cezası 39 Milyon Lirayı Aşabiliyor
Reklam Kurulu tarafından yürütülen denetimlerde stok bilgilerinin yanlış verilmesi, indirim tarihlerinin gizlenmesi veya gerçeği yansıtmayan indirim oranlarının kullanılması tüzüğe aykırı bulunacak. Kural ihlali yapan firmalara reklam durdurma cezasının yanı sıra, ihlalin gerçekleştiği mecraya bağlı olarak 108 bin 370 TL ile 39 milyon 916 bin 524 TL arasında idari para cezası kesilebilecek. Yönetmelik ayrıca hedefli reklamcılık, yapay zeka ile oluşturulan reklamlar, sosyal medya etkileyicilerinin (influencer) tanıtımları ve çevresel beyanlar gibi güncel pazarlama alanlarında da yeni kuralları yürürlüğe koymuş durumda.
Vatandaş Etikette ve Reklamda Ne Görecek?
Sistemde karmaşayı önlemek ve tüketicinin haklarını korumak adına reklamlarda artık doğrudan net ve doğrulanabilir ifadeler yer alacak. İşletmelerin kullanması gereken ve denetime tabi olan doğru başlık ve iletişim örnekleri şunlar:
"Son 10 Günün En Düşük Fiyatı Üzerinden %20 İndirim" (Esas alınan 10 günlük en düşük fiyatın açıkça gösterildiği şeffaf etiket)
"Şartsız Kuralsız Net Fiyat: 500 TL Yerine 350 TL" (Gizli koşul barındırmayan, doğrudan son fiyata odaklanan duyuru)
"500 TL ve Üzeri Alışverişlerde Geçerli Sepette 100 TL İndirim" (Şartların ve alt limitlerin net bir şekilde ifade edildiği kampanyalar)
Kaynak: