Milyonlarca aracın trafikte olduğu Türkiye’de, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile İl Emniyet Müdürlükleri arasında 2021 yılından bu yana yürütülen iş birliği kapsamında önemli bir uygulama hayata geçirildi. Kayıt dışı istihdamla mücadele amacıyla yapılan trafik denetimlerinde, ticari araçların sürücülerinin SGK kayıtları da kontrol ediliyor.

Denetimlerde, tüzel kişiliğe ait ticari araçları kullanan şoförlerin sigortalı olup olmadığı sorgulanıyor. Sigortasız olduğu tespit edilen sürücülerle ilgili bilgiler SGK’ya iletiliyor.

Ceza Tutanakları Doğrudan SGK’ya Gönderiliyor

Trafik ekipleri tarafından düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanakları, yalnızca sürücüye tebliğ edilmekle kalmıyor. Kullanım amacı ticari olan araçlar için;

• Araç plakası

• Sürücünün T.C. kimlik numarası

• Adı ve soyadı

• Cezanın düzenlendiği yer, il, ilçe

• Denetimi yapan birim

• Denetim tarihi

gibi tüm bilgiler SGK’ya resmi olarak gönderiliyor.

SGK, bu verileri inceleyerek kayıt dışı çalıştırma tespiti yapıyor ve gerekli idari işlemleri başlatıyor.

Araç Sahiplerine Ne Kadar Ceza Kesiliyor?

Sigortasız işçi çalıştırdığı, trafik denetimiyle tespit edilen şirketlere 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102. maddesi kapsamında şu cezalar uygulanıyor:

• İşe giriş bildirgesi verilmemesi:
  2 asgari ücret → 66.060 TL

• Aynı fiilin bir yıl içinde tekrarı:
  Her bir sigortasız işçi için 5 asgari ücret → 198.180 TL

• Aylık Prim ve Hizmet Belgesinde bildirim yapılmaması:
  Her ay için 2 asgari ücret → 66.060 TL

• Ücret bordrosunda yer almaması:
  Her ay için yarım asgari ücret → 16.515 TL

• Yasal kayıtların geçersiz sayılması:
  Sigortasız çalışılan her ay için yarım asgari ücret → 16.515 TL

Cezalar ay bazında uygulanabildiği için toplam tutar yüz binlerce liraya ulaşabiliyor.

Kimlere Ceza Kesilmiyor?

Kiraya verilen ticari araçlarda, eğer aracı kullanan şoförün kiralayan gerçek veya tüzel kişi tarafından sigortası yapılmışsa, araç sahibine ceza uygulanmıyor. Bunun için:

• Yazılı bir araç kira sözleşmesi bulunması

• Sözleşmenin taraflarca imzalanmış olması

yeterli kabul ediliyor.

Kaza Halinde Tüm Sorumluluk Araç Sahibinde

Sigortasız şoförün ticari araçla trafik kazası geçirmesi, yaralanması veya hayatını kaybetmesi durumunda; ortaya çıkacak tüm maddi ve hukuki sorumluluk doğrudan ticari araç sahibine ait oluyor.

Uzmanlar, şirketlerin hem yüksek cezalarla hem de ağır hukuki sonuçlarla karşılaşmamak için şoförlerin SGK kayıtlarını mutlaka kontrol etmeleri gerektiğini vurguluyor.